Şişeye tıkılan şeyler, Çavuşesku dönemi Romanya’sında geçen; anlatısını genç bir kadının sesinden kuran, parçalı bir roman. Hikâye kronolojik bir bütünlükten çok, gündelik hayattan koparılmış kısa sahneler, anekdotlar ve iç monologlar üzerinden ilerliyor. Kısa bölümler, parçalı anlatım, tekinsiz anlar… Bir “akıp giden roman”dan ziyade, rahatsız edici küçük anların birikimi gibi. Okur, büyük tarihsel olaylardan çok, sıradan hayatın içine sızmış baskıyla karşılaşıyor: evlilik, beden, komşuluk, iş, sessizlik ve korku.
Roman başta rahatlatıcı, ironik bir mizahla açılıyor. Okuru gevşeten bu ton bilinçli bir tercih; ilerledikçe mizahın rengi kararıyor, alaycılık keskinleşiyor. Anlatı, hafiflik hissini geri çekmeden, altındaki ağırlığı yavaş yavaş görünür kılıyor.
Bu tercihlerin beni yakaladığı yer tam da burası. Dünyanın ağırlığını hem hissettiren hem de onu dayanılabilir hâle getiren kitapları çok seviyorum. Kaleminin ucunu, dünyanın ağırlığının altında ezilmeden bakabilmek için mizaha bandıran yazarları da. Bu romanda bir de batıl inançlar, mistik teyzeler, küçültülmüş dedeler var ki — bayıldım. Gündelik olanla tuhaf olanın bu iç içeliği, anlatının yükünü daha da taşınabilir kılıyor.
Burada alaycılık bir kaçış değil, bir hayatta kalma biçimi. Parçalı yapı da travmayı “tam ve düzgün” anlatmaya çalışmak yerine, onun zaten kırık doğasına sadık kalıyor. Bu yüzden metin ne vaaz veriyor ne de acıyı estetize ediyor; yalnızca onu taşınabilir kılıyor. Okuru ezmeden, ama yüzleşmekten de kaçmadan.
Romanın arka planını oluşturan Çavuşesku dönemi ise bu estetik tercihleri daha da anlamlı kılıyor. Dönem epey tartışmalı. Kimilerinin “En azından başımızı sokacak bir evimiz vardı” nostaljisi yapması boşuna değil: kadınların kamusal hayata katılımı yüksekti, kreşler yaygınlaştırılmıştı; eğitim ve sağlık ücretsizdi. Kırsaldan kente gelenler için bu, ciddi bir sınıf atlama hissi yaratıyordu. İşsizlik resmen yoktu. Devlet, şehirlerde büyük ölçekli sosyal konutlar inşa etmiş; genç evli çiftlere düşük kiralı ya da sembolik bedelli evler verilmişti.
Ama günün sonunda, maddi güvenliğin ama’sız bir itaat pahasına sağlandığı bir yönetim olduğunu inkâr etmeye gerek yok.
Bu sırada 
İdeal Defter ve 
Yalan Dolan ı sevdiyseniz, bu kitabın dilini de seversiniz.
#sedaçıngaymellor çevirisi
İdeal Defter ve Yalan Dolan ı sevdiyseniz, bu kitabın dilini de seversiniz.
#sedaçıngaymellor çevirisi
·
416 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.