İdeal Defter
Brenda LozanoYazar:
Brenda Lozano
Editör:
İdil Dündar
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 59 dk.
Sayfa Sayısı:
176
Basım Tarihi:
Ekim 2021
Yayınevi:
Notos Kitap
ISBN:
9786057643490
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
“Yazmak, sayfa büyüklüğünde bir adaya çekilmektir.”Edebiyat
Annesinin ölümünün ardından İspanya’ya giden bir adam var hikayede. Bekleniyor. Karakterin ‘bekleyiş’ ini okuyoruz. Bekleyen çok tanıdık aslında; Odisseus’un Penelope’si, Milena’nın Kafka’sı, huzursuzluğun Pessoa’sı.
Bekleme eyleminin sabit bir nokta ve hareketsizlik bildirmesi ne garip değil mi?
Bekleme eylemine, zihnimizden, kalbimizden geçen şeylerin deviniminden yoksunmuş gibi davranmak ne haksızlık.
Bekleme eyleminin her insanda kendine ait bağımsız bir devlet kurduğunu görmek ne acayip.
İşte, İdeal Defter bu bağımsız devletlerden biri. “Yazmak, sayfa büyüklüğünde bir adaya çekilmektir” dediğine göre bir Ada ülkesi. Bu ülkenin kalemi tutan ele karşı yaptırım gücünden yoksun. Kalemi tutan el, aklından geçenleri öylesine, daldan dala atlayarak, bir sonraki cümleyle bağ kurmak zorunda olmadan, canının istediği gibi yazmakta özgür.
Öyle ki, bütünlüklü bir metin okumuyormuş gibi hissediyorsunuz. Günlük yaşamın küçük ayrıntıları dışında bir şey yokmuş gibi geliyor insana. Ama gelin görün ki “Defter altında yirmi bin fersah.” Kapağı kapattığınızda ne kadar çok duyguyu, ne çok düşünceyi derinlikli aktardığını fark edip şaşırıyorsunuz.
“Bugünlerde insanlar büyük şeylere ilgi gösteriyor. Büyük mevzular, büyük satışlar, başarı. Işıklar, röportajlar, flaşlar. Meşhur olmak. Şöhrete dayalı önem. Belki de düzeni baltalayan küçük olandır. Normların mütevazi boyutunda yaşayanlar. Belki de bu devrin kahramanı cücelerdir.” diyor ya kitapta, işte bu kitap bir cücedir. Uzun boylu, heybetli meseleleri, koca koca sözlerle ifade eden dev gibi kitapların karşısında mütevazi boyutuyla ama kahramanca dikilen bir cüce.
Son olarak;
“Bir kitabını seni başka bir kitabı götürmesi ne güzel şey.” Sf. 88 alıntısının altına bu kitabın beni götürdüğü kitapları iftiharla arz
7/10
2023 4. kitabı
Hiç aklımda yokken Eylül Görmüş’ün ‘İdeal Defter Partisi’ne katılmak için hızlıca alıp okuduğum ve yazardan okuduğum ilk kitap olan bu metin bekleyen bir kadının o sürecine bizi de şahit ediyor. Aslında yazmayla arası iyi olanların günlük tutmayı sevenlerin çeşitli konular gündelik hayatla alakalı belli bir süreci kapsayan böyle karalamaları bir yerlerde vardır. O zaman bu kitabı edebi anlamda kıymetli kılan nedir? Yeni dönem edebiyatın evrildiği yer böyle bir şey mi? Bilemiyorum aslında. Kitapla ilgili kafam karışık toplantıda da kitabı çok sevenler ve bir yere oturtamayanlar gibi iki uca giden yorumlar vardı. Benim açımdan duygusu bana çokça geçmemekle beraber bilinç akışı tarzındaki tekniği beni metinden çokça koparttı. Aralarda çok tatlı tespitler, kafa açan sorular, inmek-çıkmak örmek-sökmek yaklaşmak-uzaklaşmak gibi tekrarlar ve metaforları çok hoşuma gitse de kafamda bir bağlama oturtamadığım bir metin olarak kaldı bende. O bekleme halinin durağan stabil bir şey olmadığı, yalnızlık ve ayrılık dönemlerinde kişilerin dolayısıyla ilişkilerin de sessizce derinden dönüştüğü, tek başınalık ve zor zamanlarla bir kadının nasıl başa çıktığı gibi çok güzel detayları da var kitabın bu noktada haksızlık etmek ya da merak edenlerin hevesini kırmak da istemem asla. Çok severek yayınlarını takip ettiğim mugabookclub’ın kitabı konuştukları zoom toplantı linkini ilgilenenlere bırakıyorum. Keyifli okumalar !
youtu.be/WMyd4avO6Dg
Genç Latin yazarımızla tanışma kitabımı , yoğun hisler içinde okudum. Özünde bekleme hikayesi olan kitabımız , yazarın belli kalıplara bağlı kalmadan, kendince tüm duygularını yansıttığı günceler şeklinde bize sunulmuş.
