Yazar:
Orhan Kemal
Tahmini Okuma Süresi:
10 sa. 12 dk.
Sayfa Sayısı:
360
İlk Yayın Tarihi:
1952
Yayınevi:
Tekin Yayınevi
ISBN:
9789754781953
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
9 diğer baskı · Tümünü Göster
Murtaza
3.625 okunmaEverest Yayınları · 18 Aralık 2018 · 360 s.
Murtaza
287 okunmaEverest Yayınları · Mayıs 2016 · 446 s.
Murtaza
248 okunmaTekin Yayınevi · · 360 s.
Murtaza
157 okunmaEverest Yayınları · 2020 · 416 s.
Murtaza
147 okunmaCem Yayınevi · 1978 · 356 s.
Murtaza
47 okunmaCan Yayınları · 1996 · 352 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
SELAM OLSUN YERYÜZÜNÜN KAYBEDEN TÜM GÜZEL İNSANLARINA !!Edebiyat
Abe sen bilmezsin "Yukarda Allah,Ankara'da Devlet hem da Hükümet,burda ben"
Güzel İnsanlar Merhaba !!
Bugün günlerden Bekçiler Kralı Murtaza;
Dünya Edebiyatının , Don Kişot, Oblomov, Roskolnikov gibi ölmeyen edebi karakterleri varsa, bizimde şükür MURTAZA'mız var..
Yerli Don Kişot'umuz olan Murtaza tüm dünya karşı inandığı gibi yaşayan bir güzel insan.
Orhan Kemal üstadın bu eseri 1965 Müşfik KENTER, 1986 yılında Müjdat GEZEN baş rolüyle sinemada memleket insanına mal olmuştur. Eseri okuyunca gördüm; Kemal Sunal Bekçiler Kralı filminde de bu eserden bir hayli esinlenerek yapılmış.
Murtaza, artık günümüzde çok fazla karşımıza çıkacak bir insan değil.. Okurken kimi zaman Murtaza'ya kızıyorsunuz. " Bu kadar kendi söylediğine kendi inanan naif bir insan var mıdır? gezegende ..
Murtaza'nın bu kadar kendi hayal dünyasında yamamasını ben biraz yel değirmenlerinin amansız düşmanı ! güzel insan Don Kişot'a benzettim..
Eserde, alt metinlerde Murtaza başta olmak üzere Osmanlı yıkılışı ile Türkiye'ye sığınan göçmenlerin “muhacir” diye toplumda negatif algının olduğunu görüyorsunuz.
1945-1946 yılı II. Dünya Savaşı bitmiş dünyada faşizm yenilmiş ufaktan bir demokrasi rüzgarı esmeye başlamış. Tek parti CHP’ye karşı kurulan Demokrat Parti’in ilk emekleme günleri o günlerin sokakta yansımalarını eser çok tatlı vermiş…
Bu toprakların insanını sıkmadan eserlerinde anlatan usta kalem Orhan Kemal ile tanışmayanlar için bu eser ile başlamalarını naçizane tavsiye ederimm.
Murtaza, Don Kişot, Oblomov, Şeyh Bedrettin, Roskolnikov, Cem Sultan, Sabahattin Ali,........Tarihte ve edebiyatta kaybede kaybede bize gelmiş güzel insanlara.
İyi Okumalar
Sağlıcakla ve Kitapla Kalın……
Orhan Kemal, Bekçi Murtaza'nın görevine bağlılığını, dürüstlüğünü, cesurluğunu gözler önüne sermiştir. Yer yer güldüm, çokça üzüldüm, nadir bir eser kalemi kılıç gibi keskin keyifli okumalar..
Görev aşkıyla yanıp tutuşan bir garip Murtaza..Damarlarında Kolağası Hasan dayısının kanı dolaştığından, almış idi kurs görmüş idi amirlerinden terbiye..Ama yetmedi Murtaza'nın görev aşkı para kazanmasına ve sevilmesine..
Nedir vazife?Edebiyat
Gururuyla, inatçılığıyla, başına buyrukluğuyla, dürüstlüğüyle, aptallığıyla; söz dinlememesi, zamana uymaması, zerre değişmemesi ile Orhan Kemal’in edebiyatımıza kazandırdığı müstesna karakterlerden Murtaza. Üçüncü okuyuşum ve farkettim ki her okuyuşumda farklı değerlendiriyorum Murtaza’yı. Bir yazar için bundan daha büyük başarı olur mu? Bu kadar kanlı-canlı, her devre uygun bir bir karakter kolay yaratılır mı?
