'VAY Kİ GENÇTİM!'
Dünya edebiyatına Fransa'dan, Fransa'ya daîr herşeyle, yön veren 
Victor Hugo bu kez 
Deniz İşçileri ile sürgün edildiği topraklardan yani Normandiya'nın bir köşesinden; Guernsey Adası'ndan, karşımıza çıkıyor.
Yazarın 
Notre Dame'ın Kamburu, 
Bir İdam Mahkûmunun Son Günü ve 
Sefiller (2 Cilt Takım) 'den sonra okuduğum 4. eseri. İlk üç eser birbiriyle içerik bakımdan ilişkili ve genel olarak din ve toplum normlarını esas alan bir yapıya sahipken, Deniz İşçileri ile Hugo bambaşka bir konu bağlamıyla çıkıyor sahneye; doğa-insan ilişkisi. Ve okur bunu henüz kitaba başlamadan, önsöz kısmında şu ifadelerle öğreniyor; "Din, toplum, doğa, insanın mücadele ettiği üç alandır. Bu üç mücadele alanı aynı zamanda üç ihtiyacına tekabül eder; inanması gerekir, bundan tapınak doğar; yaratması gerekir, bundan şehirler doğar; yaşaması gerekir, bundan saban ve gemi doğar. Ama bu üç çözüm, içinde üç savaşı barındırır. Yaşamın gizemli zorluğu bu üçlüden kaynaklanır. İnsan batıl inanç, önyargı ve doğa güçleri biçiminde üç engelle karşı karşıyadır. Üçlü bir ananke* üzerimizde ağırlığını hissettirir dogmaların anankesi, yasaların anankesi, şeylerin anankesi. Yazar ilkini Notre-Dame'm Kamburu'nda, ikincisini ise Sefiller'de ele almıştır, bu kitapta üçüncüsünü ortaya koyacaktır." Bu ifadelerle Hugo aslında bir okuma sırası da belirliyor gibi.
Bilindiği üzere Victor Hugo uzun betimlemelerden, nitelikli tasvirlerden hoşlanan bir yazın yapısına sahip. Diğer eserlerinde olduğu gibi Deniz İşçileri 'nde de bu teknik hâkim. Hatta neredeyse bir denizci, bir gemi kaptanı kaleminden çıkma bir eser gibi. Uzun tasvirlerin içerisindeki denizciliğe dair terimler okuru sözlükten yararlanmaya zorluyor.
Roman; Gilliatt, Déruchette, Mess Lethierry ve Sieur Clubin karakterleri ana ekseninde ilerler. Gilliatt, Guernsey’li, yalnız, güçlü, yabani sayılabilecek kadar az insanla muhatap olan, kimisinin yaşadığı ev yüzünden onun şeytanın oğlu olduğunu düşündüğü, kimisinin de insanları iyileştirme gücüne sahip olduğunu sandığı genç bir balıkçıdır. Bunun dışında Gilliat esere şeklini veren müthiş bir iradenin, insanoğlunun mücadelesinin ve hudutsuz aşkın timsalidir. Bu manada bana Sefiller (2 Cilt Takım) 'in Jean Vealjan'ını, Notre Dame'ın Kamburu 'nun Quasimodo'nu anımsattı.
Mess Lethierry’nin biricik Durande’unun yani buharlı ve makineli vapuru Sieur Clubin kaptanlığında haşin Douvre kayalıklarına çarpmasıyla romanın olay örgüsü başlar. Tabî bu olağandışı kaza pekte mukadderat değildir. Hugo Clubin'le, dünya insanın nasıl da iki yüzlü olduğunu, başarı için neleri hiç edebileceğini gözler önüne sermiş adeta.
