"Kan, benim ışığım ve benim karanlığım"
Dünya edebiyatının en sarsıcı açılış dizesi ile başlayan Çukur (Jama) şiirini yazan Ivan Goran Kovačić Hırvat bir baba ve Yahudi kökenli bir annenin evladı olarak Hırvatistan'da dünyaya gelmiş şair ve yazardır.(1913-1943)
Eserlerinde toplumsal adaletsizliğe ve yoksulluğa karşı güçlü bir duruş sergileyen Kovačić tüberküloz hastalığına rağmen ikinci dünya savaşında kendisi gibi şair ve siyasetçi olan ve kendisinden çok daha yaşlı olan Vladimir Nazor ile faşisizm karşıtı olan Partizan güçlerine gönüllü olarak katıldı. Böylece duruşunu eylemle birleştirmiş oldu ama maalesef Doğu Bosna'da Sırp Çetnik birlikleri tarafından katledildi.
Kovačić, Hırvat faşist ve aşırı milliyetçi bir örgüt olan Ustaše'nin yaptığı vahşeti kınamak için entelektüel ve etik bir sorumluluk bilinci ile kaleme aldığı Çukur şiirini, savaş sırasında Bosna Hersek'te yazmıştır.
On kantodan oluşan ve savaş karşıtı bir şiir olan Çukur, Jama denilen o dipsiz karstik çukurlara gözleri oyularak atılan Sırp köylülerinin son anlarını, sönmemiş kireçle yakılışlarını, karakterin o sonsuz karanlıkta ölü bedenlere tutunarak tırmanışını ve tekrar doğuşunu anlatan, toplu katliamlara ve işlenen savaş suçlarına karşı yazılmış bir şiirdir.
Çukur; acı çeken, şehit ve kurban hakkında bir metafor olarak görülse de yaşananları görmezden gelemeyen bir vicdanın çığlığıdır. Fihrist Kitap ayrıcalığı ile ilk kez Türkçe yayınlanan bu eserde şiirin orijinal halini de sayfalarda bulabilirsiniz. Aklınızda olsun...
Fihrist Kitap
@alkanomer19
Gönül Tuğba ile okuyoruz
ÇukurIvan Goran Kovačić · Fihrist Kitap · 20259 okunma