Üstelik okurken kelimeler zihnimde görüntüye dönüşüyor, Kemal Sunal’ı izliyorum her satırında. O kocaman ayakları ile rap rap yürüyen, koca elleri ile şamarlar atan, boş boş bakan, anlamasa da her konuda yorum yapan, ölesiye dürüst, fikri sabit adamı başka biri canlandıramaz gibi geliyor.
Dünyanın en saf, en dürüst adamı Murtaza. Öyle böyle değil, doğuştan. Yıllar önce şehit olmuş dayısı Hasan Bey’i kendine örnek almış, bir görev uğruna kendini feda etmeyi hayatının gayesi saymış, kendi çıkarı için bile yalan söyleyemeyecek kadar dürüst, insanların kendisiyle alay ettiğini anlayamayacak kadar saf, parada pulda gözü olmayan cahil bir adam.
Otoriteye koşulsuz şartsız iman etmeye koşullamış kendini; en küçük hatayı bile itaatsizlik sayan, disiplin sağlamak için esas duruşa geçirmek, korkutmak, bağırıp çağırmak, dövmek gerektiğini düşünen, kendi evladının bile gözünün yaşına bakmayan, hiç esnemeyen, hiç değişmeyen, hiç geri adım atmayan, hatasını kabullenmeyi zayıflık sayan ve tüm bunları en kutsal görev, en büyük başarı belleyen bir adam.
İyisiyle kötüsüyle böyle biri. O hiç değişmiyor ama çevresi değişiyor. Değişime ayak uydurmayı reddeden Murtaza için her gün bir öncekinden zor geçiyor.
Orhan Kemal gencecik yaşından itibaren sert dönüşümler yaşamış, zorlu koşullardan geçmiş ve bu tecrübesini kalemine çok başarılı yansıtabilmiş bir yazar. Halkı iyi tanıyan,
"Her memleketin kendine göre Don Kişot 'ları var, olacak."
Bu kitabımızda da Don Kişot Murtaza...
Yiğitliğin, dürüstlüğün,
civanmertliğin,disiplinin,
kahramanlığın simgesi haline gelen muhacir Murtaza.
Vatanını ve milletini canından çok seven,devletin hakkını kendi çıkarlarından üstün tutan dürüst bir memurdur.Adelet söz konusu olduğunda ailesini bile tanımaz.Konuşması, nutukları, hareketleri, kıyafetleri önemli bir asker komutan gibi etrafta gezmesi mahallenin ağzında dalga konusu olmuştur, konuştuğu her insan onunla eğlenmek dalga geçmek için sohbet eder ama Murtaza bunun farkında bile değildir.Onun amacı milletine layık bir insan olmaktır.
Murtaza Yunanistan göçmeni bir Türk 'dür.Haksız kazanca tahammülü olmadığı için hiç bir mal hak talep etmez o yüzden zor şartlarda ailesi ile geçinmeye çalışırlar.Murtaza için namus ve şan paradan daha önemlidir.
Tek isteği Balkan Harbinde şehit düşen Kolağası Hasan dayısına benzemek ve onun gibi kahraman çocuklar yetiştirebilmektir.
Zabıtalık yaparak mahalle halkını kendinden bıktırır.Daha doğrusu işini o kadar çok sahiplenir ki hırsızlık, ahlaksızlık yapmak isteyenlerin önüne taş koyduğu için görevinden attırmaya mahalleden uzaklaştırmaya çalışırlar.Komiser şikayetlerden bıkınca bir fabrikaya gece bekçisi olarak tavsiye eder ve Murtaza bunu ödül olarak gördüğü için severek kabul eder.
Bu sefer de fabrikadakileri bezdirir işçiler arkasından binbir dümen çevirir Murtaza' nın kavulması için.Tabi Murtaza görevine canı gönülden bağlı olduğu için pes etmez.Ta ki
Uyuşmayan siyasi görüşü ve çocukları istediği gibi örnek bir vatandaş olmadıklarını anlayana kadar...
