İdealist öğretmen Şahin Efendi, -Deli Necip’in deyişiyle Doğan Bey- benim için yerin hep ayrı olacak… <3
Öncelikle benim için büyük bir yanılgıdan bahsetmek istiyorum. Bu yıl Çalıkuşu ile başlamıştı Reşat Nuri ile tanışmamız. Ben o kitaba idealist bir kadın öğretmen hayaliyle başlamıştım, hep öyle lanse edilmişti. Oysa kitabın mükemmel oluşuna lafım yok ancak orada aşk ve çevresinde gelişen bir öğretmenlik arzusu varken Yeşil Gece’de gerçek bir ideal var. Ben bunu bulmanın neşesi içindeyim!
Şöyle ki Şahin Efendi medrese tahsili alan ancak bunun yeterli olmadığını; aklın, fenin, bilimin peşinden gitmek gerektiğini düşünen bu yüzden de medrese eğitimini yarıda bırakıp öğretmen okulunu bitiren tam bir idealist aydın öğretmen. Hatta birçok öğretmen İstanbul dışında çalışmak istemezken tayin yeri İstanbul olan Şahin Efendi, kendi isteği ile Anadolu’nun küçük bir kasabası olan Sarıova’ya tayin istiyor. Gerçekten tam bir dava adamı. <3
Kitap 2. Meşrutiyet dönemi ile başlıyor Cumhuriyet dönemine kadar olan süreyi kapsıyor. Özellikle 2. Meşrutiyet sonrası geleneksel “sarıklı” medrese softaları ile yenilikçi “fesli” aydınlar arasındaki çatışmalara dikkat çekmesi bakımından çok değerli bir kurgu. Şahin Efendi’nin de önce sarıklı medreseli daha sonra fesli bir inkılapçıya dönüşmesi bu kurgunun bireysel örneği.
Kitabın adıyla ilgili olarak ise Şahin Efendi, sözde din adamlarının dini istismar etmelerini, cehaleti,bağnazlığı, aklı geri plana atıp manipüle edilmeye hazır halkı oyuncak gibi oynayan bu düzeni yeşil geceye benzetiyor. Bu karanlığı dağıtmak ise en büyük hayali. Bu uğurda iftiralara, kumpaslara ve dinsizlik suçlamalarına maruz kalsa da dediğim gibi tam bir idealist. <3 ve ne yazık ki o yeşil gece bugün bile hala tam anlamıyla dağılmış değil…
Kitabın diline gelirsek eğer Çalıkuşu ve Acımak’a nazaran daha çok yordu diyebilirim. Hatta bu yüzden bu kadar uzun sürdü. Velhasıl okuyun, okutun.
Yeşil GeceReşat Nuri Güntekin · İnkılâp Kitabevi · 20184,464 okunma