Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Kesik Baş adlı bu kitabı bir cinayetin arka planını işliyor. Nazif Efendinin bir akşam zil zurna halde meyhaneden çıkıp evine giderken bir kuyuya düşmesiyle olaylar başlıyor. Çünkü, o kuyu içinde kendisinden başka bir de "kesik baş" vardır. O kuyudan çıkartılırken kesik başta beraber çıkar. Bu kesik başın kime ait olduğunu çözmek için polis (zabıta) hummalı ve maceralı bir araştırmaya başlar. Devamı ise kitabın içinde okurları bekliyor.
H.R. Gürpınar burada da mahalle ağzı ve argoyu orantılı kullanıyor. Bir yanda Nafiz Efendi, aile hayatı ve çevresi akıcı ve merak uyandırıcı bir şekilde geçerken diğer yanda kesik başın kime ait olduğu araştırılıyor. Burada da yine özlü ve süslü sözlerle durum anlatılıyor.
Bu romanın 1921 yılında yazıldığı unutulmasın. İstanbul'un belli bölgesinde yaşanan hayattan kesitler de sunuluyor. Yazar dönemine uygun ve hitap edeceği kesime yönelik bunları yazmış. O yüzden çok katmanlı ve derinlikli bir şey beklenmesin. Tabi yine adaba mugayir şeyler var. Lakin onlarda hayatın gerçekleri olmakla birlikte çevrede duyulan ve konuşulanlar olduğu da unutulmasın. Bunları da peyder pey kitabın içine serpiştirmiş.
** Okuduğum baskı, Kırmızı Kedi yayınları olup Temmuz 2021'de yayımlanmıştır. Yayıma hazırlayan ise Elif Yılmaz'dır.
** Bu kitap ilk olarak 1921 yılında tefrika halinde kaleme alınmıştır. 1942 yılında ise Hilmi Kitabevi tarafından yayımlanır. Kitap sadeleştirme yapılmadan basılmıştır. Bu doğrultuda sayfa altlarında bilinmeyen/unutulan ya da terkiplerin günümüz Türkçesindeki karşılıkları yer alıyor.
** Kitabın sadeleştirmeden (iyi elden çıkacak sadeleştirme) okunması okuyanı çok zorluyor ve kitaptan alacağı bilgi, keyif ya da eğlenceyi tam olarak karşılamayabilir. Bu yüzden akademisyenler hariç diğer okurlar için sadeleştirme tarafındayım.
Not: Bu kitabı 3 - 6 Kasım 2021 tarihleri arasında okudum. Bu yazı ise 18 Temmuz 2025'de Hüseyin Rahmi Gürpınar Okuma Etkinliği (#276912306) için yazılmıştır. Demet e de ayrıca teşekkürler. H. Rahmi Gürpınar'ın külliyatı bitirmeye çalışıyorum. Bunu da bu etkinlik sayesinde yazmak istedim. Tavsiye ediyorum.