Öncelikle bu kitap Albert Camus'nun 14 denemesinden oluşmaktadır. Denemelerin hemen hemen hepsinde ana konu "intihar." Kimi denemesinde açıktan açığa intihar ile ilgili görüşlerine yer vermiş, kimi denemesinde ise örtülü olarak intihar konusuna değinmiş. Kitabın hem bir deneme kitabı olması hem de konuları felsefi olarak irdelemesi dilini ve anlaşılırlığını olumsuz yönde etkilemiş. Bu sebeple kitabı okumak isteyenlerin felsefi konular ağırlıklı olmak üzere yazarın denemelerini okuyacağını ilk etapta bilmesi gerekir. Zira, asla kolay ve anlaşılır bir kitap değil.
Yazar kitabın hemen başında vermek istediği ana mesajı, "Gerçekten önemli olan bir tek felsefe sorunu vardır, intihar. Yaşamın yaşanmaya değip değmediği konusunda bir yargıya varmak, felsefenin temel sorusuna yanıt vermektir." diyerek önümüze sermeyi tercih etmiş. Kitabın devamında da intihar konusundan sapmayarak intihar etmenin mantıklı bir eylem olup olmadığını hem örneklerle hem de ayrıntılı bir şekilde derinleştirmiş.
Camus, denemelerin birçok yerinde, kendini öldürmenin, yaşamı ve yaşamın anlamını kavrayamamaktan kaynaklandığını ifade etmiş. Hatta intihar etmenin, başkaldırının mantıksal bir sonucu olmadığını, bir nevi boyun eğiş olduğunu, önemli olanın direnmek olduğunu açık bir şekilde söylemiş. Bir adım daha ileriye atarsak, insan için ancak bir başkaldırının yaşama tam anlamıyla değer vereceğini söylemiş yazar. Katılıp katılmamak sizin tercihinizdir elbette; ama Albert Camus'nun düşüncesi bu yönde.
Peki "Sisifos Söyleni" nedir? Bulduğum bir hikayeyi sizinle paylaşayım: Olimpos Tanrıları, Zeus’un isteği üzerine Korintos Kralı Sisifos’u cezalandırmaya karar verirler. Cezası, koca bir kayayı yüksek bir tepenin zirvesine kadar çıkartarak yerine oturtmaktır. Sisifos, bazen sırtı ile dayanarak ve bazen de kolları ve de bacakları ile kayayı kucaklayarak büyük kayayı akşama doğru büyük zorluklarla tepeye çıkarır. Tam tepenin oyuğuna yerleştirecektir ki, kaya yeniden aşağıya yuvarlanır. Bu işlem her gün defalarca sürer gider. Sisifos, Homeros’un yorumu ile “yararsız ve umutsuz bir çaba ile cezalandırılmış olduğunu” anlar.
Sisifos bu cezaya karşı dirençli ve kararlı bir şekilde durarak Tanrılara karşı bir tür zafer kazanabileceğini ispat etmek üzere her gün bu kaya ile aynı şekilde boğuşmaya devam eder. Çünkü artık kendisinin varoluş nedeninin bu çabası olduğunu kabullenmiştir. Ancak hiçbir zaman Sisifos intihar etmeyi ve cezasından kaçarak kurtulmayı amaçlamaz. Zira o, bu şekilde hareket ederek Tanrılara başkaldırmaya devam etmektedir... Kitabın içerisinde yer alan denemelerden birinin adı Sisifos Söyleni olduğundan kitaba da bu isim verilmesi tercih edilmiş. Bana sorarsanız "uyumsuz" gibi bir isim verilse daha güzel olurmuş. Çünkü kitabın hemen hemen her yönünde hayat ile uyumsuz kişiliklerden bahsedilmiş...
Özetle; intihar etmeyin, çünkü bu hayata karşı asla bir başkaldırış değildir, aksine boyun eğmektir. Hayat size asla kurtulamayacağınız bir ceza (sisifos cezası) verse bile yılmayın ve inadına yaşamaya devam edin. Asıl başkaldırış yaşamak ve sorgulamaktır demek istemiş yazar. Bence son derece zor bir konuyu işlemiş ve bizlere bambaşka bir kapı açmış denemeleriyle... Yazarın her söylediğini anladığımı kesinlikle söyleyemeyeceğim size burada; ama çok zor bir konuyu işlediğini kabul etmek gerekir.
