Tutunamayanlar
Turgut bir gün trende, bir gazeteci ile tanışır. Gazeteciye arkadaşı Selim'in yazdığı ansiklopediden ve kendi tuttuğu metinlerden söz eder. İsimleri değiştirilmek suretiyle ona, bunları yayınlamasını söyler ve gazeteye bir mektup gönderir.
Turgut Özben, evli, iki çocuk babası bir mühendistir. Üniversite arkadaşı Selim’in gazeteden intihar haberini okur. Eşi Nermin'e üzüntüsünü dile getirir. "Selim nasıl intihar eder?" diyerek, olayları sorgulamaya başlar.
Sonra taziye ziyareti için Selim’in annesi Münevver Hanım'ın yanına gider. Münevver Hanım, Selim ile Turgut'un dostluğunu bildiğinden, Selim'in ölmeden önce tuttuğu metinleri okuması için Turgut'a verir.
Bu metinler çok katmanlı yapıdadır. Başta hiçbiri, birbiriyle hiç alakası olmayan metinler gibidir. Ama aslında bu metinler birbirini tamamlayan motiflerdir.
Neyse.. Turgut başlar okumaya.. Metinlerde Süleyman Kargı ve şarkılardan bahsediliyordur. Bu kez, şarkıların içeriğini merak eden Turgut, Süleyman Kargı’nın kapısını çalar. Ona şarkıları sorar.
Süleyman Kargı'dan şarkıları Selim'in yazdığını ve şarkının açıklamalarını - Selim’in isteği üzerine- kendi kaleme almış gibi göstermesi istediğini öğrenir.
Şarkılar'a gelirsek.. Dün, Bugün,Yarın başlığı altında kaleme alınmıştır. Bu ilk dört şarkıda çocuk Selim’in kişiliğini oluşturan, ileride kendisini gerçekleştirmesine ket vuracak olan öğeler vardır. Son şarkıda ise Selim’in topluma yabancılaşarak tutunamayan oluşunun nedenleri topluca değerlendirilmiştir. Selim, aslında şarkılarda, anlatmadan anlaşılmak istemiştir.
Ayrıca yazara göre, Selim’in bir küçük çocuk olarak evde, okulda, sokakta sistemli bir kişiliksizleştirmeye uğratılmış olması, tutunamayışını bağışlatan sebeplerin başında gelmektedir. Şarkılardan kafası karışık, doğu ile batının arasında kalmış, doğulu yanından kopamamış, sosyo-ekonomik yapıya, siyasi erke muhalefet edemeyen, muhalefet edemediği topluma yabancılaşarak var olmayı tercih eden bir aydın tipi olarak Selim ortaya çıkmıştır.
Özetle.. Selim'in tutunamayan oluşu, bunun gibi büyük ölçüde toplumsal sebeplere dayandırılmıştır.
Bir de kitapta Metin karakteri var. Turgut ile pavyona, geneleve giderler. Turgut, Metin'den hiç hoşlanmaz. Metin'in Selim'i iyi tanımadığını düşünür. Zihninde Metin'i kötü bir şekilde yargılar. Bu esnada hiç hesapta yokken Turgut kişilik bölünmesi de yaşar, sağduyusundan konuştuğu Olric karakteri ile tanışır.
Turgut yazıhanede çalıştığı sıralarda bir gün bir bayan da çıka gelir. Bu bayan Selim'in sevgilisidir, ismi Günseli.. Turgut'a içini döker. Selim'in son günlerinde ardında bıraktığı günlükten söz eder.
Arkadaşı Selim'in hayattan kendini koparışını anlamaya çalışan Turgut, Selim'in günlüğünü de okur. Günlükte Selim kendisini korkak, becerisiz, uyumsuz, duygusal, nesli tükenmekte olan bir hayvana benzetir. Kendiyle alay, hiciv eder. Rutin hayatın anlamsızlığından, kendini yaşadığı hayata ait olmadığından yakınır ve bu özelliklerin tutunamayanların ortak özelliği olduğundan bahseder.
Ayrıca Selim çok okuyan çok öğrenen aydın bir kişiliktir. Yalnız okudukları taklitten öteye gitmez. Yaratıcılık yoktur, analatik okuma yapmaz. Okuduklarında basmakalıp düşünceler vardır. Kendini hayata ait hissetmez. Zaman zaman kendisini korkak, silik, uyumsuz bir karakter olarak içselleştirir. Maneviyatı güçlü bir kişilikte değildir aynı zamanda.. Bütün bunlar yavaş yavaş Selim'in psikolojisinin bozulmasına yol açar. Selim'in sonunu hazırlar.
Günlüğü okumayı bitiren Turgut ise Olric'le birlikte tren istasyonunda kalabalığa karışır. Bir daha kendinden haber alınamaz. Ta ki trende birkaç dakika önce tanıştığı gazeteciye Tutunamayanlar ansiklopedisini ulaştırana denk..
###
Romanda yer alan “Tutunamayanlar Ansiklopedisi”nde aydın tipi çekingen, korkak, asalak, taklitçi, beceriksiz, yenilikten uzak, uyumsuz olarak nitelendirilmiştir.
Nitekim Tutunamayanlar'da, Türk romanında doğu ve batı kültürü arasına sıkışmış modernist görünümlü aydınların topluma uyum sağlayamayıp bir yıldız gibi kayıp gitmeleri ele alınır.
Kitapta bahsedilen Tutunamayanlar'daki bu aydınlar, 1970'li yıllarda yaşamış, Selim ve Turgut'tan başkası değildir..
~
Son olarak sormak isterim Değerli Dostlar..
Selim ve Turgut gibi aydınların hayata tutunması için neler yapılabilirdi? Yanıtlarınızı bekliyorum. İsterseniz yoruma bırabilirsiniz.
Bir sonraki incelemede görüşmek dileğiyle.. Esenle kalınız. ๑ ◕‿◕ ๑ 
Gizemli okur
Gizemli okur 
·
4.651 Gösterim
4 Yorum
Merhabalar, incelemenizi dikkatle okudum. Kitabi da okumus biri olarak incelemenin sonunda sormus oldugunuz soruya istinaden Selim ve Turgut gibi aydinlarin hayata tutunmasi icin neler yapilabilirdi demissiniz. Selim ve Turgut hayata tutunamamis aydinlar degil de donemin toplum hayatina uyum saglayamamis bireyler olarak kurgulanmis kitapta ki yazildigi dönem de göz önunde bulunduruldugunda, idari guc ve baskiya bir baskaldiri söz konusu. Bu da ironik bir dille ve çesitli metaforlar kullanilarak verilmis kitapta. Dolayisiyla Selim ve Turgut'un sizin deyiminizle "hayata tutunmasi" gibi birsey soz konusu olamaz, oyle olsa bu eser ortaya cikmazdi diye dusunuyorum😊 Sorunun sorulus tarzi belki dogru olmamis.
Bir seyi de merak ettim Tutunamayanlar karakterlerinin maneviyat eksikliginden bahsetmissiniz bu yargiya nasil vardiniz, karakterlere maneviyat değerlendirmesi yaparken neyi ölçüt aldiniz, kendi manevi ve ahlaki değerlerinizi mi?
Keyifli okumalar dilerim.
Girişimcilik Durağı Pardon? Siz hangi sifatla benim nasil tavirda olmam gerektiğine karar veriyorsunuz?
Kitabi okumuş kadar oldum cok iyi bir inceleme yazmışsınız kaleminize sağlık bende okumayı düşünüyorum
Bu yorum görüntülenemiyor
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.