Neden Avrasya Daha Güçlü?
Jared Diamond güncel dönem popüler bir bilim insanıdır. Fizyoloji, antropoloji, ekoloji, coğrafya ve evrim gibi konularda yetkin bir isimdir. 2024 itibari ile hayatta olup, 87 yaşındadır. Yaşayan en entellektüel 100 kişiden birisi olarak defalarca gösterilmiştir. 12 dil bilmektedir.
Tüfek, Mikrop ve Çelik Pulitzer ödülü olan çok değerli bir eserdir. Kurgu bir eser değildir. 1997 yılında yazılmıştır. Yakın dönemin önemli bir bilim eseri görülmektedir.
Kitap, Avrasya ve Kuzey Afrika uygarlıklarının neden hayatta kaldığını ve diğerlerini fethedildiği açıklamaya çalışırken, Avrasya'nın herhangi bir entelektüel, doğuştan gelen genetik üstünlüğünden kaynaklandığı fikrine karşı çıkıyor.
Kültürel veya genetik farklılıklar Avrasyalıların lehine olduğundan, bu avantajların coğrafyanın toplumlar ve kültürler üzerindeki etkisi nedeniyle ortaya çıktığından bahseder.
Avrasya kökenli insanlar neden zenginlik ve güç açısından dünyaya hükmediyorlar sorusu çerçevesinde kitap oluşmuş. Burada tabii ki tahmin edeceğiniz üzere konu sömürgecilik.
Yine ilerleyen kısımlarda feth edilen toprakların nedenini araştıran yazar, teknolojik bazı nedenlere ulaşıyor. Yani şu aşamada belki eleştirilebilir yazar : Her şeyin bir nedeni olmak zorunda değil. Sanki bu böyleymiş gibi buzul çağına gidip neden aramak bana biraz garip geldi.
Tarıma dayalı toplumların nüfuslarının fethedilmesi ve bazen sayıca çok daha az olan toplumlara bağlı bir şekilde hayat sürdürmesine, böylece emperyalizme silah, mikrop ve çelik sayesinde olanak sağlanmasına yönelik araçlara bir göndermedir. Bu konuda net haklı. Günümüzde de zaten Korona ile, güçlü dediğimiz ülkelerdeki çelik sanayisi, savaş ve askeri güçle ölçüldüğünü net bir şekilde görüyoruz.
Medeniyet güce değil, bazen zorunluluğa da bağlı oluşur diyor yazarımız. Yani Avrasya güçlü ama üstün zekasından değil diyor. Ben buna da katılmıyorum, zeki bir yapı çünkü kendisinden 100 kat daha kalabalık, hatta güçlü bir yapıyı yönetebilir. Avrasya da bunu yapıyor.
Yine aynı şekilde toprağında Avrasya da tarım ve hayvacılık açısından daha kolay ekilen ve daha çeşitli ürün toplayabildiğin bir arazi olarak değerlendiriyor. Bunun da bir gelişim nedeni olduğunu belirtiyor ki, bu konuda da haklı. Yine aynı durum hayvacılık içinde tabii geçerli. İklimdeki çeşitlilikten hiç bahsetmiyorum bile.
Çiçek hastalığı , kızamık ve grip , yoğun hayvan ve insan popülasyonları arasındaki yakınlığın sonucu olarak gören yazarımız, bağışıklığı düşük olan Amerika yı bu hastalıkların kasıp kavurduğundan bahseder.
Eleştirilecek bazı konular kesinlikle var : Avcılık ve toplayıcılıktan tarıma geçiş tek yönlü bir süreç değildir. Bunun netliği yoktur, bunu kabul etmek gerekir. Bu kitabı okuyanlara 
Ulusların Düşüşü kitabını öncelikle önereyim. Bu kitapta uluslar arasındaki gelir eşitsizliğinden bahseden yazarlarımız, Diamond un kitabı ile zıt kavramlar kullanarak düşüncelerine karşı çıkmışlardır.
Kitaptan uyarlanan ve yapımcılığını National Geographic Society'nin yaptığı kitapla aynı isimle bir belgesel Temmuz 2005'te yayınlanmıştır. İzledim herkese de öneririm.
Kitaba puanım 7.Bidünyakitapgrubu
Jared Diamond güncel dönem popüler bir bilim insanıdır. Fizyoloji, antropoloji, ekoloji, coğrafya ve evrim gibi konularda yetkin bir isimdir. 2024 itibari ile hayatta olup, 87 yaşındadır. Yaşayan en entellektüel 100 kişiden birisi olarak defalarca gösterilmiştir. 12 dil bilmektedir.
Tüfek, Mikrop ve Çelik Pulitzer ödülü olan çok değerli bir eserdir. Kurgu bir eser değildir. 1997 yılında yazılmıştır. Yakın dönemin önemli bir bilim eseri görülmektedir.
Kitap, Avrasya ve Kuzey Afrika uygarlıklarının neden hayatta kaldığını ve diğerlerini fethedildiği açıklamaya çalışırken, Avrasya'nın herhangi bir entelektüel, doğuştan gelen genetik üstünlüğünden kaynaklandığı fikrine karşı çıkıyor.
