Mehmed Uzun kitapının adı 
Dengbêjlerim olmakla birlikte dengbéj konusunun üzerinde yoğunlaşan ve bize sade, akıcı, merak, savaş, dram, karanlık dünya, çıkarıcı düzen vb.konular ve de kürt dilinin yasaklığı...
Dengbéjler yazması olmayan ama dengbéjlerin görüyor, duyuyor, yaşıyor ve belleğe kaydediyor bunlar dengbéjlerin dünyadindan ayrilmaz bir parçası haline gelmiş.
Dengbéj, sese nefes ve yaşam verendir.
Mehmed Uzun da bence romanı kişiye yaşatan, anlatan ve roman kahramlarının okuyucuya arkadaşları yapan kişidir.
Bu kitapta aklın ve düşüncenin sesi, ruhun ve vicdanın kelamlarını ve dengbéjlerini anlatan bu efsanevi kitapta.
Ilk olarak 
Yaşar Kemal in Mehmed Uzun'un üçüncü romanının için önsözde bulunuyor ve kitapa başlarken ilk olarak
Apé Qado'dab başlayıyor ve sürekliyici dengbéj hayatlarını anlatmakla başlıyor. Ape Qado bir söz, ses ustasıydı ve Apé Qado dan bir öykü olarak zamana insanoğluna ait zamanlardan sade sözcükler, inanılması zor öyküye başlarken kırmızı kar ve kedinin havada donup kalmasi hep aklimda kaldı.
Ikinci dengbéjlerinin piri olarak adlandırılan Evdalé Zeynîké dir.
1960'ların o kasvetli, sesiz askeri cunta zamanlarinı da gözler önündeydi. Yine kürt olmak,kürtçe konuşmak, kürt kimliğiyle hareket etmek zor ve yasaklıydı.
Ancak kendi dillerinden dinlediği yasak gizli bir radyo istasyonu vardı. Erdivan radyosu. Evdâl kelamıyla tam da 'bir dile ruh veriyor, bir zamana mekana anlam veriyor. Dostu Sürmeli Memed Paşa'yı da yitirdiği, ve yoksul düştüğü kör olduğu ömrün sonhabarındaydı.
Evdâle Zeyniké dengbéjlerin piriydi.
youtu.be/hVLyMJF-EkU
Şimdi de Alihan Mehmed Uzun un Diyarbekir cezaevinde olduğunda Alihan ve 2 arkadaşı ile birlikte geçim derdi ve zorlu kış sartlarına dayanacak gücü kalmayıp Şıko ve diğer arkadaşı ile gasp yapmaya kalkışırlar ve gasp yaptığinda arkadaşı arasinda çıkan olayanda arkadaşının tüfeği ile onu yaralar sonradan yakayı ele verdiğinde Uzun un bulunduğu cezaevine gelir ve bir gasptan fazla yatmayacaklarinı sanar ama isler umduğu gibi gitmez ve tam 36 yıl ceza yerler ve Alihan arkadaşını yaraladığı için daha yuksek bir ceza alır o anda Alihan yikılır ve gözyaşlarina boğulur. Evden geken haber ile eşine sarkıntıda bulunan bir kişi ve yoksul çocuklarinin ev özlemi ağır basar ve Alihan 'Siyabend û Xecé' ait eski zamanlarda bilinen bir aşk öyküsünü her gün tekrarlar ve kılamın kelamı Alihan'ın kelamı olur. Kelam insan insanlık için vardır yalancı için değil.
Rıfaté Daré Siyabende Silivi destaniyla iliskin olarak gerçek anlamda bir soz ustası olan Daré ozana götürür. Rıfaté Daré nin babası bir direniscidir ve direnişciler hakkinda destanlar, ağıtlar, stranlar yakılir.
Ve Rıfaté Daré'nin acının, hüznün çeşitli tonlarıyla örülmüş dilidir.
Hüzün; Rıfaté Daré'nin gözlerindeki yaş.
En son dengbejimiz ise Ehmedé Fermané Kiki kendinden emin yaptığı işi bilen işinin ehli giyimi kuşamı duruşu havası yaptığı işle uyumlu bir dengbej. Başından geçen Milan ve Kikan aşiretleri arasindaki öteden beri süren husumutler onu Diyarbakıra gidiyor ama ondan önce zindana atılan Kiki İbrahim paşa'nıneşi Hansa'nın göz yumması ile gidiyor Diyarbakıra. Ehmed para pul mal mülk bilmezdi. İfade etmenin anlatmanın söylemenin ve bir bellek yaratmanın amacı kelamdı ve Ehmed kelamlarında her şeyden önce ses vardı. Ve on yıl sonra 
Kader Kuyusu isimli romanında Kiki'siz Kader Kuyusu romanı düşünülmez.
youtu.be/6mfqqnJUPDU
youtu.be/vf1A9RS53k4
youtu.be/sewg4U_WIwA
youtu.be/T4k57yBADXo
Zaman artık dengbejlerin öldüğü zamandır.
Ve Mehmed Uzun 'un kural bu kitabı pazarlamak gerekiyor diyen arkadaşı ardindan Uzun'un niçin dengbejlerini, insanı acı ve hüznün yarattığı, damıttığı kelamları yazmıyorsun." Dedi kendine ve bu baş yapıt olacak kitabı Dengbêjlerim yazdı
Mekkanın cennet olsun Kürt yazar piri .
·
386 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.