Yazar:
Hüseyin Rahmi Gürpınar
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 10 dk.
Sayfa Sayısı:
112
Basım Tarihi:
Nisan 2014
İlk Yayın Tarihi:
1889
Yayınevi:
Özgür Yayınları
Orijinal Adı:
Şık-Âyine
ISBN:
9789754470741
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
28 diğer baskı · Tümünü Göster
Şık
1.673 okunmaÖzgür Yayınları · Nisan 2014 · 112 s.
Şık
1.586 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ekim 2025 · 112 s.
Şık
450 okunmaBilgi Yayınevi · 2019 · 136 s.
Şık
333 okunmaCan Yayınları · Ocak 2025 · 128 s.
Şık
210 okunmaİthaki Yayınları · · 128 s.
Şık
151 okunmaKarbon Yayınları · Mayıs 2019 · 120 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Hüseyin Rahmi Gürpınar, ilk romanı Şık’ta yanlış Batılılaşma ve alafrangalık merakını eleştirir. Yazar, bu konuyu özellikle Şöhret Şatırzade adlı karakter üzerinden gözler önüne serer. Şöhret Şatırzade, Batılı görünmeye çalışan fakat bunu yalnızca dış görünüşte taklit etmekle sınırlı bırakan bir tiptir. Şıklığı sadece süslenmekten ibaret sanır; beli korsalı, yüzü pudralı, giyimine aşırı düşkün bir karakterdir. Kendini çok güzel ve etkileyici biri olarak görse de gerçekte oldukça çirkin ve yapmacık bir tiptir. Ona göre Batı, her yönüyle üstün ve örnek alınması gereken bir dünyadır. Ancak Şöhret, Batı’yı anlamak yerine sadece gösterişine hayran kalır.
Şöhret’in yapmacıklığı yalnızca giyimiyle sınırlı değildir. Kendi soyadını bile sonradan değiştirerek Şatırzade yapmıştır. Bunu yapmasının nedeni, insanların kendisini soylu bir aileden geliyormuş gibi görmesini istemesidir. Bu durum onun ne kadar gösteriş meraklısı ve sahte bir kimlik peşinde koşan biri olduğunu açıkça gösterir. Roman, bu yönüyle insanın kendisi gibi olmaktan uzaklaşıp başkası gibi görünmeye çalışmasının ne kadar gülünç ve trajik sonuçlar doğurabileceğini anlatır.
Romanda Hüseyin Rahmi Gürpınar, Şöhret’in tam zıttı bir karakter de oluşturur: Maşuk. Maşuk; genç, yakışıklı, çalışkan ve dürüst bir kişidir. Sevmenin, dostluğun ve emeğin değerini bilen bir karakterdir. Zor bir durumda kaldığında Şöhret’e yardım eder. Ancak Şöhret bu iyiliğe karşılık onun evini soyarak büyük bir nankörlük yapar. Bu olay, karakterlerin ahlaki farkını açıkça ortaya koyar.
Roman boyunca Şöhret Şatırzade’nin düştüğü trajikomik durumlar ve gülünç sahneler okuyucuyu hem güldürür hem de düşündürür. Hüseyin Rahmi, mizahi bir dil kullanarak yanlış Batılılaşmanın, taklitçiliğin ve gösteriş merakının insanı nasıl küçük düşürebileceğini
Puan vermedi·112 syf.·
2025 165. kitabı
Şık – Hüseyin Rahmi Gürpınar
Bu kitap tam anlamıyla dönemin “görünüş deliliği”ni tokat gibi yüzüne vuran bir hikâye. Hüseyin Rahmi öyle güzel anlatıyor ki, insan hem gülüyor hem de “vay be, o zaman da böyleymiş” diyor. Kahramanımız Şöhret Bey, dış görünüşüyle, gösterişle, “şık” olma takıntısıyla kendini rezil eden tiplerden biri. Aslında onun üzerinden yazar o dönemin toplumunu, alafranga merakını, taklitçiliği ve sığlığı eleştiriyor.
