Yazar:
Orhan Kemal
Tahmini Okuma Süresi:
12 sa. 38 dk.
Sayfa Sayısı:
446
Basım Tarihi:
Mayıs 2016
İlk Yayın Tarihi:
1952
Yayınevi:
Everest Yayınları
ISBN:
9789752895492
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
9 diğer baskı · Tümünü Göster
Murtaza
3.637 okunmaEverest Yayınları · 18 Aralık 2018 · 360 s.
Murtaza
288 okunmaEverest Yayınları · Mayıs 2016 · 446 s.
Murtaza
248 okunmaTekin Yayınevi · · 360 s.
Murtaza
157 okunmaEverest Yayınları · 2020 · 416 s.
Murtaza
148 okunmaCem Yayınevi · 1978 · 356 s.
Murtaza
47 okunmaCan Yayınları · 1996 · 352 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Filiminde daha etkileyici, etkileyeci olduğu kadar da gerçek. Hayatta böyle insanlarda var mı diye insan düşünüyor. Ama maalesef var. Görevine çok sadık biri , değişik bir karakter yaratmış Orhan Kemal , çok rahat okunuyor. Roman da beni en çok etkileyen yer Murteza nın kendi kızının ölümüne neden olması. Zavallı kız bence ölmeyi hak etmedi , o sefillik de , o yoklukta yetişen kızına Murteza bir baba olarak anlayış göstermeliydi.
Dönemini başarılı bir şekilde anlatan; satır aralarında toplumsal, sosyal siyasal ve ekonomik eleştiriler barındıran bir eser. Yazarin erken dönemi olsa bile edebi gücünü ve gözlem yeteneğini hissettirmis. Diyaloglarda tekrara düşmesi eseri biraz sıkıcı hale getirmiş ve okuyucnun merak edebileceği bir çok noktaya sadece değinilmesi anlatımda eksiklik hissi yaratmis.Genel olarak başarılı bir roman anlattığı düzen açısından günümüzde çok şey değişmemiş olması üzücü.
Yazarın hatrına okumak istedim ve yine onun hatrına zooorla bitirdim. Öldürdün beni Murtaza! Sürekli aynı lafları söylemesi, ailesine olan tavrı, kabalığı sinir bozucuydu. Konuştuğu yerlere katlanamadım artık. Arka plandaki sosyolojik,siyasi vs. mesajları daralıp dikkate alamadım bile. Kızı Firdevs'ten sonra biraz değişir diye bekledim. Baştan sonra aynı adam. Kanımca -umarım-yazar da idealize bir kişilik olarak oluşturmamıştır. Kısacası okuyacaklara sabır diliyorum.
Orhan Kemal/MurtazaEdebiyat
Orhan Kemal’in Murtaza romanı Atatürk sonrası dönemi ele alam bir eserdir. 1940’ların Türkiye’sinin anlatıldığı bu roman sanayileşme ve fabrikalaşmayla birlikte başlayan, sınıfların belirginleşmeye başladığı, ezen ve ezilenin ortaya konduğu toplumsal gerçekçi tarzda ele alınan bir romandır.
Romanın baş kahramanı olan Murtaza Balkan göçmeni, vazifesine bağlı, devrinin Don Kişot’udur. Nitekim bu durum romanda da sık sık dile getirilmektedir. Murtaza ve ailesinin Balkanlar’dan Anavatana göç edişi, dürüstlüğü ve dayısı Kolağası Hasan Bey’in kanı gibi sebeplerle mala mülke tamah etmeyen, vazifesini her şeyden önce bilen bir karakter olarak okuyucuya sunulan Murtaza esasında egemen güçlere hizmet eden biri olarak sunulmuştur.
Murtaza bekçilik yaparken mahalledeki memur ve zengin takımını olumlarken halk tabakaları Murtaza için dövülmesi, sövülmesi, disipline sokulması gereken bir kitledir. Nitekim Murtaza fabrikaya gece kontrolcüsü olarak girdiğinde de bu defa memurları ve müdürleri ve onların çıkarlarını savunurken içinden çıktığı yoksul işçileri ise patrona ya da müdüre hizmet etmekle ve onu zenginleştirmekle görevli saymaktadır. Fabrikaya ilk girdiği gün vazife arkadaşı Nuh’a söylediği el ele verip fabrikayı ileri taşıyalım sözü de bunun bir yansımasıdır.
Romanın ilerleyen bölümleri Demokrat Partinin kuruluşu ile birlikte halk kitleleri ile bürokrasinin de çatışmasını ele alır. Murtaza burada da bürokratik vesayetin savunucusu halk partisinin tarafındadır ve onların çıkarlarını savunmaktadır. Bekçilik yaparken mahallelinin karşısında fabrikada işçinin karşısında konumlanan Murtaza işçi sınıfının ve yoksul kitlelerin çelişkilerini de şahsında toplayan bir karakter olarak sunulur.