8 Yorum
Howl'un incelemesini ben de çok beğenip, kitabı listeye eklemiştim. Sizin incelemenizi de çok beğendim. Yaklaşık 1 ay kitap almayacağım, dedim ama bu incelemeden sonra bu kitabı erken temin etmek şart oldu. Ellerinize sağlık, kaleminiz pas tutmasın.
Semih Doğan
Gönderi Sahibi
Sakin kafayla okuyabileceğiniz bir dönemde okumaya başlayın Münzevi Bey. Teşekkür ederim güzel yorumunuz için :)
Henüz kitap bitmedi ama yarasındayım incelemenizi okuyunca dayanamadım. Dünyada yaşadığımız sürece Sisifos gibi birçok kez sert kayalara çarpacağız,mühim olan sert kayalara direnç kazanmak. İntihar etmek kolay ama yaşamak daha zor. İnsan yaşamı bu kadar ucuz olamaz. Zorluk görünce hemen kaçmak yok!. Bu kitap benide zorladı acaba zorlanan var mı? Diye bakayım dedim. Motive olsun diye okudum incelemeyi emeğinize sağlık. Bence de kitap adı Uyumsuzluk olsa daha iyi olurmuş. Bende uyum sağlayamadım.
Emeğinize sağlık güzel olmuş. :)
Semih Doğan
Gönderi Sahibi
Çok teşekkür ederim. Kitabın verdiği mesajı şimdiden almışsınız gibi görünüyor. Umarım bitirdiğinizde siz de memnun ayrılırsınız :)
İki inceleme de bana sondaki sözün bir tık farklısını düşündürttü: Ölme nedeni denilen şey, aynı zamanda çok güzel bir yaşama nedenidir.
http://1000kitap.com/gonderi/27275219
Bu alıntının altına yapılan yorumlar da oldukça ilgi çekici. Bilhassa Hasan Suphi Bey'in yorumu dikkatimi çekti. İki inceleme ve alıntı birbirini tamamlar yahut destekler nitelikte gibiler. Kaleminize sağlık.
Semih Doğan
Gönderi Sahibi
Yapıcı yorumunuz sayesinde hatamı fark ettim. Gerekli düzeltmeyi yaptım. Tekrar teşekkür ederim :)
Semih Bey, aslında sizin başlık tavsiyenizi dolaylı yoldan kullanmış Camus. Sisifos'un mitolojik öyküsü yabancılaşmayı imgeler. Edebi eleştiride Sisifos yabancılaşmış bir tarihi kişiliktir. İntihar da kabaca -her neye olursa:emeğine, topluma, kendine, değerlerine...- yabancılaşmanın bir sonucu. Ben incelemenizden anladığım kadarıyla Camus'nün bu yabancılaşma meselesinden dolayı çok uygun bir başlık seçtiğini görüyorum. Okuyacağım, ilgilerime hitap ediyor kitap. :)
Semih Doğan
Gönderi Sahibi
Okuduğunuzda başlık önerimi daha iyi anlayacağınızı düşünüyorum Taluy Bey. Sizin kitapta birçok farklı noktayı keşfedeceğinizi tahmin ediyorum. Sakin bir zamanınızda okumanızı öneriyorum tabii :)
Şu cümlenizin Camus’nun düşüncesiyle hiçbir ilgisi yoktur:
“İnsan için ancak bir başkaldırının yaşama tam anlamıyla değer vereceğini söylemiş yazar.”
Camus’nun düşüncesi bu yönde değildir. Başkaldırı, yaşamı yüceltmek ya da ona anlam ve değer atfetmek değildir; tam tersine, saçmaya rağmen geri çekilmemektir. Bu yönüyle Sisifos figürüyle açık bir benzerlik taşır. Camus’da saçma çözülmez, ortadan kaldırılmaz; bilinçle açık tutulur ve bu bilinç hâli içinde sürdürülür.
Reklam
Kesinlikle katılıyorum okuması en zor kitaplardan biriydi ve hala sindire sindire okuyorum. Felsefe tabanlı bir kitap ilgisi olmayanların anlaması çok zor. Beyin fırtınası ve içi kapalı konularla bazı yerlerinde kopma yaşadım ama albert camus her dönem için içi doldurulamaz bir bilgelikle bizlere bıraktıgı bu eser için biraz daha çabayla okunmayı hakediyor saygılar🙏
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.