Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 34 dk.
Sayfa Sayısı:
232
Basım Tarihi:
Temmuz 2021
İlk Yayın Tarihi:
1942
Yayınevi:
Kırmızı Kedi Yayınevi
ISBN:
9786052988527
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Kesik BaşEdebiyat
Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Kesik Baş adlı bu kitabı bir cinayetin arka planını işliyor. Nazif Efendinin bir akşam zil zurna halde meyhaneden çıkıp evine giderken bir kuyuya düşmesiyle olaylar başlıyor. Çünkü, o kuyu içinde kendisinden başka bir de "kesik baş" vardır. O kuyudan çıkartılırken kesik başta beraber çıkar. Bu kesik başın kime ait olduğunu çözmek için polis (zabıta) hummalı ve maceralı bir araştırmaya başlar. Devamı ise kitabın içinde okurları bekliyor.
H.R. Gürpınar burada da mahalle ağzı ve argoyu orantılı kullanıyor. Bir yanda Nafiz Efendi, aile hayatı ve çevresi akıcı ve merak uyandırıcı bir şekilde geçerken diğer yanda kesik başın kime ait olduğu araştırılıyor. Burada da yine özlü ve süslü sözlerle durum anlatılıyor.
Bu romanın 1921 yılında yazıldığı unutulmasın. İstanbul'un belli bölgesinde yaşanan hayattan kesitler de sunuluyor. Yazar dönemine uygun ve hitap edeceği kesime yönelik bunları yazmış. O yüzden çok katmanlı ve derinlikli bir şey beklenmesin. Tabi yine adaba mugayir şeyler var. Lakin onlarda hayatın gerçekleri olmakla birlikte çevrede duyulan ve konuşulanlar olduğu da unutulmasın. Bunları da peyder pey kitabın içine serpiştirmiş.
** Okuduğum baskı, Kırmızı Kedi yayınları olup Temmuz 2021'de yayımlanmıştır. Yayıma hazırlayan ise Elif Yılmaz'dır.
** Bu kitap ilk olarak 1921 yılında tefrika halinde kaleme alınmıştır. 1942 yılında ise Hilmi Kitabevi tarafından yayımlanır. Kitap sadeleştirme yapılmadan basılmıştır. Bu doğrultuda sayfa altlarında bilinmeyen/unutulan ya da terkiplerin günümüz Türkçesindeki karşılıkları yer alıyor.
** Kitabın sadeleştirmeden (iyi elden çıkacak sadeleştirme) okunması okuyanı çok zorluyor ve kitaptan alacağı bilgi, keyif ya da eğlenceyi tam olarak karşılamayabilir. Bu yüzden akademisyenler hariç diğer okurlar için
İkdam gazetesinde tefrika edilip 1942 yılında İbrahim Hilmi bey tarafından kitap haline getirilir.
Kesik Baş romanı alkolik Nazif Bey'in kuyu bir su kuyusuna düşüp kesik baş bulmasıyla başlar ve polis memuru Seyit ve Nafiz Efendi'nin bu cinayetin peşine düşmesi ile devam eder.
Edebiyatımızın ilk polisiye romanlarından...
'Kesik Baş' eseri Türk Edebiyatı'nın az bilinen ama değerli eserlerinden biridir. Hüseyin Rahmi Gürpınar tarafından yazılmış bu eser ilk kez 1942 yılında yayımlanmıştır. Polisiye roman türünde kaleme alınan eser, türünün edebiyatımızdaki ilk örneklerindendir.
Eser sarhoş bir adam olan Nafiz Efendi'nin bir kuyuya düşmesi ve kuyudan bez parçasına sarılı kesik bir başla çıkmasıyla başlıyor. Sonrasında olay için görevlendirilen zabıta erleri (polis memuru) Remzi ve Seyit Efendi'nin iz sürerek olayı çözüme kavuşturma çabalarını konu alıyor. Görevli memurlar Remzi ve Seyit Efendi'nin o zamanın şartlarına göre iz sürme teknikleri de takdire şayan cinsten..
