Floransa BüyücüsüHint edebiyatı
Herşey bir yabancının Hindistan’a gelmesi ve Babür Şah’la görüşmek istemesiyle başlar. Dediğine göre İngiliz Kraliçesinin elçisidir bu zat. Kısa sürede bunun bir yalan olduğu ortaya çıkar ve başka bir hikayeye başlar bu yabancı. Demesine göre kendisi - Mogor dell’Amore – Babür Şahı Ekber’in akrabasıdır. Nasıl olur der herkes. Öyle ya, Mogor dell’Amore sarışın bir Avruplalıdır, Ekber Şah ise tam bir doğulu. Ve hikayesini anlatmaya başlar. Daha doğrusu kayıp prenses Kara Göz’ün hikayesini anlatmaya başlar.
Bu hikaye öyle bir hikayedir ki o zamanki bilinen dünyanın her yerinde geçer. Orta Asya’dan Safevilere, Safevilerden Osmanlıya, Osmanlıdan da Floransa’ya uzanan bir yolculuk, bir hayat öyküsü. Tarihe mal olmuş bir çok isimde birer figürdür bu yolda. İsmail Şah, Yavuz Sultan Selim, 
Niccolo Machiavelli , Medici’ler, Amerigo Vespucci, Andrea Doria…Özellikle Niccolo Machiavelli kitaptaki önemli karakterlerden biri.
Kitap yukarıda da belittiğim gibi Doğu’da başlayıp Batı’da sonlanan bir yolculuk. Bu anlamda tam bir Doğu-Batı karşılaştırmasından söz edebiliriz. Hikayenin anlatılması sırasında bu karşılaştırmaya dair önemli tespitlerde yapılmakta. Kitabın 404. Sayfasında Mogor hikeyesini sonlandırmak üzereyken Ekber Şah aşağıda yazan tespitte bulunuyor.
“…Garp memleketlerinin, Şark’ta tekdüze yaşamlar süren halkların kavrayamayacağı kadar egzotik ve gerçeküstü olduğunu anladı. Doğuda erkekler ve kadınlar çok çalışır, iyi kötü birer yaşam sürdürür, onurlu ya da onursuz ölümleri tadar, muhteşem sanat eserlerinin yaratılmasınai muazzam şiirler yazılmasına, muhteşem müzekler bestelenmesine vesile olan, bir miktar teselli ederken bolca kafa karışıklığı yaratan dinlere inanırlardı. Sıradan hayatlar sürerlerdi, kısacası. Oysa bu masalsı Batı diyarlarında yaşayan insanlar, salgın hastalıklar gibi memleketlerini kavurup geçen, -Floransa’daki ağıtçılar histerisi gibi- birdenbire her şeyi değiştiren kitlesel histeri nöbetleri geçirmeye meyilliydiler.”
Histeri krizleri…Sanırım Batı’yı ve Batı’nın açtığı dertleri daha iyi anlatan bir terim daha bulunamaz. Zira 1. Ve 2. Dünya Savaşlarının sebeplerini, nükleer silahlanmayı, kolonyalizmi ve sömürgeciliğin sebeplerini bu histeri krizlerinde ya da dahası histeri yarışlarında bulabiliriz.
Kitapta hikayeyi anlatan Mogor ne kadar önemliyse onun analttığı hikayeyi dinleyen Ekber Şah da o denli önemli. Babür İmparatorluğuna altın dönemini yaşatmış bir Turani’dir Ekber Şah. Kökenleri Timurlenk’e kadar gider. Doğu’nun diğer şahlarından farklıdır. Düşünmeyi ve tartışmayı sevmektedir. Özellikle dinler konusunda tartışma yapmayı çok sevmektedir. Egemenliği altında bulunan Hindistan’da 7 farklı dini grup mevcuttur. Bunları tek bir çatı altında birleştirmek istemektedir (Kaldı ki Din-I İlahi diye bir din kurup tüm diğer dinleri bu yenin dinin altında birleştirmişti) . Bu sebeple sürekli dini liderler ile görüçmeler yapıp bir yol bulmaya çaılşmaktadır. Bu sebeple dinlemeyi seven bir Şah’tır. Mogor’un anlattığı hikayenin tüm tutarsızlıklarına rağmen yine de can kulağıyla dinlemişti.
Floransa Büyücüsü Doğu’nun mistik hikaye motiflerini taşıyan bir eser. Hangisi hayal hangisi gerçek, hangisi masal hangisi hakikat hatta kim ölü kim canlı karışıyor. Bu açıdan bakınca büyülü gerçekçilik akımına cuk diye oturan bir yapıya sahip. Ancak anlatımı oldukça akıcı ve tarih seviyorsanız elinizden düşüremeyeceğiniz bir kitap. 