Murtaza kendine özgü kişiliği ile bazen güldürüyor, üzüyor, sevindiriyor,bazen bu kadar olmaz deyip kızdırıyor bazen de gurur duyuyoruz davranışlarına
çok
Her patrona lazım, ama işçilerin belalısı: Bekçi Murtaza
Bursa cezaevindeyken yazdığı şiirleri Nazım’a göstermesi üzerine Nazım‘ın beğenmed,ği Orhan Kemal bir gün kısa bir hikaye yazar. Nazım bu hikayeyi okur. Sonra Orhan Kemal’e “Birader, niye bahsetmediniz bundan! Siz düzyazı yazın, düzyazı” diyerek Orhan Kemal’i hikâye yazma konusunda yönlendirir.
Orhan Kemal, hocası Nazım’ın tavsiyesiyle şiirden sonra düzyazıya yazmaya ağırlık verir. Çok sayıda hikâye ve roman türünde eser vermiştir. Kendisi de Adana’da tarla ırgatlığı ve fabrika işçiliği yapmış olan Orhan Kemal’in ilk önce hikaye olarak yazdığı, daha sonra istek üzerine romanlaştırdığı eseri: Murtaza…
Trakya şivesiyle konuşur. Kuralcıdır. Disiplinlidir. Hata yapanın, işten kaytaranın gözünün yaşına bakmaz. Hatta bekçiliğini yaptığı fabrikada çalışan öz kızını işten kaytardı diyerek herkesin gözü önünde dövüp ölümüne sebep olacak kadar işine sadıktır.
Murtaza tiplemesi edebiyatımızda Orhan Kemal ile girmiş ve kalıcı olmuştur.
Günümüzde Murtaza gibi olmak isteyen vardır. Ama onun gibi olabilen var mıdır bilemem.
Orhan Kemal yine anadoluyu halkin icinden bir karakter olusturarak bizlere aktariyor. Kitabin karakteri kitapla ayni ismi tasiyan Murtaza’dir. Murtaza görev bilinci son derece yüksek, söz konusu vatani oldugunda kendi cocuklarini bile gözü görmeyen değerlerine bagli bir vatandastir. Ancak yanlisin bu kadar fazla olduğu bir toplumda Murtaza’nin toplum tarafindan kabul edilmesi hicte kolay olmaz olmadi da zaten…. Bastan sona kadar içlenerek okudugum bu roman müthis bir kara mizahtir.
Murtaza1000Kitap
Murtaza bir nevî Don Kişot diyebiliriz. Yerli bir karakter olarak oluşturulması ilginizi çekebilir.
Murtaza, şehit dayısı kolağası Hasan ile gurur duyan muhacir bir ailenin büyük evladı. Hakkı olanı alan haksızlığa tahammülü olmayan biri. İyi niyetli kim ne derse desin sorgusuz sualsiz inanması gülünç durumların yaşanmasına neden oluyor. Tek isteği dayısı gibi vatana ve millete faydalı olmak. Ona verilen bekçilik görevini kutsal görüyor. Karışmaması gereken olaylara bile el attığını görüyoruz. Halkın, bir süre sonra ona bilenmesinin sebebi de bu. Hayal dünyasına kapılması yani içindeki Don kişot hayatının hareket noktası. Evlenmesi ve erkek çocuk hayali bile dayısı gibi gurur duyacağı bir evlat yetiştirmek. Ne eşi ne de çocukları istediği gibi çıkıyor. Son ana kadar adalet, doğruluk mücadelesini sürdürüyor. Kendi ailesine zarar verse bile hak yememek için çabalıyor. Hatta kızı ile ilgili üzücü bir durum yaşanıyor. En sonunda da çalıştığı fabrikadaki huzursuzluk ve oğlunun hırsız olması ters köşe eden bir sona evrilmesine sebep oluyor.
Orhan Kemal'in samimi üslubu ve anlatış gücü eseri okunur kılıyor.
İyi okumalar.
"Murtaza, elleri üzerinde yürümeyi olağan saymaya başlamış bir toplum, belki de bir dünyada, ayakları üzerinde yürüyen, başkalarını da böyle yürümeye zorlayan, kendi kendine inanmış bir kişidir."der Orhan Kemal.
Gerçektende çürümeye yüz tutmuş su dünyada olunabilirmiydi Murtaza gibi . Olunabilirmiydi belki ama olmak gerekirdi. Şu hayatta namuslu bir vatandaş olmak ve dinimizin gerektirdiğince hâk yememek gerekiyor. Tabi ki her insan en küçük işten en büyük isle uğraşan insana kadar Murtaza gibi olsaydık su dünya bambaşka bir yer olurdu.