Eser, Guernsey’in ilk vapuru Durande'nin, dehşetin en damıtılmış haliyle mevcut olduğu acımasız Douvre kayalıklarında ölümüne terk edilirken, onu denizin ortasından kurtarabilecek bir babayiğitin aranmasıyla devam eder. Bu amansız işe sahip olan Lethierry'nin Durande kadar kıymetli yeğeni Déruchette'e eş olabilme şerefine de layık olacaktır Ve bu olay örgüsü eserin büyük bir aşk öyküsüne dönüşmesini sağlayacaktır.
Gilliatt; Douvre kayalıklarında sadece yaşam mücadelesi vermeyecek, doğaya direnmenin, doğaya başkaldırmanın ve itaat etmenin hudutlarında gezinecektir. (Bu yönüyle roman bana eser olarak 
Robinson Crusoe 'u, film olarak Pi'nin Yaşamı'nı hatırlattı.) Gilliatt’ın tüm mücadelesinde, tüm kaybedişlerinde ve zaferlerinde ona eşlik eden yegâne duygu, Déruchette’ine duyduğu insanüstü aşktır.
Deniz İşçileri 'nde doğanın insana kattığı herşey küçük bir deniz kasabası üzerinden okura aktarılmıştır.
Son olarak Gilliatt'ın aşkını, 
İsmet Özel'in Münacat şiiriyle selamlıyorum;
"halbuki aşk,
başka ne olsundu hayatın mazereti
demedim dilimin ucuna gelen her ne ise
vay ki gençtim
ölümle paslanmış buldum sesimi."
🪻
Victor Hugo
Deniz İşçileri
Victor Hugo bu kez Deniz İşçileri ile sürgün edildiği topraklardan yani Normandiya'nın bir köşesinden; Guernsey Adası'ndan, karşımıza çıkıyor.
Yazarın Notre Dame'ın Kamburu, Bir İdam Mahkûmunun Son Günü ve Sefiller (2 Cilt Takım) 'den sonra okuduğum 4. eseri. İlk üç eser birbiriyle içerik bakımdan ilişkili ve genel olarak din ve toplum normlarını esas alan bir yapıya sahipken, Deniz İşçileri ile Hugo bambaşka bir konu bağlamıyla çıkıyor sahneye; doğa-insan ilişkisi. Ve okur bunu henüz kitaba başlamadan, önsöz kısmında şu ifadelerle öğreniyor; "Din, toplum, doğa, insanın mücadele ettiği üç alandır. Bu üç mücadele alanı aynı zamanda üç ihtiyacına tekabül eder; inanması gerekir, bundan tapınak doğar; yaratması gerekir, bundan şehirler doğar; yaşaması gerekir, bundan saban ve gemi doğar. Ama bu üç çözüm, içinde üç savaşı barındırır. Yaşamın gizemli zorluğu bu üçlüden kaynaklanır. İnsan batıl inanç, önyargı ve doğa güçleri biçiminde üç engelle karşı karşıyadır. Üçlü bir ananke* üzerimizde ağırlığını hissettirir dogmaların anankesi, yasaların anankesi, şeylerin anankesi. Yazar ilkini Notre-Dame'm Kamburu'nda, ikincisini ise Sefiller'de ele almıştır, bu kitapta üçüncüsünü ortaya koyacaktır." Bu ifadelerle Hugo aslında bir okuma sırası da belirliyor gibi.
Bilindiği üzere Victor Hugo uzun betimlemelerden, nitelikli tasvirlerden hoşlanan bir yazın yapısına sahip. Diğer eserlerinde olduğu gibi Deniz İşçileri 'nde de bu teknik hâkim. Hatta neredeyse bir denizci, bir gemi kaptanı kaleminden çıkma bir eser gibi. Uzun tasvirlerin içerisindeki denizciliğe dair terimler okuru sözlükten yararlanmaya zorluyor.
