Yalan Dolan
Veronica RaimoYazar:
Veronica Raimo
Çevirmen:
Eren Yücesan Cendey
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 44 dk.
Sayfa Sayısı:
167
Basım Tarihi:
27 Şubat 2024
Yayınevi:
Medusa Yayınları
Orijinal Adı:
176
ISBN:
9786259446707
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Çok samimi, ince mizah anlayışıyla acayip keyifli ve komik, aşina durumları zekice ve incelikli anlatımıyla herkesin kendinden bir şeyler bulurken nostaljiye kapılmak, kahkaha atmak, ‘yaa sahiden bu da hep böyle oluyordu’ diye tespitlere hayran kalmak gibi duygular arasında gidip gelerek okunan, çok ama çok beğendiğim bir novella Yalan Dolan.
Yazarın hayatıyla hayal dünyasını birleştirdiği yani kısmen otobiyografik bir hikaye. Baştan sona bir kadın anlatıcının monoloğu. Anlatıcımız, çocukluğu ve gençliğinden başlayarak, hayatının farklı dönemlerini çeşitli anekdotlarla anlatıyor. Fakat öyle muazzam seçilmiş ve o kadar etkileyici bir anlatımla aktarılıyor ki bunlar, okurken anekdot okuyormuş gibi değil de baştan sona hayatına tanıklık ediyormuşsunuz gibi hissediyorsunuz. Çok ince bir mizah anlayışı var yazarın, hepimize bir yerden aşina olan durumları öyle muzip bir şekilde, inanılmaz tespitleri dahiyane ve komik cümlelere dökerek öyle bir anlatıyor ki hem kendi geçmişinize çok keyifli bir yolculuğa çıkıyorsunuz, hem de hüzünlenmek bir yana epey eğleniyorsunuz bir yolculuk boyunca.
Hayatın çeşitli dönemlerindeki bu keyifli yolculukta bonus olarak da önce bir kız çocuğu olmak, sonra bir genç kız ve en nihayetinde genç bir kadın olmakla ilgili hemen hemen tüm durumları deşiyor Veronica Raimo: küçük bir kızın aşkı ve cinselliği keşfi, büyükanne ve büyükbabasıyla ilişkileri, arkadaşlıkları, hayal kırıklıkları, annelik, ikili ilişkiler, büyüdükçe değişen aile ilişkileri ve dinamikler ve daha neler neler. Arka kapakta ‘aşırı kontrolcü bir anne’ ve ‘takıntılı bir baba’ diyor ama bence hepimizin kendi ebeveynlerinden çok tanıdık gelecek tavır ve davranışlar da var, yer yer tebessümle kimi zaman kahkahalarla okudum buraları.
Sıcacık, çok keyifli, çok eğlenceli. Ne yalan
Veronica Raimo / Yalan Dolan
Büyüme sancılarının ve aile bağlarının trajikomik bir şekilde kaleme alındığı bir eser #YalanDolan . Yazarın gerçeklere hayallerle yön vermeyi seven bir tarafı olduğunu vurgulaması yazılanların ne kadarının gerçek, ne kadarının kurgu olduğunu düşünmeye itiyor.
Yaşadığı kırılma anlarını ve kayboluşlarını satırların arasına gömüp incelikli bir mizahla anlatmış anılarını. Çok üzücü olarak gördüğünüz bir durum aynı zamanda sizi gülümsetebiliyor. On beş yaşında yaşadıklarını okurken birden beş yaşına ya da otuz yaşına geçiş yapılıyor. Kronolojik bir sıra ile ilerlememesine rağmen hiç kopukluk ya da karışıklık hissettirmeyen bir akıcılık ve yalınlık var.