Eser çokça Arapça ve Farsça kelimeden oluşmasına rağmen gayet akıcı bir anlatıma sahip. Olayın heyecanı daha ilk sayfalarda başlıyor. Kitap, olay örgüsü ilerledikçe de okuyucunun merakını diri tutuyor. Eser güzel kurgulanmış, yazarın üslubu da eklenince daha güzel bir hâl almış. Tesadüflere yer verilse de bunun anlatıma zarar verdiğini düşünmüyorum.
Benim beğendiğim ve okurken keyif aldığım bir eserdi.
Tavsiyedir...
" İşte bütün katiller pek büyük bir maharetle işlediklerine kani oldukları cinayetlerinin menhus cesaretini buradan yani ebediyen gizli kalacağı zannından alırlar."
“ Emin ol, kadının yüreğindeki rikkat ve şefkât erkeklerin bütün faziletlerine galebe eder.”
“ Türk edebiyatının en şenlikli yazarlarından Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın kaleminden, “polisiye roman” türünün Türkçedeki ilk ve en başarılı örneklerinden Kesik Baş.
Hayatta aradığını bulamayan, yaşam zorunluluklarının ağır ağır bir cendere gibi üzerindeki işkencesini artırdığı Nafiz Efendi, çareyi her akşam meyhaneye gitmekte bulur. Bir gece sarhoş halde evine dönerken, hayli derin bir kuyuya düşer. Nafiz Efendi kuyudan tek başına değil, beraberinde bezlere sarılı kesik bir başla çıkacaktır. Bu “cinai muamma”nın soruşturmasını deneyimli zabıta (polis memuru) Remzi ve yardımcısı Seyit efendiler üstlenir. Soruşturma ilerledikçe karşılarına, yeni ve daha sıkı düğümler çıkar.”
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın kalemini okumak ayrıcalık olsa gerek. Eserlerinde kullandığı mizahi dil okuru güldürürken dönemin yaşantısını bizlere çok güzel yansıtıyor. Bu eseri polisiye tarzında olunca olayların çözüm şekilleri ve ortaya çıkan sebep-sonuç ilişkisi vay be dedirtiyor. Polis memuru Remzi ve yardımcısı Seyit efendi o dönem şartlarında gizemli cinayeti çözerken yaptıkları çalışmalar için gerçekten alkışı hak ediyorlar.Her ne kadar etkilenmiş olsam bile bu eser aklıma geldiğinde unutamayacağım durum lahana mevzusu olacak:))Türk edebiyatı severlere tavsiyemdir..
Kuşum 
Emel Güler ile birlikte lahana espirisi eşliğinde tebessüm ederek okuduk eseri:))Yeni kitabımız bizi bekler, sevgiler.. 
Hüseyin Rahmi Gürpınar
Emel Güler ile birlikte lahana espirisi eşliğinde tebessüm ederek okuduk eseri:))Yeni kitabımız bizi bekler, sevgiler.. Hüseyin Rahmi GürpınarKesik Başlı Türk
Gördüğüm kadarıyla hiç değinilmemiş bir kısma değinmek istiyorum. Yazdıklarım tamamen bir varsayımdır
“Türk asırlardan beri kanını, etrafını saran hasımlarına emdirdi. Gafletle sülük tutundu. Nihayet bünyesi zayıf, vücudu hasta düşerek ölüm döşeğine uzandı. Onu tedaviye uğraşır görünenlerin ahir-i kâr birer cellat olduklarını anladığı günü reçeteleri yırtmaya, ilaçları dökmeye kalktı ama iş işten geçmişti. Bizim İstanbul'a seyahatimiz Türk'ün işte böyle şapkadan hile sezinlemeye, teneffüre başladığı bir zamana tesadüf etti.”
Kesik Baş romanında Flora’nın anlattığı cinayet hikâyesi, ilk bakışta bireysel bir vahşet olayını aktarıyormuş gibi görünür; ancak metnin arka planında, Hüseyin Rahmi’nin toplum eleştirisine yönelen daha geniş bir alegorik düzlem sezilir. Cinayetin sebebi, kurbanın kandırılması, cinayetin işleniş biçimi, kurbanın güçsüz bırakılması ve nihayet ortadan kaldırılması; Türk milletinin “asırlarca kanını etrafındaki hasımlarına emdirmesi”yle ilgili politik metaforla şaşırtıcı bir paralellik kurar.
