Dino Buzzati’nin kaleminin naifliğinden mi başlamalı, yoksa hayat ile edebiyat arasındaki geçirgen sınırı bu denli incelikle kurabilme yetisinden mi söz etmeli bilmiyorum; ancak kesin olan şu ki, yazarın anlatısı okuru yalnızca Bastiani Kalesi’ne götürmekle kalmıyor, aynı zamanda onu kendi içsel mekânının labirentlerine de taşıyor. 1940’ta yayımlanan ve modern İtalyan edebiyatının temel metinlerinden biri kabul edilen Tatar Çölü, yalnızca bir askerî görev hikâyesi değil; insanın zaman, kader ve bekleyiş karşısındaki kırılganlığını irdeleyen bir varoluş romanıdır. Bu eser, soluksuz okunacak türden değil; daha çok fenomenolojik bir yavaşlıkla, durup düşünmeyi zorunlu kılan bir ritimle ilerliyor. Nasıl ki hayatı tek bir solukta yaşayamazsak, bu metin de zamansal deneyimi parçalara ayırarak, okurun metne virgül virgül temas etmesini sağlıyor.
Romanın merkezinde yer alan Giovanni Drogo, genç yaşta büyük bir kader anı beklediğini sanan, fakat zamanla bekleyişin kendisinin bir kader olduğunu fark eden bir teğmen. Buzzati, Drogo’nun Bastiani Kalesi’nde geçirdiği yılları anlatırken bir karakterin psikolojisini değil, insanlığın ortak bir deneyimini görünür hâle getiriyor. Umutlar ve bekleyişler, insan varoluşunun ayrılmaz parçalarıdır; fakat romanın işaret ettiği asıl soru, bu bekleyişlerin içinde “gerçekten değdi” diyebileceğimiz bir varoluşsal karşılık bulup bulamadığımızdır. Kitap bize hayatın çoğu zaman arzularımız doğrultusunda akmadığını ve yine de umut etme eylemine tutunduğumuzu hatırlatıyor. Ne var ki belirli bir eşikten sonra umut, bir yön çizmekten çok öznelliği erozyona uğratan bir bekleyiş politikasına dönüşebilir. İşte bu noktada Buzzati, okuru iki temel kavramla yüzleştiriyor: vazgeçiş ve kabulleniş. Her ikisi de insanın kendisiyle yaptığı sessiz bir müzakerenin sonucudur.
Roman boyunca Bastiani Kalesi bir mekân olarak değil, aynı zamanda bir psikolojik topografya olarak da inşa ediliyor. Çölün sessizliği, sarnıçtan gelen ritmik su sesi, koridorların yankısı ve odaların durağan soğukluğu… Tüm bunlar, okuru hem Drogo’nun kaderine ortak ediyor hem de kendi içsel durağanlıklarımızı görmeye çağırıyor.
·
382 Gösterim
1 Yorum
Sorgulamak gibi olmasın da öyle düşündürürsem kusura bakmayın. Merak ettim neden 10 puan vermediniz acaba
Psychee
Gönderi Sahibi
Emre Yandak rica ederim sorunuz için ben teşekkür ederim kitabı tekrar bir sorgulamama vesile oldu :)Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.