Bir tarafı asosyal, soğuk ve güvensizken, diğer tarafı hisli, komik ve vurdumduymaz bir kadınla tanışıyoruz. Babasının takıntıları, annesinin aşırı endişeli yapısı ve dahi olan bir abiyle çocukluğunu yaşayamadan büyümek zorunda kalması hayal kırıklıklarını da beraberinde getirmiş. Kendini bulma ve özgürleşme yolundaki arkadaşları ve sevgilileri onu hep ailesi ile yaşadıklarına döndürmüş.
İtalyan edebiyatının ödüllü yazarlarından Veronica Raimo. Can sıkıntılarını hafifleten bir eylem olarak başladığı kitap okumalarına, arkadaşıyla mektuplaşmaları da eklenince kısa hikayeler yazarak yazarlığa ilk adımlarını atmış. Keyifli okumalar…
Evin dahisi bir abi, bildiğini okuyan, bunu yaparken etrafındakilerin de canına okuyan bir anne, evin içinde mütemadiyen duvar ören, titizlik hastası bir baba..Babanın ördüğü duvarlar yüzünden arı kovanına benzeyen evde kendi peteğini yapmaya çalışan bir kız çocuğu, bizimki.
Bizimki diyorum, çünkü bir yandan özkurmacanın nefis bir örneği olan bu kitap, yazarın tarzı nedeniyle pekala kurmaca gibi okunuyor. Kendi hayatını anlatırken bu kadar alaycı davranan, kendi deyimiyle ‘gözünü yaşartan sözleri kağıttan okurken domates sosu sıçratan, biri onu terk ederken fermuarını açık unutan’ biriyle karşılaşmamış olmalıyım. Sanki yaşamını anlatmak için değil de sadece uydurmak ve uydururken azami hazzı almak için yazıyor. Ve bunu öyle bir boşvermişlikle yapıyor ki, gerçek ile kurmaca arasındaki sınır belirsizleşiyor. Yalan dolan yani:)
Okurken içimden sürekli şunu tekrar edip durdum: Yahu bu İtalyanlar ne kadar çok benziyor bize. Kendi çocukluk anılarına dönmemek, ilk gençlik krizlerini anımsamamak, aile tarafından kuşatılmış o kızla el ele tutuşmamak mümkün değil. Ve elbette, tıpkı bizimkine benzeyen o toplumun içinde bir kadın olarak dünyaya gelmek, bu büyük suçun tüm ceremesini çekmeden ayağa kalkamamak da var. Bu yanıyla, sadece kadın yazarların kitaplarını yayınlama düsturuyla kurulmuş bir yayınevinin seçebileceği en mükemmel ilk kitaplardan biri, kuşku yok.
Dedesini anlatırken ikili ilişkilere dair kurduğu şu benzetmeye bayıldım: ‘birbirinin hayatının kiracısı olmak’. Ve babasının ardından yazdıklarını okurken bir yandan içimi çeke çeke ağlamak, bir yandan kahkaha atmak, bu ikisinin tam ortasında bir yerde ‘paradoksun doruklarındayız’ diye bağırmak istedim. Bu ruh hali-halleri, tüm kitap boyunca bana eşlik etti sanırım. Nefis kitap, okuru bol olsun.
Veronica Raimo’nun Yalan Dolan adlı kitabı, biraz kara mizahla biraz da samimi itiraflarla örülmüş bir aile hikâyesi anlatıyor. Yazar kendi hayatına benzeyen bir karakterin gözünden büyüme sancılarını aileyle olan o karmaşık ilişkileri küçük yalanların ve abartıların hayatı nasıl şekillendirdiğini aktarıyor. Kitapta anlatıcı çocukluktan yetişkinliğe uzanan bir yolculukta hem aile içi çatışmalarla hem de kendi kimliğini bulma çabasıyla uğraşıyor. Zaman zaman komik zaman zaman da hüzünlü anlar var ama genel olarak hikaye ironik ve hafif alaycı bir dille ilerliyor.
