Yazar:
Hüseyin Rahmi Gürpınar
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 51 dk.
Sayfa Sayısı:
136
Basım Tarihi:
2019
İlk Yayın Tarihi:
1889
Yayınevi:
Bilgi Yayınevi
Orijinal Adı:
Şık-Âyine
ISBN:
9789752208247
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Diğer Baskılar
28 diğer baskı · Tümünü Göster
Şık
1.670 okunmaÖzgür Yayınları · Nisan 2014 · 112 s.
Şık
1.580 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ekim 2025 · 112 s.
Şık
450 okunmaBilgi Yayınevi · 2019 · 136 s.
Şık
333 okunmaCan Yayınları · Ocak 2025 · 128 s.
Şık
210 okunmaİthaki Yayınları · · 128 s.
Şık
151 okunmaKarbon Yayınları · Mayıs 2019 · 120 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Aziz Nesin'in öykülerini okumayı çok severim. Güldürüyor ama bir yandan da düşündürüyor. Şık'ın hikayesi de öyle. Okurken hep bu benzerlik aklıma geldi.
Kitabın ana karakteri Şöhret bey yani Şık batı medeniyetine hayran birisi. Ama onun ne olduğuna dair en ufak fikri bile yok. Ne biliyor, ne araştırıyor ne de okuyor. Sadece kenardan köşeden duyduğu yalan yanlış birkaç bilgiyle çevresine hava atıyor. Mış gibi yapıyor anlayacağınız. Bu gibi insanlar o zamanlar da varmış, şimdi de var. Yazar da söylüyor bunu: etrafımızda, aramızda dolaşıyorlar diye.
H.R.Gürpınar'ın ilk romanıymış. Gözlem yeteneğini, anlatım şeklini, mizahını beğendim.
Şöhret Beyler her yerdeler !Edebiyat
Şu Türk edebiyat klasikleri tam tadımlık değil mi?
Günümüz Türkçe'siyle yeniden hazırlanıp basılması son yıllarda okunmalarına büyük katkı sağladı.
Hüseyin Rahmi Gürpınar, ilk romanı olan Şık'ta; toplumun çeşitli sınıflarının hayat tarzlarını ustalıkla ortaya koyarken, bunu abartılı olmayan bir güldürü ve anlatımla okuyucuya sunuyor.
Batının ilmi ve bilimini almak yerine onun kılık kıyafetini, zevkini, eğlencesini taklid eden kişilerin düştükleri komik durumları konu ediyor.
Bazı konular vardır aradan yıllar yıllar geçse de güncelliğini kaybetmezler. Şık romanının konusu, günümüzde de güncelliğini kaybetmemiş Batı hayranlığının toplumu düşürdüğü içler acısı durumdur.
Her ne kadar taklitçi karakterimiz Şöhret Bey gülünç durumda ise de, onu aşağılamakla ondan daha aşağı bir duruma düşen güruhun durumu da Şöhret bey'den geri kalmıyor.
“ ilim Çin'de dahi olsa alınız" düsturuyla hareket edilmesi, toplumların doğru bir şekilde etkileşim halinde olup daha ileriye gitmesi için bir fırsattır.
Her toplumun kendine özgü bir kültürü vardır. Toplumlara zenginlik katan da kendilerinin oluşturdukları bu kültürdür. Fakat kendi kültür ve medeniyetini unutup başkalarının kültürünü taklit etmek yanılgısı insanı ve toplumu gülünç bir hale sokmaktadır.
Bu arada kitabın kapağı kitabın içeriği ile çok uyumlu hatta fazlaca spoiler barındırıyor.
Güzel kitaptı keyifli okumalar
İki oturuşta bitirdiğim eğlenceli bi kitap.
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın ilk romanı Şık.
Hüseyin Rahmi Şık’ın yarısını yazarak Ahmet Mithat Efendi’ye gönderir ve hemen sonra pişmanlık yaşar ama boşadır çünkü Ahmet Mithat Efendi romanı beğenmiştir, Hüseyin Rahmi’yi çağırarak devamını yazmasını istemiş ve gazetelerde yayımlanmıştır. Hatta Ahmet Mithat Efendi o kadar takdir etmiştir ki Hüseyin Rahmi Gürpınar’ı manevi oğlu olarak gazetesinde duyurmuş.