Flora’nın anlattığı olayda cinayet, tek bir kişinin kötü niyetinin eseri değildir; tersine, dışarıdan gelen, sinsi biçimde yaklaşan, önce yakınlık kurup sonra kurbanın varlığını tüketen bir kötülüğün tezahürüdür. Bu durum, alıntıdaki “gafletle sülük tutundu” imgesiyle örtüşür. Cinayeti işleyen fail nasıl ki mağdurun zayıf anını kollayıp ona yaklaşmakta, kendisini zararsız yahut dost gibi göstermektedir; aynı şekilde metindeki politik alegoride de Türk’ü tedavi ettiğini söyleyen fakat gerçekte onu zehirleyen “hekim görünümlü cellatlar”dan söz edilir.
Kurbanın cansız bedeni, Alber’in ağzından anlatıldığında, yalnızca fiziksel bir ölümün değil, giderek güçten düşmüş bir bünyenin kaçınılmaz çöküşünün sembolüne dönüşür. Aynı çizgide, alegorik metinde de Türk
Kesik Baş polisiye roman türünün Türkçedeki ilk örneklerinden. Hüseyin Rahmi en sevdiğim yazarlar arasında yer aldığı için yazdığı her şeyi okurum. Okumadığım birkaç kitabi kaldı sanırım. Bitsin istemiyorum o derece seviyorum. Mahalle aralarını,ağız özelliklerini,kadın erkek ilişkilerini cok başarılı bir şekilde anlatıyor. Ayrıca her kitabında mutlaka mizaha da yer veriyor. Ben cok severek okuyorum.
Kitap konusu bakımından çok güzeldi çok sürükleyici her sayfasında bir sonrakini çok merak ediyorsunuz Acaba ne olacak diye geçiriyorsunuz içinizden ben bu kitabın kırmızı kedi yayınını okudum Elif Yılmaz hazırlamış Bu kitabı içerisinde eski kelimeler vardı onları takip etmekten kitaba çok odaklanamıyorsunuz Siz başka yayınlarını okursanız daha iyi olur ama kitap çok güzeldi
Bu senenin son ve en güzel kitaplarından biri2023 Okuma Raporları
Hayatımda okuduğum en iyi polisiye kitaplarındandı.Biraz eski türkçe kelimeler kullanılmış fakat altına dipnot olarak anlamı yazılmış. Okumaya ilk başladığınızda sıkılabilirsiniz ama devam ettiğinizde keyif almaya başlayacaksınız çünkü su gibi akıp gidiyor kitap. İçeriğine gelirsek, olay örgüsü o kadar ustaca tasarlanmış ki okurken kitabın içine giriyorsunuz, özellikle betimlemeler sayesinde anlatılan olayları resmen ben de yaşadım. Bu arada olayımız İstabul'da geçiyor. Hüseyin Rahmi Gürpınar gerçekten çok başarılı bir eser ortaya çıkarmış. Şiddetle okumanızı tavsiye ederim. İncelememin kapanışını kitabın arka yazısı ile yapmak istiyorum.
Hayatta aradığını bulamayan, yaşam zorunluluklarının ağır ağır bir cendere gibi üzerindeki işkencesini artırdığı Nafiz Efendi, çareyi her akşam meyhaneye gitmekte bulur. Bir gece sarhoş halde evine dönerken, hayli derin bir kuyuya düşer. Nafiz Efendi kuyudan tek başına değil, beraberinde bezlere sarılı kesik bir başla çıkacaktır. Bu "cinai muamma"nın soruşturmasını deneyimli zabıta (polis memuru) Remzi ve yardımcısı Seyit efendiler üstlenir. Soruşturma ilerledikçe karşılarına, yeni ve daha sıkı düğümler çıkar...
"Bu ne müthiş cinai bir muammaydı? Bir Teşrinisani tarihinde gözlerinin önünde trene binen, daha tanıdıkları bazı zatlar refakatinde Paris'e giden ve her hafta aralarında, ticaretlerinin hariçten kimsenin vâkıf olamayacağı hususiyetlerine dair mektuplar teati olunan bir adamın nasıl olur da kendisi orada sağ ve başı burada şişede bulunabilir?"
