Kalbi taşa dönmüş zalim dönüşür mü çöl tozuna? Bu çöl tozunun hikayesi...
Necip Fazıl'ın piyes türündeki Reis Bey eserinde, bir ağır ceza hakiminin haksız yere idamına hükmettiği mahkumdan sonra kazandığı yeni hayat felsefesini okuyoruz. Mezkur olaydan önceki hayatında duvar yüzlü, katı kalpli olan Reis Bey'in suç felsefesi ise ondan beklenir şekilde şöyleydi:
"Ceza felsefesinde bir görüş vardır. Bir masuma kıymaktansa bin cürümlüyü cezasız bırakmak yeğdir. Ben de diyorum ki, cemiyette bir ferdi korumak için bin kişiye bu gömleği giydirmekten kaçınmamalıdır, o bir kişi bütün bir cemiyettir."
Günümüz hukukunda uygulanagelen "masumiyet karinesi"ni alaşağı eder, ve kendi "cürümlü karinesi"ni uygular. Bunu yaparken zorlanmaz, zira insanlarla hiç içli dışlı olmaz. Ne ailesi vardır, ne seveni. Nefsinden başka kimseyi tanımayana yıkıp yakmak kolaydır. Kendisine duyulan tek duygu korkuyla beraber gelen saygı duygusudur. Ağır ceza hakimine, hele de Reis Bey'e saygı duymamak kimsenin harcı değil elbet.
Haksız yere bir masumu idama gönderdikten sonra ise, hakikat vâki olur. Katil başkasıdır. Herhalde bu insanın başına gelebilecek en ağır vicdan yüklerinden biridir. Bu iflah olmaz yük karşısında Reis Bey, merhameti temel alan hayat düsturunu benimser ve herkese bunu anlatır, yayar. Çünkü ona göre cemiyetin kurtuluşu için başka yol yoktur.
"Benim anlayışıma göre her fert, baş ucuna "suçlu benim, herkes suçsuz" levhasını asmalıdır. Ama kendisi dururken başka kimsede bu levhayı aramamalıdır. Yoksa kendi levhasını düşürmüş, tepelemiş olur."
Herkes yalnız nefsini hesaba çeker, onu suçlu bilir. Bizim yaşantımızla ne kadar da çelişik değil mi? Biz severiz, başkasının günahını gün yüzüne çıkarmayı, kendininkini zelle sayarken başkasını cehennemlik bilmeyi. Nefse kolay gelen budur. Kim nefsine suç isnad eder, suç işlemediği zamanda bile. Bana da ağır gelir, o sebeple edebiyat yapmayacağım şimdi.
Reis Bey hem hukukun soğuk, ferdin hayatına yönelik cüretkar rolünü bize gösterirken; ardından herkesin muhtaç olduğu merhamet yolunun öncüsü olur. Bu vesileyle hatırlamakta fayda var:
“Bu, Allah’ın kullarının kalplerine yerleştirdiği merhamettir ve Allah, ancak merhametli kullarına rahmet eder.” (Müslim, Cenaiz, 11; Buhârî, Merdâ, 9)
Okunması tavsiyedir, iyi okumalar.
·
139 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Harika bir inceleme olmuş ✨ Allah'ın izniyle belirlediğimiz kariyer yoluna girmeden azık olarak önceden okumamızın elzem olduğu bir kitap belli ki. İlerleyen günlerde ben de okuyunca tahlilini yapmayı teklif ediyorum 🤝🏼