Roman; Gilliatt, Déruchette, Mess Lethierry ve Sieur Clubin karakterleri ana ekseninde ilerler. Gilliatt, Guernsey’li, yalnız, güçlü, yabani sayılabilecek kadar az insanla muhatap olan, kimisinin yaşadığı ev yüzünden onun şeytanın oğlu olduğunu düşündüğü, kimisinin de insanları iyileştirme gücüne sahip olduğunu sandığı genç bir balıkçıdır. Bunun dışında Gilliat esere şeklini veren müthiş bir iradenin, insanoğlunun mücadelesinin ve hudutsuz aşkın timsalidir. Bu manada bana Sefiller (2 Cilt Takım) 'in Jean Vealjan'ını, Notre Dame'ın Kamburu 'nun Quasimodo'nu anımsattı.
Mess Lethierry’nin biricik Durande’unun yani buharlı ve makineli vapuru Sieur Clubin kaptanlığında haşin Douvre kayalıklarına çarpmasıyla romanın olay örgüsü başlar. Tabî bu olağandışı kaza pekte mukadderat değildir. Hugo Clubin'le, dünya insanın nasıl da iki yüzlü olduğunu, başarı için neleri hiç edebileceğini gözler önüne sermiş adeta.
Eser, Guernsey’in ilk vapuru Durande'nin, dehşetin en damıtılmış haliyle mevcut olduğu acımasız Douvre kayalıklarında ölümüne terk edilirken, onu denizin ortasından kurtarabilecek bir babayiğitin aranmasıyla devam eder. Bu amansız işe sahip olan Lethierry'nin Durande kadar kıymetli yeğeni Déruchette'e eş olabilme şerefine de layık olacaktır Ve bu olay örgüsü eserin büyük bir aşk öyküsüne dönüşmesini sağlayacaktır.
Gilliatt; Douvre kayalıklarında sadece yaşam mücadelesi vermeyecek, doğaya direnmenin, doğaya başkaldırmanın ve itaat etmenin hudutlarında gezinecektir. (Bu yönüyle roman bana eser olarak Robinson Crusoe 'u, film olarak Pi'nin Yaşamı'nı hatırlattı.) Gilliatt’ın tüm mücadelesinde, tüm kaybedişlerinde ve zaferlerinde ona eşlik eden yegâne duygu, Déruchette’ine duyduğu insanüstü aşktır.
Deniz İşçileri 'nde doğanın insana kattığı herşey küçük bir deniz kasabası üzerinden okura aktarılmıştır.
Son olarak Gilliatt'ın aşkını, İsmet Özel'in Münacat şiiriyle selamlıyorum;
"halbuki aşk,
başka ne olsundu hayatın mazereti
demedim dilimin ucuna gelen her ne ise
vay ki gençtim
ölümle paslanmış buldum sesimi."
🪻
Victor Hugo
Deniz İşçileri··
1 +1'leme
·573 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
İncelemeyi 2 kere okudum,zihnimde yer etsin diye 🤌🏻🤌🏻🫠. Yazarın yazı üslubundan, yazdığı 3 kıymetli eserin ilişkisine,kitapların kapsamından,benzettiğin filmlere kadar donanımlı üslubunla yazdığın merak uyandıran, harika bir inceleme olmuş👏🏻🤌🏻👌🏻
Günlerdir hesap kitap yapıyorum zihnimde,bu 3 kitabı arka arkaya okuyacağım zamanı bulabilmek için🤭😊.
Çok teşvik edici olmuş , yazdığın için teşekkür ederim,ne zaman inceleme gelecek diye bekliyordum😌. Emeğine kalemine sağlık, daim olsun canım Hoca'm ✨💝🤗
Yoğun ve dalgın günlerimdeyim. Kitabı okumak uzun sürdü. Yoksa hiç gecikmezdi okuması da incelemesi de.☺️
Canım Hocam kitap harikaydı. Ama daha çok yaralı. 🥲 İnşallah okuduğun zaman daha ayrıntılı konuşalım. ✨
Güzel düşüncelerin için de çok teşekkür ediyorum. İyiki varsın.🫂🪻