Hüseyin Rahmi Gürpınar gerçekten çok başarılı bir eser ortaya çıkarmış. Şiddetle okumanızı tavsiye ederim. İncelememin kapanışını kitabın arka yazısı ile yapmak istiyorum.
Hayatta aradığını bulamayan, yaşam zorunluluklarının ağır ağır bir cendere gibi üzerindeki işkencesini artırdığı Nafiz Efendi, çareyi her akşam meyhaneye gitmekte bulur. Bir gece sarhoş halde evine dönerken, hayli derin bir kuyuya düşer. Nafiz Efendi kuyudan tek başına değil, beraberinde bezlere sarılı kesik bir başla çıkacaktır. Bu "cinai muamma"nın soruşturmasını deneyimli zabıta (polis memuru) Remzi ve yardımcısı Seyit efendiler üstlenir. Soruşturma ilerledikçe karşılarına, yeni ve daha sıkı düğümler çıkar...
"Bu ne müthiş cinai bir muammaydı? Bir Teşrinisani tarihinde gözlerinin önünde trene binen, daha tanıdıkları bazı zatlar refakatinde Paris'e giden ve her hafta aralarında, ticaretlerinin hariçten kimsenin vâkıf olamayacağı hususiyetlerine dair mektuplar teati olunan bir adamın nasıl olur da kendisi orada sağ ve başı burada şişede bulunabilir?"
Arka kapakta Türkçedeki ilk polisiye örneklerinden birini okuyacağımı öğrenince başta beklentimi düşük tuttum. Daha önce Hüseyin Rahmi Gürpınar’ı da hiç okumadığım için neyle karşılaşacağımı bilmiyordum. Ama bu polisiye, özellikle yazıldığı dönem de göz önünde bulundurulunca beni tatmin etti.
Yazıldığı dönem önemli çünkü adli tıpta teknolojinin şimdiki gibi olmadığı bir dönem. Polis memurları Remzi ve Seyit efendiler bir kan örneğinin insana mı yoksa hayvana mı ait olduğunu bile tespit edemeden kesik baş cinayetini çözmeye çalışıyor.
Sarhoş bir halde evine gitmeye çalışan Nafiz Efendi’nin bir kuyuya düşüp kesik bir baş bulmasıyla başlıyor olaylar. Nafiz Efendi’nin bölümü oldukça eğlenceli, dönemin meyhane ve mahalle ortamını eğlenceli diliyle anlatıyor Gürpınar. Ancak daha sonra olayların ilerleyişinde bir rolü olmayan Nafiz Efendi bölümünü biraz uzun buldum.
Sonrasında cinayeti çözmeye çalışırken bir sürü karakter ekleniyor hikâyeye. Hepsi de dönemin atmosferini, yaşayış tarzını yansıtıyor. Kitabın sonu ise hiç beklemediğim bir şekilde bitiyor.
Olay örgüsü akıcı bir şekilde ilerlese de ilk baskısının esas alınması, kullanılan eski kelimelerin günümüzdeki anlamlarının sayfa altlarında verilmesi okumamı çok böldü ve normalde süreceğinden daha uzun sürede okudum. Olayları merak ettim ama okuma keyfim düştüğü için zaman zaman elime alamadım kitabı. Ancak sadeleştirilmiş bir metin olsaydı da orijinalinde kullanılan kelimeleri merak edecektim kesin.
Hikâyenin yanında işlenen cinayetin arkasındaki sebebi, adalet kavramını, insan ve doğa arasındaki ilişkiyi, idam cezasını sorguladığı kısımları da sevdim. Okuma grubum sayesinde tanıştığım Gürpınar’ın diğer eserlerini okumaya teşvik edici bir eserdi.
Öncellikle Hayırlı Geceler.Sıcağı sıcağına okuduğum için yorumumu paylaşmak istedim.Kitap genel olarak beğendim,sürükleyici,akışlı bir anlatım vardı diyebilirim.Güzel kurgulanmış bir polisiye romanıydı.Onun haricinde sevmediğim bir özelliği vardı oda katilin hemen bulunmasıydı.Bakıldığında bir sürü şüpheli vardı ama zaten kitap'ın ilk 50. sayfasına geldiğinizde katil şu diye yorum yapabiliyorsunuz,sonu aaa diyeceğim bir son değildi aksine evet tahmin ettim tarzıydı.Genel olarak beğendim.Güzeldi okumanızı tavsiye ederim.
