Descartes'ı tanımak.Felsefe
Descartes, bu kitabında tüm bilgiyi şüphecilikten başlayarak yeniden inşa etmeye çalışıyor ve kendi felsefi sistemini "Düşünüyorum, öyleyse varım" (Cogito, ergo sum) önermesi üzerine kurmaya çalışmıştır. Bunu yapabilmek için Descartes, doğru bilgiye ulaşmak ve öncelikle sahip olduğu tüm inançlardan, hatta duyusal deneyimlerden bile şüphe duymak gerektiğini savunuyor. Duyuların zaman zaman yanıltıcı olabileceğini ve matematiksel ispatların bile yanıltıcı olabileceğini belirtiyor. Bu radikal şüphe, onu sarsılmaz bir temel aramaya itmiş.Tüm şüphelerine rağmen, şüphe etme eyleminin kendisinin var olduğunun kanıtı olduğunu fark ediyor bu sayede. Bu, onun için kesin ve sarsılmaz ilk ilkedir: "Düşünüyorum, öyleyse varım." Düşünen bir varlık olarak, kendi varlığını kesin olarak bilir. Descartes, zihnin düşünme eylemiyle var olduğunu ve bedenden ayrı bir töz olduğunu savunuyor. Zihin düşüncenin, beden ise uzamın (yer kaplamanın) esas niteliği olarak tanımlanır. Bu, felsefe tarihinde "kartezyen dualizm" olarak da bilinir.
Bir diğer değinmiş olduğu konuysa Tanrı'nın varlığını çeşitli argümanlarla kanıtlamaya çalışmasıdır. En bilinen argümanlarından biri, insanda bulunan sonsuz ve mükemmel bir varlık fikrinin, ancak sonsuz ve mükemmel bir varlık olan Tanrı tarafından verilebileceği düşüncesine dayanır. Tanrı'nın varlığı, Descartes için dış dünyanın gerçekliğini garanti eden bir dayanak noktasıdır, çünkü mükemmel bir Tanrı aldatıcı olamaz. Bu noktada 
Voltaire ile zıt fikirdedirler.
Descartes, doğru bilginin ancak "açık ve seçik" ideler aracılığıyla elde edilebileceğini savunur. Açık ide, zihinde kolayca kavranan, sezgisel olarak anlaşılan bir ideyken; seçik ide, diğer idelerden tamamen ayrıştırılmış ve belirgin olan bir ideyi ifade eder. Çünkü Descartes, evreni büyük bir makine gibi görür. Tüm doğa olayları, maddi nesnelerin hareketi ve çarpışmalarıyla açıklanabilir. Canlı varlıklar bile (insan ruhu hariç) mekanik prensiplerle işleyen karmaşık makineler olarak görülür. Maddeyi ise temel olarak uzam (yer kaplama) olarak tanımlar. Maddi dünyanın nitelikleri, şekil, boyut ve hareket gibi ölçülebilir ve matematiksel olarak ifade edilebilir özelliklere indirgenir. Kitabın ilerleyen bölümlerindeyse gezegenlerin hareketlerinden, ışığın doğasına, hatta insan bedeninin işleyişine kadar çeşitli doğal fenomenleri mekanikçi ilkelerle açıklamaya çalışır.
Bu önemli eser, yukarıda da anlatmaya çalıştığım gibi felsefe tarihinde bir dönüm noktasıdır bana göre. Skolastik düşünceden koparak bilginin temellerini yeniden sorgulaması, akılcı bir sistem kurmaya çalışması ve doğayı mekanikçi bir yaklaşımla açıklaması, modern felsefe ve bilim için büyük bir etki yaratmıştır. Kitap, hem epistemoloji (bilgi felsefesi) hem de metafizik alanında çığır açan fikirler sunuyor ve sonraki yüzyılların düşüncesine de yön verdiği için felsefeye Descartes ile başlayan her okura ilk olarak bu kitabından başlamalarını öneririm.
Voltaire ile zıt fikirdedirler.
Descartes, doğru bilginin ancak "açık ve seçik" ideler aracılığıyla elde edilebileceğini savunur. Açık ide, zihinde kolayca kavranan, sezgisel olarak anlaşılan bir ideyken; seçik ide, diğer idelerden tamamen ayrıştırılmış ve belirgin olan bir ideyi ifade eder. Çünkü Descartes, evreni büyük bir makine gibi görür. Tüm doğa olayları, maddi nesnelerin hareketi ve çarpışmalarıyla açıklanabilir. Canlı varlıklar bile (insan ruhu hariç) mekanik prensiplerle işleyen karmaşık makineler olarak görülür. Maddeyi ise temel olarak uzam (yer kaplama) olarak tanımlar. Maddi dünyanın nitelikleri, şekil, boyut ve hareket gibi ölçülebilir ve matematiksel olarak ifade edilebilir özelliklere indirgenir. Kitabın ilerleyen bölümlerindeyse gezegenlerin hareketlerinden, ışığın doğasına, hatta insan bedeninin işleyişine kadar çeşitli doğal fenomenleri mekanikçi ilkelerle açıklamaya çalışır.
Bu önemli eser, yukarıda da anlatmaya çalıştığım gibi felsefe tarihinde bir dönüm noktasıdır bana göre. Skolastik düşünceden koparak bilginin temellerini yeniden sorgulaması, akılcı bir sistem kurmaya çalışması ve doğayı mekanikçi bir yaklaşımla açıklaması, modern felsefe ve bilim için büyük bir etki yaratmıştır. Kitap, hem epistemoloji (bilgi felsefesi) hem de metafizik alanında çığır açan fikirler sunuyor ve sonraki yüzyılların düşüncesine de yön verdiği için felsefeye Descartes ile başlayan her okura ilk olarak bu kitabından başlamalarını öneririm.·
129 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.