Ama bunu öyle edebi, ağır bir dille değil; aksine çok canlı, doğal, hatta yer yer komik bir dille yapıyor. Okurken bazen “bu adam hâlâ yaşıyor galiba” diyeceğin kadar tanıdık tipler var. Sosyal medya çağında “şık görünmek” için kendini parçalayanları düşününce, kitabın mesajı hâlâ capcanlı.
Benim için “Şık”, sadece bir roman değil; insanın kendini kandırma çabasına, toplumun dış görünüşe takıntısına, içi boş gösterişe dair çok güçlü bir ayna. Hüseyin Rahmi, o ironik diliyle seni hem güldürüyor hem düşündürüyor.
Kısacası:
“Şık” sadece eski bir dönemi değil, bugünü de anlatıyor.
Mizahı ve gerçeği harmanlaması çok keyifli.
Gülerek okurken aslında kendimizi sorguluyoruz.
ŞıkEdebiyat
Edebiyatın o ilk safhalarını sevenler olursa, muhtemelen bu kitaba da bayılacaktır. Okurken eğlendiren bir kitap fakat şimdiki zamanla kıyaslamamak gerek. Çünkü kıyaslarsanız muhtemelen kitabın dili size çok kaba gelecektir. Ben çok sevdim, şimdiki zamanla da bağdaştırdığım pek çok şey oldu Şatırzade'de. Bu tarz kitaplarda özellikle hikayeyi anlatırken yazarın araya girip okuyucuyla iletişim kurması da zaten ayrıca hoşuma giden bir şey. Edebiyatı gerçekten sevenlere tavsiyemdir
Kısa ama oldukça anlamlı bir kitap hem mizahi yönü yüksek, hem de anlatmak istediği çok büyük şeyler var. Zaten ben Hüseyin rahminin kalemine hayranım. Yine yapmış yapacağını dedim. Hatta bir ara kahkahalarla gülerek okudum. Bunu başarabilmek çok büyük bir şey bir yazar için. Yazdıklarının üzerinden 100 yıl geçmiş ve biz hâlâ gülüyoruz hâlâ keyif alıyoruz. Sonradan görme kendini şık sanan bir adamcağızın yaşadığı gülünç olaylar Osmanlı’nın bitiş dönemleri ve hava atayım derken nasıl rezil olunur oynat bakalım tarzında bir kitap. Çok keyif alarak okudum.
Şık Hüseyin Rahmi GürpınarEdebiyat
Kitabımızın yazarı Hüseyin Rahmi Gürpınar Ahmet Mithad Efendini roman anlayışıyla bu kitabı yazmış onu benimsemiştir.Eserde Batılılaşmayı yanlış anlayan bir züppe tip vardır o Şöhret Beydir.Gerçketen de diğer insanalrdan farklı giyinir kadınlar gibi makyaj yapar. Bir de Madam Potiş vardır o da kız arkadaşıdır. Düzgün bir kadın değildir. Bizim Şıkın parasında gözü vardır. Hüseyin Rahmi Gürpınar
Hüseyin Rahmi Gürpınar
10/10
2018 53. kitabı
Kitabi değerli okurumuz https://1000kitap.com/Nesrinay Abladan hediye olarak almiştım. Gerçekten kitaplarina sevgisini katmiş okurken bunu hissettim. Kendisine ne kadar teşekkür etsem az, beni çok mutlu etti :))
Hüseyin Rahmi Gürpinar'dan okuduğum ilk kitap . Yazarin dili gayet iyi ve kitabi ince ama hoş bir eserdi. Elime aldiğimda dedim ki , " Bu eserde yazarimiz ne anlatmiş olabilir ki ? "
Okudum ve gördüm ki bu eser o çağın esintisi var bu kitapta. Fransa'ya karşı hayranlik var. Gerek kıyafet olarak gerek davranişlar olarak.