Ben kitabı okurken bazı bölümlerde eğlendim yazarın dilini esprili buldum ama bir süre sonra tekrar eden konular ve hafif kaotik anlatım beni biraz yordu. Karakterlerin fazla abartılı oluşu bir noktadan sonra gerçeklikten kopmuş gibi hissettirdi. Kitabın hayatın absürtlüğü üzerine yaptığı yorumları sevdim ama genel olarak çok etkilendiğim bir kitap olmadı. O yüzden 5 puan verdim ne çok kötüydü ne de mutlaka okunmalı dedirtecek kadar iyiydi. Daha hafif biraz da alaycı bir aile hikâyesi arayanlar için keyifli olabilir ama derinlik arayanlara çok hitap etmeyebilir.
Kendini Bulan, Kendini KaybedenHayata Dair
Yalan Dolan, Veronica Raimo'nun zihinlerde yankı uyandıran, hızlı tempolu ve derinlemesine incelenmesi gereken bir yapıtı. Raimo, günümüz toplumunun içsel çelişkilerini, bireysel arayışları ve günümüz insanının sıkça düştüğü tuzakları bir araya getiriyor. Yazar, kendi dilindeki keskin zekâ ve ironiyi, sıradan bir hayatta pek de sıradan olmayan bir hikâyeye dönüştürerek okura sunuyor.
Kitap, baş karakterin ruhsal yolculuğuyla başlar. İlk bakışta sıradan bir yaşam süren bir birey gibi gözükse de, derinlemesine okunduğunda, hayatın her alanına yayılan bir kaybolmuşluk, bir yön kaybı hissedilir. Ana karakterin bu sıradan ama bir o kadar derin içsel çatışmalarına tanıklık ederken, Raimo'nun insana dair çözümlemeleri ortaya çıkıyor. Çoğu zaman bir kelime bile yetiyor, bir bakış yeterli oluyor. Gözlerindeki boşluk ya da gülüşündeki belirsizlik, okuru gerçekliğin, yaşamın ve duyguların nasıl kaybolduğuna dair düşünmeye zorluyor.
Yalanlar ve dolanlar kitabın temel taşlarını oluşturuyor. Ancak Raimo, bu yalanları sadece yüzeysel bir anlatım olarak bırakmıyor. Her yalan, bir maskenin ardında başka bir gerçeği saklıyor. Kitap boyunca karakterin her eylemi, söyledikleri ve yaptığı her şeyin bir başka katmanı olduğu, yalanların hayatı nasıl şekillendirdiği fark ediliyor. Ama bu sadece bireysel bir hikâye değil, aynı zamanda toplumun, çağın ve kültürün biçimlendirdiği, insanları birer “yalan dolan” öğesine dönüştüren bir bakış açısı da var.
Okur, kitabın içine girdiğinde, bir tür ayna etkisi hisseder. Okuduğunuz her sayfa, yalnızca bir karakterin hikayesini anlatmakla kalmaz; her kelime bir yüzeyin arkasında gizlenmiş bir gerçek arayışına dönüşür. Raimo, okurun yalnızca okumakla kalmamasını, her kelimenin içine çekilmesini ve o “yalan dolan” arasında bir gerçeklik araması
Bundan sonra kitap alırken booktuber, bookstagramların önerilerini tek başına dikkate almayacağım. Goodreads puanı 3.80 altındaysa almayacağım ki en son alışverişlerim bu yönde oldu. Bizim Türkler abartmayı çok seviyor. Bu kadar bayılacak ne var kitapta cidden anlamadım. Takıntılı anne ve baba ile tuhaf geçen bir çocukluk ve üzerine asla koyamamış bir benliği olmayan bir kadın. Hayatı yalan ki kitabın adı oldukça uygun düşmüş.
