Orhan Kemal/MurtazaEdebiyat
Orhan Kemal’in Murtaza romanı Atatürk sonrası dönemi ele alam bir eserdir. 1940’ların Türkiye’sinin anlatıldığı bu roman sanayileşme ve fabrikalaşmayla birlikte başlayan, sınıfların belirginleşmeye başladığı, ezen ve ezilenin ortaya konduğu toplumsal gerçekçi tarzda ele alınan bir romandır.
Romanın baş kahramanı olan Murtaza Balkan göçmeni, vazifesine bağlı, devrinin Don Kişot’udur. Nitekim bu durum romanda da sık sık dile getirilmektedir. Murtaza ve ailesinin Balkanlar’dan Anavatana göç edişi, dürüstlüğü ve dayısı Kolağası Hasan Bey’in kanı gibi sebeplerle mala mülke tamah etmeyen, vazifesini her şeyden önce bilen bir karakter olarak okuyucuya sunulan Murtaza esasında egemen güçlere hizmet eden biri olarak sunulmuştur.
Murtaza bekçilik yaparken mahalledeki memur ve zengin takımını olumlarken halk tabakaları Murtaza için dövülmesi, sövülmesi, disipline sokulması gereken bir kitledir. Nitekim Murtaza fabrikaya gece kontrolcüsü olarak girdiğinde de bu defa memurları ve müdürleri ve onların çıkarlarını savunurken içinden çıktığı yoksul işçileri ise patrona ya da müdüre hizmet etmekle ve onu zenginleştirmekle görevli saymaktadır. Fabrikaya ilk girdiği gün vazife arkadaşı Nuh’a söylediği el ele verip fabrikayı ileri taşıyalım sözü de bunun bir yansımasıdır.
Romanın ilerleyen bölümleri Demokrat Partinin kuruluşu ile birlikte halk kitleleri ile bürokrasinin de çatışmasını ele alır. Murtaza burada da bürokratik vesayetin savunucusu halk partisinin tarafındadır ve onların çıkarlarını savunmaktadır. Bekçilik yaparken mahallelinin karşısında fabrikada işçinin karşısında konumlanan Murtaza işçi sınıfının ve yoksul kitlelerin çelişkilerini de şahsında toplayan bir karakter olarak sunulur.
Her yönüyle okunmaya değer olan bu roman esasımda Murtaza’nın da dramıdır. Murtaza’nın yoksulluğunun, hayallerinin, kızını kendi elleriyle öldürüşünün, oğullarının istediği evsafta olamayışlarının, gün geçtikçe zayıflayışının, içinde bulunduğu sınıfın farkında olamayışının, çocuğunu hastaneye götürecek parayı bulamayışının kısacası her yönüyle yoksul emekçi halk kitlelerinin dramının hikayesidir.
Orhan Kemal 
Murtaza
Orhan Kemal Murtaza·
52 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.