Öncelikle Kemal Tahir’i okuma sırasında ya ilk ya sona koyun bu kitabı.. Biz ilke aldık çünkü diğerlerinden bağımsız…
Kemal Tahir’e göre bizim romanlarımız Türkçe yazılmış romanlardır, Türk romanı olması için bizim değerlerimize dayanmalıdır. Özü Yunus Emre’ye, Dede Korkut’a, Anadolu Türkçe’sine, destanlara, deyimlere, atasözlerine dayanmalıdır. Özüne dayanmadıkça büyük roman yazılamaz. İşte bu yaklaşımını Devlet Ana’ya çok güzel uygulamış, içinde bu kaynakların hepsinden örnekler var. Bu yüzden de 1968’de Türk Dil Kurumu roman ödülünü almıştır.
İnsandan hareketler toplumun dramını anlatmayı hedeflemiş, Kerimcan’dan hedefle 1280’lerin toplumunu anlatmıştır.
Bir çözülüşten bir kuruluş çıkarmıştır. Böylede Türk insanının tarihteki yerini göstererek, Türklerin sadece köylü olarak değerlendirilmemesini devlet kuran millet olduğunu göstermiştir.
Kitapta Osmanlı Devleti’ni kuran unsurların hepsi var. Beyler, ahiler, dervişler, bacılar. Aşiret ve uç beyliği olan Kayı’ların adaleti, başka dindekilere hoşgörüsü, halkın disiplini saygısı cesareti… Yani devletin 700 yıl yaşamasını sağlayan gücün kaynağı gösterilmiş.
Kitabın ismi ise Türk kadınının cesaret ve yiğitliğine ithafen Devlet Ana olmuştur.
Çok değerli bi yazarın çok değerli bir romanı…