Yazar Hakkında
Hüseyin Rahmi GürpınarYazar · 100 kitap
17 Ağustos 1864 tarihinde İstanbul'da doğdu. Hünkâr yaveri Mehmet Sait Paşa'nın oğlu olan Hüseyin Rahmi, üç yaşında iken annesinin ölümü üzerine, Girit'te bulunan babasının yanına gönderildi. İlkokula başladı ancak babasının evlenmesi üzerine altı yaşında tekrar İstanbul'a anneannesinin yanına gönderildi ve eğitimine burada devam etti. Yakubağa Mektebi, Mahmudiye Rüşdiyesi ve idadide okuyan Hüseyin Rahmi, tarihçi Abdurrahman Şeref Bey'in himayesiyle Mekteb-i Mülkiye'ye girdi (1878). Okulun ikinci sınıfında iken ciddi bir hastalık geçiren Hüseyin Rahmi buradaki öğrenimini yarıda bıraktı (1880). Kısa bir süre, Adliye Nezareti Ceza Kalemi'nde memur, Ticaret Mahkemesi'nde Azâ Mülazımı olarak çalışan Hüseyin Rahmi hayatını kalemiyle kazanmaya çalıştı.
1887'de Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yazmaya başlayan Hüseyin Rahmi, ardından İkdam ve Sabah gazetelerinde mütercim ve muharrir olarak çalıştı. II. Meşrutiyet döneminde 37 sayı süren Boşboğaz ve Güllâbi adlı bir gazete çıkardı. İbrahim Hilmi Bey ile birlikte çıkardığı Millet gazetesi de uzun ömürlü olmadı. 1925-1927 yılları arasında yayımlanan Türk Kadın Yolu adlı derginin yazarları arasındaydı. Sonraki çalışmalarını İkdam, Söz, Zaman, Vakit, Son Posta, Milliyet ve Cumhuriyet gazetelerine neşretti. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 5. ve 6. dönemlerde Kütahya milletvekili olan Hüseyin Rahmi, ömrünün son otuz bir yılını geçirdiği Heybeliada'daki köşkünde 8 Mart 1944 tarihinde öldü ve oradaki Abbas Paşa Mezarlığı'na defnedildi.
Edebiyat hayatı
Hüseyin Rahmi Gürpınar; İstanbul halkının toplumsal, töresel yaşantılarını, aile geçimsizliklerini, batıl inançlarını, yaşadığı çağdaki Türk toplumunun geçirmekte olduğu krizleri hümuristik bir mizah dehasıyla anlatır. Servet-i Fünûncuların yaşıtı olduğu halde, ayrı bir sanat görüşünü sürdürür. Romanlarındaki kahramanların çoğu 19. yy sonu İstanbul'un canlı, renkli insan, hayat manzaralarıdır. Eserlerinde Anadolu yoktur. Mizahı, güldürücü olduğu kadar, gülünç yönlerimizin yansıtılması, hicvedilmesi için gerekli bir araçtır. Hüseyin Rahmi, seçtiği tipleri seviyelerine uygun, ustaca konuşturur ve olayları gülünçlü, acıklı yönleriyle belirtir. Kuvvetli bir gözlem gücü vardır. Realist, natüralist bir görüşle "toplum için sanat" yapar. Ertem Eğilmez tarafından 1976 yılında çekilen Süt Kardeşler sinema filminin konusu Hüseyin Rahmi'nin Gulyabani (1913) isimli romanından uyarlanmıştır. Bağımsız sanatçılardan biri olarak da anılır.
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın romanları ve öyküleri yeni nesiller tarafından da kolayca anlaşılabilmesi için 1960 sonrasında içinde Mustafa Nihat Özön'ün de yer aldığı bir edebî kurulca sadeleştirilmişti. Bu sadeleştirme kimilerince yerinde bulunurken kimileri de özgün dilin dokunulmadan bırakılması gerektiğini savunmuşlardı.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Hüseyin_R...