Yalan dolan
Medusa Yayınları Yalan Dolan isimli bu kitapla edebiyat dünyasına bomba gibi bir giriş yaptı. Bildiğim kadarıyla yayınevi yalnızca kadın yazarların kitaplarından oluşacak bir dizgiyle yayım hayatına devam edecek. İlk kitap olan Yalan Dolan da İtalyan yazar Veronica Raimo’ya ait. Okumaya başlamadan önce ne yazar ne de kitap hakkında bir fikrim yoktu. Bu durum benim için çok daha iyi oldu. Çünkü adeta bir hazine bulmuş gibi hissediyorum.
Samimi, içten, olanı olduğu gibi dramatize etmeden anlatan kadın yazarları okumayı ayrı bir severim. Bunu bizde Aylin Balboa çok iyi yapıyor fakat onun eserleri kısa öykülerden oluştuğu için kitaplarını ne zaman bitirsem tadı damağımda kalmış gibi hissederim. Yalan Dolan’ı bitirdiğimde Aylin Balboa okurken damağımda kalmış tadın tam olarak tamamlandığını hissettim.
“Bir aileden bir yazar çıkarsa, o aile bitmiş demektir.” diye ilgi çekici bir şekilde başlayan kitabı, bir “büyüme” romanı olarak tanımlayabiliriz. Otobiyografik özellikler de taşıyan roman, yazarımızla aynı isimi taşıyan başkahramanın yaşadıklarını konu alıyor. Manyaklık derecesinden takıntılı bir anne, dünya yansa umrunda olmayan bir baba, ailenin göz bebeği bir abi ve bu ailenin dışlanan küçük kızı Veronika.
Kitabı okurken hep İtalyanlarla aile yapımızın ne kadar benzediğini düşündüm. Aynı bizdeki gibi o anne-babalarda da kendi çocuklarının yaşı kaç olursa olsun, onları aşırı sahiplenmenin ve bir birey olarak kabul etmekte ne kadar zorlandıklarını görmek beni şaşırttı. Yazar çocukluk ve ilk gençlik yıllarını öylesine tatlı, içten ve mizahi bir dille anlatmış ki çoğu kez kendimi sesli gülerken buldum.
Beni en çok etkileyen de kitabın sonuydu. Yaşanan olayların ya da hatırların anlatış şekli hep insan zihninde kaldığı kadarıyla gerçekliyor. Bu bir yandan hafızanın aslında
Puan vermedi·167 syf.·
2025 24. kitabı
Kadın yazarların kadınlarla ilgili hikayelerini basma misyonu olan Medusa Yayınevi’nden okuduğum ikinci kitap. İlki Dört Ayak Üstünde kitabıydı. Yayınevinin bu misyonunu çok beğenmiş olmakla beraber, okuduğum iki kitap için de büyük övgüler düzememenin sıkıntısı var içimde. O sebeple bu iki kitap hakkında yorum yapıp yapmamak konusunda kararsız kaldım.
Yalan Dolan 2024 Uluslararası Booker Ödülü adayı. Bunun yanında beğeneni de çok beğenmiş. Aynı Dört Ayak Üstünde kitabının çok beğenilmesi gibi. Booker jürisi benim göremediğim bir şeyler görmüş demek ki. Kitabın mizahi yönünün olduğu söyleniyor. Bunu da ben görememişimdir muhakkak.
Bunun haricinde değinmek istediğim bir konu daha var çünkü buna bir miktar bozulmaya başladım, insan nasıl her okuduğu kitabı çok beğenebilir? Ya kendi janrasını bulmuştur ve o janranın dışına çıkmıyordur, ya da ne olabilir? İnsanlara kitap okutmaya çalıştırmak mı? Öyleyse ne ala, ne güzel, pek ulvi bir amaç. Ya da kitap okuma eyleminin kendisinden zevk alıyordur kitaplar sadece araçtır. Bu da çok güzel. Belki ben bunu beceremiyorumdur bu da olabilir. Burada akademik yayın yapmıyoruz sonuçta ve her şey subjektif. Onun beğendiğini ben beğenmeyebilirim. Benim beğendiğimi başkası beğenmez. Ancak yine de ne bileyim işte takıldım bu duruma bir miktar. Bu kitaba çok hevesle başlayıp hiç keyif alamayınca hayalkırıklığına uğradım. Ergen isyanım kime bilemiyorum şu an kdkdkd. Benim bu kitabı beğenmememin sorumlusu kim arkadaşlar?