Kimi zaman sevdiği yazarlarla olan bağından -çok tatlı dokunuşlarla- kimi zaman arkadaşları ile ilişkilerinden , bazı zamanlarda ailesinden , bazı zamanlarda nesnelerin yaşamındaki sembolik işlevlerinden , çoğu zaman da hatıralarının bugününe yansımalarından bahseden kahramanımızı oldukça yalın duygularıyla okuma fırsatı buldum.
Kahramanımızın kaza geçirdikten sonra iyileşme döneminde tanıştığı adamın , ölen annesinin anısının peşinden İspanya’ya gitmesi sonucu sevdiğini Meksiko’da beklerken yaşadığı içsel yolculuğunu konu alan ; sade , akıcı bir okumaydı.
Kitabın sevenlerine ulaşması temennisiyle , çok severek okuduğumu ekleyerek noktayı koyuyorum
‘Nedense hoşuma giden hikayeler hep küçük şeylerden oluşuyor. Ayrıntılar. Kayda değer olmayan şeyler. Bugünlerde insanlar büyük şeylere ilgi gösteriyor. Büyük mevzular, büyük satışlar, başarı. Işıklar, röportajlar, flaşlar. Meşhur olmak. Şöhrete dayalı önem. Belki de düzeni baltalayan küçük olandır. Normların mütevazı boyutunda yaşayanlar. Belki de bu devrin kahramanı cücelerdir.’
.
İdeal Defter de küçük bir kitap aslında, ince, sade. Ama altını çizdiğim nice cümlenin ardından, İdeal Defter’i normların mütevazı boyutlarından ayrı tutmam gerektiğini anladım.
Özlem de böyle bir şey bir yandan. Kitaptaki aşık kadının sevdiğini özlemesinin de boyutu da sınırı da yok.
Mavi çizgileri var ama. Bu çizgileri taşırabiliyor, üzerine yazabiliyor, yazdıklarını silebiliyor. Çünkü ideal bir defter bunu yapmalı. İçinizden geleni kabul etmeli, dalgalarınızı karşılamalı, sıkmadan-boğmadan sarmalı.
.
Brenda Lozano’nun İdeal Defter’de yaptığı şey kabına sığmamak. Her duygu olağan rengini yitirmeden duruyor sayfada. Temelde annesinin ölümü üzerine İspanya’ya giden bir adam ve onu bekleyen bir kadın anlatılsa da coşkun dile kayıtsız kalamıyorsunuz.
Sözün özü: çok sevdim.
.
Nergis Gürcihan çevirisi, Virgina Elena Patrone kapak tasarımıyla ~
Âşık Oldum
Çok iddiasız. O yüzden mi bu kadar çok şey söyleyebiliyor? Kaç kitabın, kaç bilginin, kaç düşüncenin süzgeci bu kitap?
Sorular kara delikte birleşip kendi krallıklarını oluşturuyor olabilir mi? Sonsuz sayıda soru bir araya gelirse en azından birkaç kesin ve anlamlı cevap doğurabilir mi?
Latin yazar Lozano ile tanışma kitabım olan İdeal Defter, İdeal marka olan bir deftere yazılan küçük küçük notları taşır üzerinde. Annesinin ölümü ile başka bir yere giden sevgilisini bekleyen bir kadının ince mizahı, zekası, detaylandırmaları, gündelik ve ufak işleri, bekleyişleri yazılmış.
İşin özü yazımı farklı olsa da beni pek açmadı bu kitap. Öyle bazılarının abarttığı gibi "müthiş ötesi, harika" bir kitap filan değil. Bu kitaptan çıkarılacak en kayda değer olay bir bekleyiştir; onun da yazarın ha bire "bu merdiven çıkıyor mu iniyor mu?" cümlesini okumaktan bende bir değeri kalmamıştır. Ama hakkını yiyemem, yine defalarca yazdığı "wild is the wind" şarkısını içten bir şekilde sevdim.