Salman Rushdie dersine oldukça iyi çalışmış. Tam 96 farklı kaynaktan yararlanmış bu kitabı yazarken. Hatta bir de özür notu eklemiş. Bazı kaynakları yazmayı atlamış olabilirim onları da en kısa sürede buraya ekleyeceğim diye belirtmiş. Osmanlı ile alakalı malumatlarını da aşağıda yazan kaynaklardan oluşturmuş:
Caroline Finkel – Osman’s Dream: The story of Ottoman Empire, 2005
Godfrey Goodwin – The Jannissaries, 1997
Arthur Leon Horniker – The Corps of Jannissaries, 1944
Colin Imber – The Ottoman Empire, 2002
Diğer kaynakçalar ise ekseri Rönesans tarihi dolayısıyla Floransa ile alakalı.
Niccolo Machiavelli , Medici’ler, Amerigo Vespucci, Andrea Doria…Özellikle Niccolo Machiavelli kitaptaki önemli karakterlerden biri.
Kitap yukarıda da belittiğim gibi Doğu’da başlayıp Batı’da sonlanan bir yolculuk. Bu anlamda tam bir Doğu-Batı karşılaştırmasından söz edebiliriz. Hikayenin anlatılması sırasında bu karşılaştırmaya dair önemli tespitlerde yapılmakta. Kitabın 404. Sayfasında Mogor hikeyesini sonlandırmak üzereyken Ekber Şah aşağıda yazan tespitte bulunuyor.
“…Garp memleketlerinin, Şark’ta tekdüze yaşamlar süren halkların kavrayamayacağı kadar egzotik ve gerçeküstü olduğunu anladı. Doğuda erkekler ve kadınlar çok çalışır, iyi kötü birer yaşam sürdürür, onurlu ya da onursuz ölümleri tadar, muhteşem sanat eserlerinin yaratılmasınai muazzam şiirler yazılmasına, muhteşem müzekler bestelenmesine vesile olan, bir miktar teselli ederken bolca kafa karışıklığı yaratan dinlere inanırlardı. Sıradan hayatlar sürerlerdi, kısacası. Oysa bu masalsı Batı diyarlarında yaşayan insanlar, salgın hastalıklar gibi memleketlerini kavurup geçen, -Floransa’daki ağıtçılar histerisi gibi- birdenbire her şeyi değiştiren kitlesel histeri nöbetleri geçirmeye meyilliydiler.”
Histeri krizleri…Sanırım Batı’yı ve Batı’nın açtığı dertleri daha iyi anlatan bir terim daha bulunamaz. Zira 1. Ve 2. Dünya Savaşlarının sebeplerini, nükleer silahlanmayı, kolonyalizmi ve sömürgeciliğin sebeplerini bu histeri krizlerinde ya da dahası histeri yarışlarında bulabiliriz.
Kitapta hikayeyi anlatan Mogor ne kadar önemliyse onun analttığı hikayeyi dinleyen Ekber Şah da o denli önemli. Babür İmparatorluğuna altın dönemini yaşatmış bir Turani’dir Ekber Şah. Kökenleri Timurlenk’e kadar gider. Doğu’nun diğer şahlarından farklıdır. Düşünmeyi ve tartışmayı sevmektedir. Özellikle dinler konusunda tartışma yapmayı çok sevmektedir. Egemenliği altında bulunan Hindistan’da 7 farklı dini grup mevcuttur. Bunları tek bir çatı altında birleştirmek istemektedir (Kaldı ki Din-I İlahi diye bir din kurup tüm diğer dinleri bu yenin dinin altında birleştirmişti) . Bu sebeple sürekli dini liderler ile görüçmeler yapıp bir yol bulmaya çaılşmaktadır. Bu sebeple dinlemeyi seven bir Şah’tır. Mogor’un anlattığı hikayenin tüm tutarsızlıklarına rağmen yine de can kulağıyla dinlemişti.
Floransa Büyücüsü Doğu’nun mistik hikaye motiflerini taşıyan bir eser. Hangisi hayal hangisi gerçek, hangisi masal hangisi hakikat hatta kim ölü kim canlı karışıyor. Bu açıdan bakınca büyülü gerçekçilik akımına cuk diye oturan bir yapıya sahip. Ancak anlatımı oldukça akıcı ve tarih seviyorsanız elinizden düşüremeyeceğiniz bir kitap. Salman Rushdie dersine oldukça iyi çalışmış. Tam 96 farklı kaynaktan yararlanmış bu kitabı yazarken. Hatta bir de özür notu eklemiş. Bazı kaynakları yazmayı atlamış olabilirim onları da en kısa sürede buraya ekleyeceğim diye belirtmiş. Osmanlı ile alakalı malumatlarını da aşağıda yazan kaynaklardan oluşturmuş:
Caroline Finkel – Osman’s Dream: The story of Ottoman Empire, 2005
Godfrey Goodwin – The Jannissaries, 1997
Arthur Leon Horniker – The Corps of Jannissaries, 1944
Colin Imber – The Ottoman Empire, 2002
Diğer kaynakçalar ise ekseri Rönesans tarihi dolayısıyla Floransa ile alakalı.·
157 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.