Yazarimiz , kitaptaki şık insani şöyle tanimlamiş:
" Asil tenkit edilecek olan şıklar , esasen hiçbir erdem ve üstünlük ve erdeme sahip olmayip davranişlari birer adi taklitçilikten öteye geçmeyenler , her gören ve duyani güldürecek , acindiracak birtakim gülüç haller gösterenlerdir. "
Kitabimizdaki karakterimizde yazarimizin sözünde de bahsettiği davranislari yapmakta ve bununla birlikte birçok olaya karişacaktir. Kitapda masum olarak sadece şıkı buldum . Cunku digerlerinde bir hinlik , bir kandirma amaci güden davranişlar var ki burada ana karakter daha masum geliyor.
Yazarimizin bu kitabi sadece bir roman değil ićinde birçok bilgi de taşımakta - bu bilgilerden de yararlanmiş oldum -.
Dediğim gibi kitap ince ve yazarin dili gayet güzel . Tekrar okur muyum eseri ? Okurum tabiki..
Bu inceleme değil de biraz kitap ile duygu düşüncelerim derim .
Sevgi ve kitapla kalin...
Görüntünün Ardındaki Çarpık GerçekEdebiyat
Puan vermedi
Hüseyin Rahmi Gürpınar’dan, dönemin modasına, yapaylığa ve sahte “aydınlık” görüntüsüne karşı zekice bir taşlama…
Şık, Tanzimat sonrası değişen toplum yapısının yüzeyde kalan taklitlerini ustalıkla hicveden bir roman. Hüseyin Rahmi, bu eserinde özellikle Batı hayranlığının biçimsel düzeyde kalmasını, özden uzaklaşmasını ironik bir dille eleştiriyor. Dış görünüşe, giyime-kuşama, sözde Fransızcaya özenen ama fikren sığ kalan karakterler üzerinden, okuyucuyu hem düşündürüyor hem güldürüyor.
Romanın merkezinde yer alan karakter, “şık” görünmenin, gerçekten kültürlü ve çağdaş olmakla ilgisi olmadığını her haliyle temsil eder. Gürpınar’ın üslubu hem canlı, hem eleştirel; dili ise dönemin havasını yansıtırken bugünün okurunu da içine çekmeyi başarır. Çünkü anlattıkları evrensel: Görünmek ile olmak arasındaki fark.
Şık, yüzeyde modayı, alafrangalığı ve gösterişi anlatır gibi görünür; ama aslında toplumun düşünsel açmazlarını, kültürel kimlik bunalımını ve entelektüel sahtekârlığı ifşa eder.
“Şık olmak, düşünmeden konuşmakla değil; düşünerek susmakla başlar.”
Bu eser, hala güncelliğini koruyan bir sosyal eleştiridir. Gülerken düşündüren, düşündürürken yüzümüze ayna tutan bir klasik…
⸻
İstersen sosyal medya için daha kısa bir versiyona çevirebilir veya görsel altı başlık önerisi hazırlayabilirim. Başka bir kitapla devam etmek istersen hazırım!
Batılılaşmayı yanlış anlama üzerine anlattığı bir anlayış var ve çoğu kitabı da bu tema üzerinde devam ediyor. Mizahi bir dil ile bizlere ulaştırmaya çalıştığı bu kitap yazarın ilk romanı. Sonraları kitaba yasak gelince Gürpınar çok üzülüyor ve Heybeliada'da bir süre vakit geçiriyor. Kitabı ilk yazdığı zaman "kurgu çok güzel ama sonunu iyi bağlaman gerekli böylece bir bütünlük olsun" diyen Ahmet Mithat Efendi'ye ben şu anki haliyle de katılıyorum. Bitiş noktasını beğenmedim. Hele "....olayını tasvir etmeye gerek yok" diyerek bitirmesi iyi değildi.
Okunmalı ;)
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ ın ilk eseri... Sonrasında çok daha güzel eserler ortaya çıkaracağının en güzel bir örneği... Batılılaşırken komik hale gelmek ya da yanlış batılılaşmak ele alınmış, trajikomik, bir çırpıda okunan harika bir kitap... Okunmalı ;)
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın batılılaşmayı yanlış anlayan, kendi geleneklerini küçümseyen, alafranga yaşamayı meziyet sanan insanların hayatlarını gülünç bir şekilde anlattığı eserinin adıdır Şık.