Her yönüyle okunmaya değer olan bu roman esasımda Murtaza’nın da dramıdır. Murtaza’nın
BEKÇİ MURTAZA
(Tiyatro Oyunu 3 Perde)
ORHAN KEMAL
Olaylar, 1941-1947 arasındaki bir zamanda Adana'nın fakir bir işçi mahallesinde geçmektedir.
Balkanlar'dan Türkiye'nin Adana’sına zorla göç ettirilmiş bir ailenin çocuğu olan Murtaza önce emniyette sonra bir fabrikada bekçi olarak çalışmaya başlar.
Görevine son derece bağlı, disiplinli ve kuralcı bir insan olan Murtaza için görev ve sorumluluk her şeyin üzerindedir.
Murtaza, fabrikada ve mahallede adaleti ve düzeni sağlamak için katı kurallar uygulayarak hem ailesi hem de çevresindeki insanlar tarafından çoğunlukla hoş karşılanmaz ve eleştirilir. Ancak ödün vermez.
Eşi ve çocukları, Murtaza'nın katı ve sert tavırlarından şikayetçidirler.
Çocukları, babalarının anlayışsız ve sert tutumundan rahatsızlık duyar.
Murtaza fabrikada disiplini sağlamaya çalışırken kızlarının da iş başında uyudukları haberini alınca gidip büyük kızının saçından tutup döverken küçük kızı kaçar.
Büyük kızını hastaneye götürmüşlerdir.
Buna da hiddetlenir.
Eczaneye ilaç almaya gider ama daha varmadan kızının ölümü haberi gelir.
Oyun bir kara mizah örneği.
Zira toplumu derinden etkileyen yozlaşma komediye dönüştürülerek anlatılabilmiş.
Okunabilecek güzel bir oyun.
Devlet otoritesi ile birey özgürlüğü arasındaki dengeyi anlatan okunası eser.Turk edebiyatında unutulmaz Murtaza karakteri için Orhan Kemale sonsuz teşekkürler..
Özellikle seçip almayacağım kitaplar arasında olma potansiyeline sahip, karşılaşma olasılığım hayli düşük bir kitaptı, ta ki hediye olarak verilene kadar.
Murtaza... Yukarıda Allah, Ankara'da devlet hem de hükümet burada ben diyerek, damarlarında Kol ağası Hasan Dayısının kanıyla hayatını yaşamaya çalışan bir bekçi. Okurken mahalledekiler gibi sinir olmamak elde değil yani. Ama bakınca mahalledeki kötü birçok insanı da dize getirmiş biri. Temelde bakıldığında işte her işe burnunu soksa da (gece uyunmazsa eertesi gün işe zinde olunmayacağını düşündüğü için gece gördüğü ışık yanan evlere gidip zorla millete uyumaya zorlaması) fikirleri oldukça felsefik. Thomas'ın ütopyasından tutun, platon devletine kadar. Aman sende ne yaptın diye düşünmüş olabilirsiniz ama içimde böyle bir his uyandırdı. Neyse. Hayatımda okurken en çok güldüğüm ilk kitaptı diyebilirim. Bazı diyaloglar süperdi. Ayrıca Murtaza'yı Kemal Sunal'ın bekçi yada çöpçü olduğu yeşilçam filmdeki haline çok benzettim. Murtaza saf mi değil mi onu anlamadım. Hasan dayısı Balkan savaşında canını feda etti diye görevini değişik bir görev aşkıyla yapıyor. Düşünceleri değişik, değiştirilemez, yıkılamaz biri. Saf tarafı yüzünden insanlar tarafından kandırıldığı da çok oldu. Olaylar, olaylar.. En çok kızının ölmesine çok şaşırdım. İşinden kaytardığı için kızabilirsin ama öldürecek kadar dövmezsin değil mi???Çok garip geldi bana. Ve birde İnsanlar needen kendi fikirlerini dayatma da bu kadar ısrarcı ve inatçı????
Puan vermedi·446 syf.··
Beğendi
·2020 5. kitabı
·6 günde okudu
·Okunma: 01 Ağustos 2020 17:50
Keyif alarak okunan ve eski zamanların , yoksulluğun tadını da iyi tattıran bir kitap . Askerliği hayatındaki tek aşkı haline getirmiş ama ancak bekçi olabilmiş Murtaza'yı anlatan bu kitap aslında etik olan nedir , geleneklere gelen doğruluğa ve geçmişe fazla kaptırırsak ne olur gibi soruların cevabını da bir yandan veriyor. Vazifesini iyi yapmak için kendine idol seçtiği dayısı ve fazla diktador olmaya çalışması ile her yere ününü yayar Murtaza , sonrasında da çeşitli olaylar gelişir.