Şık’a gelince gayet eğlenceli okurken yüzünüzde tebessüm oluşturacak bi konuya sahip. Dönemin Frenklerine özenen, modaya uymak uğruna kendini gülünç duruma düşüren bi baş kahraman “Şık Bey” Şatırzade Şöhret ve başından geçen olayları akıcı bi dille bize aktarmış Hüseyin Rahmi Gürpınar. Ve hatta moda uğruna, şık olmak uğruna hapislere düşen bir Şık.
Kitabın baskısını, kalitesini, başlarda yazarın hayatıyla ve eserleriyle ilgili verdiği güzel bilgileri çok beğendim, ders niteliğindeydi. 
Şık
Şık
Şık, Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın ilk kitabı... Kitabın başında Ahmet Mithat Efendi'ye ulaşma süreci, kitabın tefrika edilmesi, diğer yazarların gözünden Hüseyin Rahmi ve kendi gözünden gençliğine eleştirisi ve eserlerinin kısa incelemesi yer alıyor... Bu anlamda güzel bir iş çıkarmış Bilgi Yayınevi...
.
Hüseyin Rahmi'nin " Okuyunuz efendim okuyunuz. Gençliğimin ihtiyarlığımdan daha neşeli ve daha güldürücü olduğunu göreceksiniz. Çünkü ben bile kendi kendime bayıla bayıla güldüm" sözünün ardından kitaba giriş yapıyoruz...
.
Dönem itibariyle çoğu yazarda görülen alafrangalığı işlemiş Hüseyin Rahmi de ilk kitabında... Şatırzade Şöhret Bey'de biraz Felatun Bey (Felatun Bey ile Rakım Efendi - Ahmet Mithat Efendi) biraz Bihruz Bey (Araba Sevdası - Recaizade Mahmut Ekrem) görmek mümkün... Yani yanlış batılılaşma sonucu komik duruma düşme anlatılıyor mizahi bir dille... Sırf moda diye yapılanları, hurafelere inananları, bire bin katılarak anlatılanları eleştiriyor yazar kitabında... Tabii bunları anlatırken de Şatırzade'nin başına gelmedik olay kalmıyor ...
.
Kitabın esas kahramanı Drol'ün maceralarını okurken eminim çok ama çok güleceksiniz ... Drol?.. Balear Adalarına mahsus Karlin cinsinden kıymetli bir köpek ...
Puan vermedi·127 syf.·
2025 13. kitabı
Açıkcası kitap beni pek cezbetmedi..
Daha yazarlığının başlarında ve o zamanlarda yazılmış bir kalem için oldukça iyi olabilir ama ben pek beğenmedim..
Tabiii ara ara güldüğüm de doğrudur, hele ki son sayfalardaki dans gösterisi müthişti, onun dışında okuduğum bir kitap olarak kitaplığımda yerini aldı.
Hüseyin Rahmi Gürpınarın okuduğum ilk eseri. Romandan ziyade bir tiyatro tadında.Şık Şöhret beyin başına gelen olaylar mizahi bir dille anlatılmış.Yazar olaylarla bağlantılı olarak aralara felsefi düşüncelerini de serpiştirmeyi ihmal etmemiş. Çok beğendiğimi söyleyemesem de okunabilir.
“Ey okuyucu! Şık’ın bu cehaletini, bu ahmaklığını romancının hayalhanesinde vücut bulmuş bir mübalağa olarak algılamayınız. Ben bu satırları sırf hayalimden yazmıyorum. Modelim, görüp işittiğim hakikatlerdir. Bu hakikatlere rastladığımda ben de şüphe ettim. Fakat denedim. Doğru buldum…” yazarımız Tercüman-i Hakikat gazetesinde tefrika ettiği bu eserini Şık adıyla 1889 yılında basmıştır.