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın ilk eseri olmasının yanısıra Şıpsevdi kitabının da taslağı olarak düşünülür, Şık. Kitap o kadar komik ki; yaşanan trajikomik anları kesinlikle okumanızı tavsiye ediyorum.
Yazar Hakkında
Hüseyin Rahmi GürpınarYazar · 100 kitap
17 Ağustos 1864 tarihinde İstanbul'da doğdu. Hünkâr yaveri Mehmet Sait Paşa'nın oğlu olan Hüseyin Rahmi, üç yaşında iken annesinin ölümü üzerine, Girit'te bulunan babasının yanına gönderildi. İlkokula başladı ancak babasının evlenmesi üzerine altı yaşında tekrar İstanbul'a anneannesinin yanına gönderildi ve eğitimine burada devam etti. Yakubağa Mektebi, Mahmudiye Rüşdiyesi ve idadide okuyan Hüseyin Rahmi, tarihçi Abdurrahman Şeref Bey'in himayesiyle Mekteb-i Mülkiye'ye girdi (1878). Okulun ikinci sınıfında iken ciddi bir hastalık geçiren Hüseyin Rahmi buradaki öğrenimini yarıda bıraktı (1880). Kısa bir süre, Adliye Nezareti Ceza Kalemi'nde memur, Ticaret Mahkemesi'nde Azâ Mülazımı olarak çalışan Hüseyin Rahmi hayatını kalemiyle kazanmaya çalıştı.
1887'de Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yazmaya başlayan Hüseyin Rahmi, ardından İkdam ve Sabah gazetelerinde mütercim ve muharrir olarak çalıştı. II. Meşrutiyet döneminde 37 sayı süren Boşboğaz ve Güllâbi adlı bir gazete çıkardı. İbrahim Hilmi Bey ile birlikte çıkardığı Millet gazetesi de uzun ömürlü olmadı. 1925-1927 yılları arasında yayımlanan Türk Kadın Yolu adlı derginin yazarları arasındaydı. Sonraki çalışmalarını İkdam, Söz, Zaman, Vakit, Son Posta, Milliyet ve Cumhuriyet gazetelerine neşretti. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 5. ve 6. dönemlerde Kütahya milletvekili olan Hüseyin Rahmi, ömrünün son otuz bir yılını geçirdiği Heybeliada'daki köşkünde 8 Mart 1944 tarihinde öldü ve oradaki Abbas Paşa Mezarlığı'na defnedildi.
Edebiyat hayatı
Hüseyin Rahmi Gürpınar; İstanbul halkının toplumsal, töresel yaşantılarını, aile geçimsizliklerini, batıl inançlarını, yaşadığı çağdaki Türk toplumunun geçirmekte olduğu krizleri hümuristik bir mizah dehasıyla anlatır. Servet-i Fünûncuların yaşıtı olduğu halde, ayrı bir sanat görüşünü sürdürür. Romanlarındaki kahramanların çoğu 19. yy sonu İstanbul'un canlı, renkli insan, hayat manzaralarıdır. Eserlerinde Anadolu yoktur. Mizahı, güldürücü olduğu kadar, gülünç yönlerimizin yansıtılması, hicvedilmesi için gerekli bir araçtır. Hüseyin Rahmi, seçtiği tipleri seviyelerine uygun, ustaca konuşturur ve olayları gülünçlü, acıklı yönleriyle belirtir. Kuvvetli bir gözlem gücü vardır. Realist, natüralist bir görüşle "toplum için sanat" yapar. Ertem Eğilmez tarafından 1976 yılında çekilen Süt Kardeşler sinema filminin konusu Hüseyin Rahmi'nin Gulyabani (1913) isimli romanından uyarlanmıştır. Bağımsız sanatçılardan biri olarak da anılır.
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın romanları ve öyküleri yeni nesiller tarafından da kolayca anlaşılabilmesi için 1960 sonrasında içinde Mustafa Nihat Özön'ün de yer aldığı bir edebî kurulca sadeleştirilmişti. Bu sadeleştirme kimilerince yerinde bulunurken kimileri de özgün dilin dokunulmadan bırakılması gerektiğini savunmuşlardı.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Hüseyin_R...