Kültürel veya genetik farklılıklar Avrasyalıların lehine olduğundan, bu avantajların coğrafyanın toplumlar ve kültürler üzerindeki etkisi nedeniyle ortaya çıktığından bahseder.
Avrasya kökenli insanlar neden zenginlik ve güç açısından dünyaya hükmediyorlar sorusu çerçevesinde kitap oluşmuş. Burada tabii ki tahmin edeceğiniz üzere konu sömürgecilik.
Yine ilerleyen kısımlarda feth edilen toprakların nedenini araştıran yazar, teknolojik bazı nedenlere ulaşıyor. Yani şu aşamada belki eleştirilebilir yazar : Her şeyin bir nedeni olmak zorunda değil. Sanki bu böyleymiş gibi buzul çağına gidip neden aramak bana biraz garip geldi.
Tarıma dayalı toplumların nüfuslarının fethedilmesi ve bazen sayıca çok daha az olan toplumlara bağlı bir şekilde hayat sürdürmesine, böylece emperyalizme silah, mikrop ve çelik sayesinde olanak sağlanmasına yönelik araçlara bir göndermedir. Bu konuda net haklı. Günümüzde de zaten Korona ile, güçlü dediğimiz ülkelerdeki çelik sanayisi, savaş ve askeri güçle ölçüldüğünü net bir şekilde görüyoruz.
Medeniyet güce değil, bazen zorunluluğa da bağlı oluşur diyor yazarımız. Yani Avrasya güçlü ama üstün zekasından değil diyor. Ben buna da katılmıyorum, zeki bir yapı çünkü kendisinden 100 kat daha kalabalık, hatta güçlü bir yapıyı yönetebilir. Avrasya da bunu yapıyor.
Yine aynı şekilde toprağında Avrasya da tarım ve hayvacılık açısından daha kolay ekilen ve daha çeşitli ürün toplayabildiğin bir arazi olarak değerlendiriyor. Bunun da bir gelişim nedeni olduğunu belirtiyor ki, bu konuda da haklı. Yine aynı durum hayvacılık içinde tabii geçerli. İklimdeki çeşitlilikten hiç bahsetmiyorum bile.
Çiçek hastalığı , kızamık ve grip , yoğun hayvan ve insan popülasyonları arasındaki yakınlığın sonucu olarak gören yazarımız, bağışıklığı düşük olan Amerika yı bu hastalıkların kasıp kavurduğundan bahseder.
Eleştirilecek bazı konular kesinlikle var : Avcılık ve toplayıcılıktan tarıma geçiş tek yönlü bir süreç değildir. Bunun netliği yoktur, bunu kabul etmek gerekir. Bu kitabı okuyanlara Ulusların Düşüşü kitabını öncelikle önereyim. Bu kitapta uluslar arasındaki gelir eşitsizliğinden bahseden yazarlarımız, Diamond un kitabı ile zıt kavramlar kullanarak düşüncelerine karşı çıkmışlardır.
Kitaptan uyarlanan ve yapımcılığını National Geographic Society'nin yaptığı kitapla aynı isimle bir belgesel Temmuz 2005'te yayınlanmıştır. İzledim herkese de öneririm.
Kitaba puanım 7.··
5 +1'leme
·5,1bin Gösterim
4 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Yorumlama gayet güzel olmuş. Emeğinize sağlık. Bu kitabın akabinde Ulusların düşüşü değil de yine aynı yazarın bizlere sunduğu Çöküş ve Yükseliş okunması gerektiğine inanıyorum. Düşünelim ki bir ağacın gövdesinden çıkan iki dal , biri Jared Diamond eseri diğeri ise Ulusların düşüşü dür. Ama konu ve anlatımlar birbirinden genel olarak farklı olmasına rağmen bilgi ve edinim açısından okuru tamamlayan hatta doyuran eserlerdir.
Jared Diamond der ki; "Bir şeyi zihinsel olarak anlamakla doğrudan doğruya deneyimlemek arasında bir fark var.."
Ülkeler olumlu ya da olumsuz durumları bizatihi deneyimleyerek öğrenmişlerdir. Ama kayıp ettikleri zenginlikler , insanlar , yaşam kalitesi gibi gibi... sıralarsak eğer kişisel kayıp olmakla beraber o ülke için en büyük kayıp niteliğini taşır. Yıl olmuş kaç ve hâlâ Afrika topraklarında yaşam zorluklarını biliyor ve görüyoruz. Güçlünün güçsüzü sömürge altına alma durumu diyelim.
Bu konu hakkında çok şey yazar çok şey soyleye bilirim. Ama biz bunu daha sonraya bırakalım istiyorum. Saygılar. İyi akşamlar 🙏
Emre Bey 
Büyük Umutlar ve 
Tüfek, Mikrop ve Çelik bu iki kitabın aynı an da okunup 3 hafta süre verilmesi durumunu ben doğru bulmuyorum açıkçası 😅
Büyük Umutlar ve Tüfek, Mikrop ve Çelik bu iki kitabın aynı an da okunup 3 hafta süre verilmesi durumunu ben doğru bulmuyorum açıkçası 😅Emre Bulut
Gönderi Sahibi
Kübra keşke birisini seçseydiniz. İki kitap 3 hafta fazlası ile yeter ama tabii bir de başka kitaplar da varsa zorlanırsınız doğru.