Romanında ele aldığı tipleme Batı aşıklarındandır, Batı’nın Doğu’dan daha üstün olduğunu ve her konuda Batı’yı ele almamız gerektiğini düşünür. Fakat kendisi bu düşünceye ne kadar dahildir, evet muasır medeniyetler seviyesine ulaşmak ve hatta onları geride bırakmak her zaman önemlidir, bunu savunmak da güzeldir, burada küçümsenecek ya da ayıplanacak bir şey yok. Fakat bu düşünceleri savunurken bunlara ne kadar uymaktayız? Eseri gerçekten beğendim ve zamansız olduğunu düşündüğüm eserlerden çünkü şöyle bir oturup düşündüğümüzde etrafımızda onlarca Şık görmekteyiz. Kitaptaki ana karakter Şık Şöhret cümlelerinin arasına 3-5 Fransızca kelime ekler, ama önüne Fransızca bir metin koysanız çevirmekten acizdir. Günümüz Şıkları ise bu acizliği İngilizcede yaşamaktadır bana göre. Şöhret Batı’nın bilim ve sanat konusunda bizlerden ileri olduğunu düşünmekteydi, fakat onunla alay etmek için ona ezberletilmiş bir bilimsel çalışma ve iki dizeden başka bir bilgisi yoktu. Bu bilgilere öyle körü körüne bağlıydı ki dost meclislerinde kendini rezil ederdi, farkına bile varmazdı. Çünkü o Şık’tı, her şeyin en iyisini o bilirdi. Şâtırzade Şık Şöhret giyim kuşama çok önem veren bir kişidir. İsminin başında Şâtırzade olduğuna bakmayın, kendisi bir ağa oğlu ya da bir mirasyedi değildir. Aslında hâli vakti pek yerinde bir kimse de değildir Şöhret. Bir devlet dairesinde çalışır, buna çalışmak denirse, maaşı da
Puan vermedi·136 syf.·
2020 381. kitabı
Şık, Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın (1864-1944) ilk romanı olup, 1889 yılında yayımlanmıştır. Yazarın toplamda 41 romanı, 9 öykü kitabı, 4 oyunu ve kalem tartışmaları ile düzyazılarının derlendiği 6 kitabı vardır.
Gösteriş düşkünü, alafrangalığa özenen, “şık” giyimli Şatırzâde Şöhret Bey’in sonu hüsranla biten yaşamı anlatılmıştır. Ülkemizde roman türünün daha emekleme dönemi olmasından olsa gerek, konusu ve anlatım tekniği bakımından basit, zayıf bir eser. Şemsettin Sâmi tarafından yazılan ilk Türk romanımız olan Taaşşuk-ı Talât ve Fitnat'ın 1872 yılında yayımlandığını hatırlayalım.
Romanın son sözünü, Hüseyin Rahmi'yi yazmaya teşvik eden Ahmet Mithat Efendi yazmıştır.
Hüseyin Rahminin yayımlanan ilk eseri olan Şık her bölümde karakterin başından geçen kısa talihsizlikleri anlatan bir trajikomedi. Hüseyin rahminin tarzını bilen bilir: mahalle kadınları komedisi, alafrangalığın tiye alınması, hurafeler… Burda da alafrangalığa gereksiz özentiyi komik bir tiplemeyle bize anlatmış. Eğlenceliydi yalnız sadeleştirilmiş halini okusaydım daha çok keyif alabilirdim günümüz türkçesi için çok ağır bir dille yazılmış, tabi bu benim okur olarak dikkatsizliğimden oldu. Çok sevdiğim bir yazar ve yine çok sevdiğim bir kitabı kısacası, iyi okumalar.
"Çirkin şeylerin taklidi de icrası da kolaydır. Asıl güçlük iyi & güzeli taklit edebilmektir."
Demiş pek sevgili H.R.G. henüz 18 yaşında yazdığı & ilk romanı olan bu kitapta. Gelecekteki kitaplarına da yön veren üslup & konu seçimi, bu kitapla beraber temellerini atmış adeta.
Şatırzâde Şöhret Bey, alafrangalığa düşkün olan & ziyadesiyle hayran olsa da özentilikten öteye gidemeyen & komik durumlara düşen genç bir delikanlıdır. Hırsızlık yapmak da dahil olmak üzere kendini soktuğum durumları okurken bazen kahkaha attım bazense olmadığı biri gibi görünmeye çalıştığı için sürekli eleştirdim.