Yanlış ile doğru kavramı arasında daima doğruyu seçen Murtaza, ilkelerinden ödün vermedikçe daha da çözümsüz, geri dönülmez çıkmazlar içinde kendini bulur. İnsani durumları anlamaktan gittikçe uzaklaşarak sadece ilkelerini savunan bu yolda hiç bir şeyden geri kalmayan biri haline gelir bu durum bir noktadan sonra acıklı bir güldürü haline gelir. Edebiyatımızın kara mizah adına başırılı eserlerinden olan kitapta aynı zamanda yan karakterler de her gün sokakta karşılaştığımız insanlar bu noktada da Orhan Kemal'in insanımızı en derinden kavrayarak şeffaf bir şekilde sunuşunu okuyoruz. Keyifli okumalar!
Vazife bir sırasında görmeyecek gözün evladını bile demeyeceksin ciğerparem .. Almışım amirlerimden sıkı disiplin .. Ah Murtaza . Orhan Kemal öylesine bir dille anlatmıştı ki karakterlerini ve hikayeyi ilk defa bir kitabı nerede kaldım acaba diye düşünmeden ayraçsız okudum sanırım .
Yazar Hakkında
Orhan KemalYazar · 78 kitap
Mehmet Raşit Öğütçü, yazar olarak Orhan Kemal, aydınlık gerçekçi Türk roman ve oyun yazarıdır.
Adı, Türk edebiyatının büyük ustaları arasında anılan yazar; roman, öykü, oyun, şiir gibi farklı tarzlarda birçok esere imza atmış olsa da daha çok romancılık yönü ile tanınmıştır. İlk öykü kitabı Ekmek Kavgası (1949) ve Küçük Adamın Notları başlığı altında yayımladığı öz yaşam öyküsü roman dizisiyle yaygın bir üne kavuştu. Edebi hayatı 1960'lı yıllarda zirveye ulaştı. Adana'da toprak ve fabrika işçilerinin dünyasını, İstanbul'daki gecekondu mahallelerini, fabrika çevrelerini eserlerine yansıttı. Murtaza, Hanımın Çiftliği, 72. Koğuş adlı eserleri başyapıtlarındandır. Adanaspor'da futbol oynamıştır. Golcü Raşit olarak bilinmektedir.
HAYATI;
Orhan Kemal, 15 Eylül 1914’te Adana’nın Ceyhan ilçesinde doğdu. Babası Çanakkale cephesinde topçu teğmeni olan avukat Abdülkadir Kemali Bey, annesi ise öğretmen Azime Hanım’dı. Çocukluğu Adana’da geçti, I. Dünya Savaşı sonrası Fransız işgali nedeniyle ailesiyle Niğde ve Konya’ya taşındı. Babası Kuvâ-yi Milliye’de yer aldı ve daha sonra TBMM’ye milletvekili seçildi. 1931’de aile Beyrut’a taşındı; Orhan Kemal burada orta öğrenimini bırakıp çeşitli işlerde çalıştı, bir yıl sonra Türkiye’ye dönerek Adana’da çırçır fabrikalarında işçilik yaptı.
1937’de evlendi ve ilk çocuğu Yıldız doğdu. 1938’de askere gitti; Maksim Gorki ve Nâzım Hikmet kitapları okuduğu için 5 yıl hapis cezası aldı ve Kayseri Hapishanesi’nde tutuldu. Burada ilk şiirlerini yazdı ve 1940’ta Nazım Hikmet ile tanışarak onun etkisiyle öykü ve romana yöneldi. İlk öykülerini Bacaksız Orhan adıyla yayımladı, Orhan Kemal ismini ise 1943’te kullanmaya başladı.
Tahliye olduktan sonra Adana’da işçilik ve hamallık yaptı; geçim sıkıntısı yaşadı. 1945’te öyküleri yayımlanmaya başladı ve kısa sürede tanındı. 1948’de ilk öykü kitabı Duygu, 1949’da ilk romanı Baba Evi yayımlandı. İstanbul’a taşındıktan sonra edebiyat çalışmalarını sürdürdü, önemli eserleri arasında Murtaza, Cemile, Bereketli Topraklar Üzerinde ve 72. Koğuş bulunur. 1960’larda tiyatroya da adım attı ve çeşitli ödüller kazandı.
Orhan Kemal, 2 Haziran 1970’te geçirdiği beyin kanaması sonucu hayatını kaybetti ve Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi. Hayatı boyunca yoksul ve emekçi sınıfların yaşamını, toplumsal gerçekçilik çerçevesinde eserlerine aktardı ve Türk edebiyatında bu türün öncü isimlerinden biri oldu.
Anısını yaşatmak için İstanbul'un Beyoğlu ilçesinde, Cihangir semtinde Orhan Kemal Müzesi açıldı. 1972'den bu yana adına bir roman yarışması (Orhan Kemal Roman Armağanı) düzenlenmektedir. Ayrıca Fatih Ordu Caddesi üzerinde bulunan İl Halk Kütüphanesi'ne adı verilmiştir.
