Devlet Ana
Kemal Tahir' in kalemiyle tanıştıığım ilk romanı.
Kemal Tahir Anadolu'da siyasi birliğin sağlanması adına devlet olma sürecinin ilk adımlarını, tarihi şahsiyetler (Ertuğrul gazi, Osman Gâzi, Orhan Gazi, Şeyh Edepali, Yunus Emre... ) ve kendi yarattığı karakterler (Bacıbey, Kerim Çelebi, Mavro, Notus Gladyus, ..) ile tarihi gerçeklere de dayanan, sosyolojik, ekonomik ve siyasal konuları, bir takım olaylar zincirleriyle, kendi bakış açısıyla anlatmıştır. Her bölümü diğer bölüme bağlayan giriş gelişme şeklinde bir örüntü ve bölümler halinde bizlere sunmuştur.
Belli ki ardında büyük çaplı bir araştırma da var. O yıllarda ki Avrupanın sosyolojik yapısı feodalite ile Anadolu da hakim olan beylik düzeni arasındaki farkları, kurulu bu düzenlerin halkın ve devletin üzerindeki ekonomik etkisini de ele almış.
Uç beyi olarak Ertuğrul gazi ve oğlu Osman Gazi nin Söğüt dolaylarında yaşayan her insan için dil, din, ırk farketmeksizin adalet duygusu ve halkını korumaya yönelik sahiplenmesi burada " Ana" Teması olarak yer almış. Ana kucağı gibi toprakları üzerinde yaşayan her insanı bağrına basmış. Bacıbey karakteri de metafor olarak oluşturulmuş.
Bacıbey yani Devlet Ana, eli kılıç tutan dediğim dedik, sert, mert savaşçı bir kadındır ve ecnebi oğlan Mavro'yu evlat edinerek ana kalbi ve şefkatini de göstermekredir.
Olaylar San jan sövalyesi Notus Gladyus un sınır dışı edilip Söğüt'e ıssız Han'a gelmesiyle başlar. Bir cinayete kurban giden Demircan ve Liya'nın katliyle. . Demircan ki Kerimcan ( Kerim Çelebi) nin abisidir. Bacıbey'in de oğludur .
Demircan Mavro nun ablası Liya ile yavukludur.
Bu olay üstüne patlak veren intikam duygusu ve çıkar ilişkileri üzerine düzenlenmiş pusular, entrikalar ve birbirini takip eden olaylar ile roman devam eder.
Roman da bir çok kilit noktalar var
Her biri (Dönmez köyü, ateş tozu, kılıç ve kitap, altın dolu sandık ve altın kemer ,kırmızı çizme) sembolize edilerek hikâyeleri diyaloglar aracılığı ile anlatmıştır.
Kitabın, bir senaryo havası olduğu gibi destansı bir havası da vardır.
Dili bir kere çok ilginç.. 1290 yıllarında öz Türkçe ile , yöresel bir dil ile konuşturmak kolay iş değil.. Yazar bir dil de kurgulamış kısacası. Diyaloglar günlük ağız ile basit tutulduğu gibi felsefik metin hâle bürünerek uzun uzun olduğu da görülmekte güçlü, etkili ve çok sağlam yazılmıştır. Yazar burada yeteneğini göstermiştir.
Şimdi de kimilerine rahatsızlık veren benim ise rahatsızlığımı geri planda tutarak okuduğum kısımlara Yunus Emre ve Edebali ye pek önem verilmemiş, şarapçı ve rüşvetçi kadılar, kadın düşkünü beyler, civelek bey kızları var ;), kızlara " Hişşt Çengi diye sesleniliyor kadınlara da " Karı" deniyor. Hanım, Hatun, Sultan multan yok :()
Şaman olsun, Hıristiyan olsun, Müslüman olsun din adamlarına bir türlü safsata gibi görünürde din adamı olan kişilerin ardındaki ahlaksızlıklarından dem vurmuş Keşiş Benito(oğlancı) , hop hop kadı (rüşvetçi ,fitneci ve namussuz ) Daskolos(falcı ve büyücü)derviş gibi.
Aklıma gelenleri yazıyorum ;)
Benim etkilendiğim bir diğer yanı görüyormuş gibi yazması ; çok ince ayrıntılı anlatımları var ..
Dağda kurulmuş bir pusuyu anlatmış ki deme gitsin... Dağın dirseği, görüş alanı, konuşlanması görerek detaylanacak şeyleri kafasında kurarak yazması müthiş...
Devlet düzeni kurmanın zamanının geldiğini ,silinip giden kervan yolları, ıslah edilmeyen dereler, yapılamayan köprüler, halkın adaletini sağlayacak ve haklarını koruyacak bir düzenin gereğini kitabın tamamına bakınca anlıyoruz.
Roman Kahramanı Kerim Çelebi nin hikayesi kitabın sonuna bağlanıyor ve Devlet düzeni ve bekası için bir diğer unsurun " ilmin " gerektiğine dikkat çekiyor.
Çok keyif alarak okudum.... Maceralı bir roman, alt metinleri bir hayli çok , anlatım kurgu müthiş, güçlü sağlam bir kalem merak edenler okumalısınız.