Murtaza ne diyor du bunun için almak gerekirdi kurs , amirlerden sıkı terbiye.
Murtaza
"İşte Murtaza'yı çileden çıkaran nokta buradaydı! Bütün vatandaşlar paraya değil, şerefe, şana, namusa tapmalıydılar. O zaman para değerini yitirir..."
Yazar Hakkında
Orhan KemalYazar · 78 kitap
Mehmet Raşit Öğütçü, yazar olarak Orhan Kemal, aydınlık gerçekçi Türk roman ve oyun yazarıdır.
Adı, Türk edebiyatının büyük ustaları arasında anılan yazar; roman, öykü, oyun, şiir gibi farklı tarzlarda birçok esere imza atmış olsa da daha çok romancılık yönü ile tanınmıştır. İlk öykü kitabı Ekmek Kavgası (1949) ve Küçük Adamın Notları başlığı altında yayımladığı öz yaşam öyküsü roman dizisiyle yaygın bir üne kavuştu. Edebi hayatı 1960'lı yıllarda zirveye ulaştı. Adana'da toprak ve fabrika işçilerinin dünyasını, İstanbul'daki gecekondu mahallelerini, fabrika çevrelerini eserlerine yansıttı. Murtaza, Hanımın Çiftliği, 72. Koğuş adlı eserleri başyapıtlarındandır. Adanaspor'da futbol oynamıştır. Golcü Raşit olarak bilinmektedir.
HAYATI;
Orhan Kemal, 15 Eylül 1914’te Adana’nın Ceyhan ilçesinde doğdu. Babası Çanakkale cephesinde topçu teğmeni olan avukat Abdülkadir Kemali Bey, annesi ise öğretmen Azime Hanım’dı. Çocukluğu Adana’da geçti, I. Dünya Savaşı sonrası Fransız işgali nedeniyle ailesiyle Niğde ve Konya’ya taşındı. Babası Kuvâ-yi Milliye’de yer aldı ve daha sonra TBMM’ye milletvekili seçildi. 1931’de aile Beyrut’a taşındı; Orhan Kemal burada orta öğrenimini bırakıp çeşitli işlerde çalıştı, bir yıl sonra Türkiye’ye dönerek Adana’da çırçır fabrikalarında işçilik yaptı.
1937’de evlendi ve ilk çocuğu Yıldız doğdu. 1938’de askere gitti; Maksim Gorki ve Nâzım Hikmet kitapları okuduğu için 5 yıl hapis cezası aldı ve Kayseri Hapishanesi’nde tutuldu. Burada ilk şiirlerini yazdı ve 1940’ta Nazım Hikmet ile tanışarak onun etkisiyle öykü ve romana yöneldi. İlk öykülerini Bacaksız Orhan adıyla yayımladı, Orhan Kemal ismini ise 1943’te kullanmaya başladı.
Tahliye olduktan sonra Adana’da işçilik ve hamallık yaptı; geçim sıkıntısı yaşadı. 1945’te öyküleri yayımlanmaya başladı ve kısa sürede tanındı. 1948’de ilk öykü kitabı Duygu, 1949’da ilk romanı Baba Evi yayımlandı. İstanbul’a taşındıktan sonra edebiyat çalışmalarını sürdürdü, önemli eserleri arasında Murtaza, Cemile, Bereketli Topraklar Üzerinde ve 72. Koğuş bulunur. 1960’larda tiyatroya da adım attı ve çeşitli ödüller kazandı.
Orhan Kemal, 2 Haziran 1970’te geçirdiği beyin kanaması sonucu hayatını kaybetti ve Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi. Hayatı boyunca yoksul ve emekçi sınıfların yaşamını, toplumsal gerçekçilik çerçevesinde eserlerine aktardı ve Türk edebiyatında bu türün öncü isimlerinden biri oldu.
Anısını yaşatmak için İstanbul'un Beyoğlu ilçesinde, Cihangir semtinde Orhan Kemal Müzesi açıldı. 1972'den bu yana adına bir roman yarışması (Orhan Kemal Roman Armağanı) düzenlenmektedir. Ayrıca Fatih Ordu Caddesi üzerinde bulunan İl Halk Kütüphanesi'ne adı verilmiştir.