Takıntılı bir baba, sınır bilmeyen bir anne ve dahi bir ağabey ile büyüyen bir kızın kendisine çok dürüst olduğu yani yalanını dolanını ortaya döktüğü, zamanda geriye dönüşlerle ilerleyen, belirli bir kurgusu olmayan ancak yine de roman olarak etiketlenmiş bir kitap. Neden? Bilmiyorum. Bana daha çok anlatı gibi geldi.
‘Anılarımızın çoğu biz farkına varmadan terk eder belleğimizi; geri kalanları biz yeniden doldururuz, çevreye saçarız, şevkle abartırız, kapı kapı dolaşan seyyar satıcılar gibi methederiz, hikâyemize kulak verecek birini ararız. İndirimli, yarı fiyatına.
Bellek benim için küçükken oynadığım o zar oyunu gibi; asıl olan nafile mi, hileli mi olduğuna karar verme meselesi.’
.
‘Ağabeyim ayda birkaç kez ölür.
Arayıp kayıp haberini veren de annem olur.’ Cümleleriyle başlayan Yalan Dolan, tam da bu ilk cümlelerden yakaladı beni. Hangimizin çevresinde bu kadar evhamlı bir anne yok ki? Tabii ilerleyen sayfalarda evhamlı bir anneden çok daha fazlasını gördüm. Evlerini labirente çevirmeye çalışan bir babayı, dahi bir ağabeyi, sıkıntının yazar yaptığı iki kardeşi. Ama Yalan Dolan’ın en sevdiğim yanı ne kadarı otobiyografik izler taşıyan ne kadarı kurmaca olduğunu bilmediğimiz Veronica’nın kendisi oldu. Çünkü kendini eleştirmekten korkmuyordu, allayıp pullamıyordu kendini. Bedenini eleştirenleri de başarısızlıklarını da ona geldiği sertlikte yazıyordu.
Kimi yerlerde güldüm, bazı kısımlarda ise iç geçirdim. Bir kızın büyüme hikayesi değil de Veronica’nın gözlerini kapattığında aklına gelen anları okuyormuşum gibi hissettim, özellikle annelik ve evlat sahibi olma konusundaki düşünceleri dokundu bana~
.
Eren Cendey çevirisi (tabii ki enfesti), Michele Menescardi’nin bayıldığım kapak tasarımıyla ~
Medusa çok güzel bir isim yayınevi için, kadın yazarları basacak olmaları ayrı, özel bir deneyim olacak Yalan Dolan ise çok iyi bir başlangıç.
Muzip bir anlatı, esprili bir dil, kıvrak bir zekânın ürünü, keyifli, içten,cesur bir eser.
Büyüme, kadın olma, yazar olma,kendini bulurken de özgürleşme öyküsü. Otobiyografik satırlar ile harmanlanmış, doğal ve lafını sakınmayan, akıcı,sade bir anlatım, dudağa tebessüm yerleştiren cinsten. Aslında hayatının her dönemi ile ilgili anekdotlar yazarak ilerlemiş yazar ama bunlar kopuk değil, birbirinin devamı gibi, bütünlüklü. Ben bu büyüme hikayesini keyifle okudum, sevdim.
Yazar Hakkında
Veronica RaimoYazar · 0 kitap
1978'de Roma'da doğdu, Alman sineması üzerine yazdığı tezle edebiyat diploması aldı. Mezun olduktan sonra Berlin'de yaşadı ve Humboldt Üniversitesi'nde araştırmacı olarak çalıştı.