Kemal Tahir Anadolu'da siyasi birliğin sağlanması adına devlet olma sürecinin ilk adımlarını, tarihi şahsiyetler (Ertuğrul gazi, Osman Gâzi, Orhan Gazi, Şeyh Edepali, Yunus Emre... ) ve kendi yarattığı karakterler (Bacıbey, Kerim Çelebi, Mavro, Notus Gladyus, ..) ile tarihi gerçeklere de dayanan, sosyolojik, ekonomik ve siyasal konuları, bir takım olaylar zincirleriyle, kendi bakış açısıyla anlatmıştır. Her bölümü diğer bölüme bağlayan giriş gelişme şeklinde bir örüntü ve bölümler halinde bizlere sunmuştur.
Belli ki ardında büyük çaplı bir araştırma da var. O yıllarda ki Avrupanın sosyolojik yapısı feodalite ile Anadolu da hakim olan beylik düzeni arasındaki farkları, kurulu bu düzenlerin halkın ve devletin üzerindeki ekonomik etkisini de ele almış.
Uç beyi olarak Ertuğrul gazi ve oğlu Osman Gazi nin Söğüt dolaylarında yaşayan her insan için dil, din, ırk farketmeksizin adalet duygusu ve halkını korumaya yönelik sahiplenmesi burada " Ana" Teması olarak yer almış. Ana kucağı gibi toprakları üzerinde yaşayan her insanı bağrına basmış. Bacıbey karakteri de metafor olarak oluşturulmuş.
Bacıbey yani Devlet Ana, eli kılıç tutan dediğim dedik, sert, mert savaşçı bir kadındır ve ecnebi oğlan Mavro'yu evlat edinerek ana kalbi ve şefkatini de göstermekredir.
Olaylar San jan sövalyesi Notus Gladyus un sınır dışı edilip Söğüt'e ıssız Han'a gelmesiyle başlar. Bir cinayete kurban giden Demircan ve Liya'nın katliyle. . Demircan ki Kerimcan ( Kerim Çelebi) nin abisidir. Bacıbey'in de oğludur .
Demircan Mavro nun ablası Liya ile yavukludur.
Bu olay üstüne patlak veren intikam duygusu ve çıkar ilişkileri üzerine düzenlenmiş pusular, entrikalar ve birbirini takip eden olaylar ile roman devam eder.
Roman da bir çok kilit noktalar var
Her biri (Dönmez köyü, ateş tozu, kılıç ve kitap, altın dolu sandık ve altın kemer ,kırmızı çizme) sembolize edilerek hikâyeleri diyaloglar aracılığı ile anlatmıştır.
Kitabın, bir senaryo havası olduğu gibi destansı bir havası da vardır.
Dili bir kere çok ilginç.. 1290 yıllarında öz Türkçe ile , yöresel bir dil ile konuşturmak kolay iş değil.. Yazar bir dil de kurgulamış kısacası. Diyaloglar günlük ağız ile basit tutulduğu gibi felsefik metin hâle bürünerek uzun uzun olduğu da görülmekte güçlü, etkili ve çok sağlam yazılmıştır. Yazar burada yeteneğini göstermiştir.
Şimdi de kimilerine rahatsızlık veren benim ise rahatsızlığımı geri planda tutarak okuduğum kısımlara Yunus Emre ve Edebali ye pek önem verilmemiş, şarapçı ve rüşvetçi kadılar, kadın düşkünü beyler, civelek bey kızları var ;), kızlara " Hişşt Çengi diye sesleniliyor kadınlara da " Karı" deniyor. Hanım, Hatun, Sultan multan yok :()
Şaman olsun, Hıristiyan olsun, Müslüman olsun din adamlarına bir türlü safsata gibi görünürde din adamı olan kişilerin ardındaki ahlaksızlıklarından dem vurmuş Keşiş Benito(oğlancı) , hop hop kadı (rüşvetçi ,fitneci ve namussuz ) Daskolos(falcı ve büyücü)derviş gibi.
Aklıma gelenleri yazıyorum ;)
Benim etkilendiğim bir diğer yanı görüyormuş gibi yazması ; çok ince ayrıntılı anlatımları var ..
Dağda kurulmuş bir pusuyu anlatmış ki deme gitsin... Dağın dirseği, görüş alanı, konuşlanması görerek detaylanacak şeyleri kafasında kurarak yazması müthiş...
Devlet düzeni kurmanın zamanının geldiğini ,silinip giden kervan yolları, ıslah edilmeyen dereler, yapılamayan köprüler, halkın adaletini sağlayacak ve haklarını koruyacak bir düzenin gereğini kitabın tamamına bakınca anlıyoruz.
Roman Kahramanı Kerim Çelebi nin hikayesi kitabın sonuna bağlanıyor ve Devlet düzeni ve bekası için bir diğer unsurun " ilmin " gerektiğine dikkat çekiyor.
Çok keyif alarak okudum.... Maceralı bir roman, alt metinleri bir hayli çok , anlatım kurgu müthiş, güçlü sağlam bir kalem merak edenler okumalısınız.·
1.337 Gösterim
2 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Sağolun hocam inceleme gibi değil,kitabın bende yarattığı etki,duygu ve yorduğum düşüncelere yönelik bir yorumdur aslında; doğru nitelendirdiniz. Teşekkür ederim 🥰☕🍀