Genel itibariyle de kitabı sevdim tabi ama benim için okuduğum kitapları arasında düşük bir sıralamaya yerleşti. En yüksek puandan, azalarak giden H.R.G. okuma listemse aşağıda:
1.Gulyabani
2.Efsuncu Baba
3.Mürebbiye
4.Şıpsevdi
5.Gönül Bir Yel Değirmenidir Sevda Öğütür
6.Kuyrukluyıldız Altında Bir İzdivaç
7.Şık
8.Hazan Bülbülü
9.Cadı
İyi okumalar -.-
Yazar Hakkında
Hüseyin Rahmi GürpınarYazar · 100 kitap
17 Ağustos 1864 tarihinde İstanbul'da doğdu. Hünkâr yaveri Mehmet Sait Paşa'nın oğlu olan Hüseyin Rahmi, üç yaşında iken annesinin ölümü üzerine, Girit'te bulunan babasının yanına gönderildi. İlkokula başladı ancak babasının evlenmesi üzerine altı yaşında tekrar İstanbul'a anneannesinin yanına gönderildi ve eğitimine burada devam etti. Yakubağa Mektebi, Mahmudiye Rüşdiyesi ve idadide okuyan Hüseyin Rahmi, tarihçi Abdurrahman Şeref Bey'in himayesiyle Mekteb-i Mülkiye'ye girdi (1878). Okulun ikinci sınıfında iken ciddi bir hastalık geçiren Hüseyin Rahmi buradaki öğrenimini yarıda bıraktı (1880). Kısa bir süre, Adliye Nezareti Ceza Kalemi'nde memur, Ticaret Mahkemesi'nde Azâ Mülazımı olarak çalışan Hüseyin Rahmi hayatını kalemiyle kazanmaya çalıştı.
1887'de Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yazmaya başlayan Hüseyin Rahmi, ardından İkdam ve Sabah gazetelerinde mütercim ve muharrir olarak çalıştı. II. Meşrutiyet döneminde 37 sayı süren Boşboğaz ve Güllâbi adlı bir gazete çıkardı. İbrahim Hilmi Bey ile birlikte çıkardığı Millet gazetesi de uzun ömürlü olmadı. 1925-1927 yılları arasında yayımlanan Türk Kadın Yolu adlı derginin yazarları arasındaydı. Sonraki çalışmalarını İkdam, Söz, Zaman, Vakit, Son Posta, Milliyet ve Cumhuriyet gazetelerine neşretti. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 5. ve 6. dönemlerde Kütahya milletvekili olan Hüseyin Rahmi, ömrünün son otuz bir yılını geçirdiği Heybeliada'daki köşkünde 8 Mart 1944 tarihinde öldü ve oradaki Abbas Paşa Mezarlığı'na defnedildi.
Edebiyat hayatı
Hüseyin Rahmi Gürpınar; İstanbul halkının toplumsal, töresel yaşantılarını, aile geçimsizliklerini, batıl inançlarını, yaşadığı çağdaki Türk toplumunun geçirmekte olduğu krizleri hümuristik bir mizah dehasıyla anlatır. Servet-i Fünûncuların yaşıtı olduğu halde, ayrı bir sanat görüşünü sürdürür. Romanlarındaki kahramanların çoğu 19. yy sonu İstanbul'un canlı, renkli insan, hayat manzaralarıdır. Eserlerinde Anadolu yoktur. Mizahı, güldürücü olduğu kadar, gülünç yönlerimizin yansıtılması, hicvedilmesi için gerekli bir araçtır. Hüseyin Rahmi, seçtiği tipleri seviyelerine uygun, ustaca konuşturur ve olayları gülünçlü, acıklı yönleriyle belirtir. Kuvvetli bir gözlem gücü vardır. Realist, natüralist bir görüşle "toplum için sanat" yapar. Ertem Eğilmez tarafından 1976 yılında çekilen Süt Kardeşler sinema filminin konusu Hüseyin Rahmi'nin Gulyabani (1913) isimli romanından uyarlanmıştır. Bağımsız sanatçılardan biri olarak da anılır.
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın romanları ve öyküleri yeni nesiller tarafından da kolayca anlaşılabilmesi için 1960 sonrasında içinde Mustafa Nihat Özön'ün de yer aldığı bir edebî kurulca sadeleştirilmişti. Bu sadeleştirme kimilerince yerinde bulunurken kimileri de özgün dilin dokunulmadan bırakılması gerektiğini savunmuşlardı.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Hüseyin_R...
