1000Kitap İstanbul 33. Buluşması Gerçekleşti
Herkese merhaba arkadaşlar,
1000kitap İstanbul Okuma Grubu olarak 33. buluşmamızda Türk Edebiyatının nadide eserlerinden olan Yalnızız'ı konuştuk.
Genel olarak yazarın psikolojik tahlillerinin şahaneliği dile getirildi. Yazarın kadın ve erkek karakterlere bakış açılarını farklı farklı değerlendirenler oldu. Kimisi yazara hak verdi kimisi eleştirdi. Ancak yazarın anlatım gücü konusunda hemfikir olduk.
Türk Dostoyevski tanımlaması yazar için en doğru tanımlama olacağı kanısınaa vardık (Karakterlerin psikolojik tahlilleri konusunda)
Bir sonraki toplantıda başka bir yazar ile karşınızda olacağız.
Bir sonraki etkinlik için ilerleyen günlerde ayrı bir ileti oluşturulacak.
Öncesinde seçilen kitap ve tarihi de aşağıda yazmış olalım.
Etkinlik kitabı: Yaşamın Trajik Duygusu - Miguel de Unamuno
Etkinlik Tarihi: 13.03.2021 - Pazar
Etkinlik Saati: 14.00
tkinlik Mekanı: Yeni Hayat Sahaf & Kitabevi (Yeni Hayat Sahaf)
Adres: Serasker cad. No :102 /2 Kadıköy - İstanbul
Etkinliğe katılan arkadaşlar:
Selman Ç.
Roquentin
Beyzanur Gökduman
Bengü
Mahmut Ziya
Elif ARAS
Metin Özdemir
Esra Aksoy
https://1000kitap.com/kralkarun
Anemon
Mesut Kaplan
Canan Koyuncu
https://1000kitap.com/betulhanimsahin
Onur Habat
Selman Ç.
Roquentin
Beyzanur Gökduman
Bengü
Mahmut Ziya
Elif ARAS
Metin Özdemir
Esra Aksoy
https://1000kitap.com/kralkarun
Anemon
Mesut Kaplan
Canan Koyuncu
https://1000kitap.com/betulhanimsahin
Onur Habat·
781 Gösterim
2 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Peyami Safa kendisinin Dostoyevski’ye benzetildiğini görünce bir damla gözyaşı döküverdi, ve keşke Proust’a benzetselerdi dedi
Şöyle ki, Peyami Safa’nın Yalnızız’da karakterler üzerindeki psikolojik tahlillere yoğunlaşması, psikanalitik açısından edebi incelemelerin orijini sayılan -özellikle Karamazov Kardeşler eseri ile- Dostoyevski ile bir çağrışım yapılmasına neden oluyor. Ama bendenizin zannı biraz daha farklı. Zira Peyami Safa’nın karakterleri ele alışı salt bir kurgusallıktan öte, daha öze dönük işleniyor ve izlenimler oldukları yerde yani insanlarda, bütüncül bir bakış ile ele alınıyor. Zaman dışı ve kümülatif olan karakteristik nüveler göze çarpıyor yani aslında insanın ‘ne’ sorusu bağlamından ziyade ‘nasıl’ sorusu bağlamında ele alındığını görüyoruz. Mesela:
“Ben bir ânın içinde bütün varlığımla var değilim. En büyük parçalarım geçen zamanın içinde.”
Biliniyor ki Proust için önemli olan nesnelerin özünü tadabilmektir ve Proust’un gözünde insan da bir nesne mesabesindedir. Şimdiki zaman ve geçmiş zaman arasında özdeşlik kurulmuş bir halde insanların özünü yani benliğini kavrama amacı Proust’un eserlerinde ön plana çıkan leitmotiftir ve bu leitmotifi Yalnızız’da da görmek mümkün, özellikle Samim karakteri üzerinden, kişinin benliğe nesneleştirerek yaklaşımı kitabı okudukça enikonu göze çarpıyor. Mesela:
“Bir hiç sandığım şey, sadece benim bütün hayatım imiş. İnsan ne kadar kendini bilmiyor!”
Ayrıca kitapta Samim’in Meral ile olan ilişkisi çerçevesinde kendi düşünsel dünyasında oluşturduğu diyalektik süreçler, Proust’un Kayıp Zamanın İzinde isimli eserinde Albertine’e dair hissi ve düşünsel süreçleri ile benzer irdeleme bağlamlarında ele alınmış. Hatta kurguda da benzerlikler görülebiliyor, mesela Albertine’in de ve Meral’in de geri dönüşü olmayacak şekilde -her iki kitapta da bu ölümle oluyor- kaybedilmesi durumu gibi. Binaenaleyh, Proust’un Peyami Safa tarafından mütalaa edildiğini açıkça belli eden şöyle bir alıntı da var kitapta:
“Albertine vakasında itiyadın usanca galebesi, Proust’un terk edilen taraf olmasındandır. Böylece, mülkiyet gururumuzu irademizin dışında kalan bir darbe ile elimizden alan sevgili, bizde o malik olduğumuz ve malik olduğumuz için kadrini bilmediğimiz nimetlerin hasretini uyandırmak yoluyla bizi kaybettiğimiz itiyatlara bağlamıştır.”
Hülasa edecek olursam, Proust’ta olduğu gibi Peyami Safa’da da ‘izlenim’ olgusunun ve nitelikli karakter tahlillerinin diğer unsurlardan daha ziyade ön planda olması, bu iki yazarı ortak paydada ele alabilmemizi sağlıyor kanaatindeyim. Tabi ki bunlar bendenizin şahsi kanaatleridir.