Okurken hayatımın denk geldiği dönemiyle mi alakalı bilmiyorum ama hayatım boyunca en sevdiklerim arasında olacak ve yeri çooook başka olacak. Sanki gerçekten birinin günlüğünü okudum. Sayıklamaları, sevgilisinin seyahatten dönmesini beklerken hissettikleri, ya da onunla yaşadıkları, aşkı, hayatının kırılma noktaları, ailesi vs… O kadar “ben”di ki. Zaten içimize dokunmayan kitapları da pek sevemiyoruz değil mi? O yüzden herkes çok sever mi emin değilim ama ben baygınlık geçiriyorum şuan sevgiden <3
Sevgilisinin, annesinin ölümünün ardından onun memleketine bir yolculuk yapmasıyla başlıyor kitap. Ve biz kadın anlatıcımızın ağzından, sevgilisini beklediği günlerde tuttuğu defteri okuyoruz. Bolca sayıkladığı, bolca tekrara düştüğü ama sizi hiç de rahatsız etmeyen (beni asla etmedi) bir günlük. Duygusal, komik, trajik, çok gerçek. Bol bol mitolojik göndermeleri olan, ve bence çoook çok iyi yazılmış bir kitap. Beynime çok da güzel bir şarkı nakşetti. “Wild is the wind…”
“Yaklaşıyor muyuz, yoksa uzaklaşıyor muyuz?
Bu merdiven çıkıyor mu, iniyor mu?
Birçok farklı göreve hizmet eden ve zamanla yeni görevleri de keşfettiren (bardak altlığı olan , gece lambasını söndürmek için uzatıcı görevi gören, vb.) İdeal marka bir not defteri..
Deftere ara ara yazılmış olay örgüleri ..
Bu olay örgülerini oluşturan erkek arkadaşı Jonas ve onun ailesi , anlatıcı ve ailesi , arkadaşları , ee birde sağda solda tanışıp ilişik kurduğu diğer yan karakterleri ..
Bol bol tekrarını görecekleriniz için bknz;
• ‘Uzaklaşıyor muyum yoksa yaklaşıyor muyum?’
• ‘A hundred thousands welcomes! I could weep , And I could laugh ; I am light and heavy . Welcome ! ‘
• ‘Bu merdiven çıkıyor mu iniyor mu ? ‘
•
‘Wild is the Wind. ‘
• ‘Değişmek. Kendine yabancılaşmak kendini tanımaktan daha önemli.’
-Kitabın sonunda bende mi acaba bir not defteri tutsam da dört beş cümleyle içimden geçirdiklerimi kağıda döksem diye düşünmeden edemiyor insan.
" Sessizlik ve uzaklık bizi sevdiğimiz kişiye yakınlaştırır mı, yoksa ondan uzaklaştırır mı? "
Annesinin ölümünden sonra anılarını yaşatmak için İspanya'ya giden adam; sevdiği adamı Meksiko'da bekleyen aşık bir kadın.
Kadın; ideal defterini ararken, adamı beklerken, taksiye bindiğinde hayatındaki kişileri, duyguları, düşüncelerini, geçmişini cümlelere döküyor, kimi zaman tekrarlayan cümlelere...
" Daima bir şeyleri bekliyoruz. Ne kadar küçük, ne kadar önemsiz görünürse görünsün. Sürekli bir bekleyiş. "
Kitabı okurken parça parça olması, bilinç akışı tekniği ve karakterlerin başından geçen olayların yüzeysel anlatılması çokta alışık olmadığım durumdu.
Lâkin @notoskitap 92.sayısında Brenda Lozano röportajını okuyunca her şey yerli yerine oturdu.
" - Peki ama eylemden çok hissin, düz çizgiden çok spiralin, zikzağın veya başka bir formun var olduğu, kontrolden çok akıp gitmenin gerçekleştiği bütün o hikayelere ne olacak ? " diyor sevgili yazar.
" Yazmak sayfa büyüklüğünde bir adaya çekilmektir. "
Okuyun, okutun
Puan vermedi·176 syf.·
2022 74. kitabı
Okuduğum kitapları yarım bırakma huyum olsaydı bu kitabı yarım bırakırdım. Ve hiç aklım kalmazdı. Bende hiç merak uyandırmadı. Sanırım benim ideal kitap anlayışıma hiç uymuyor şeklinde soğuk bir espri ile konuyu kapatıyorum.
Reklam
