-Bir tek insan öyle bir düşünce ve eylem düzeyine girebilir ki, kendinden sonra gelen çağı tamamiyle farklı bir yöne yönlendirebilir.
-Örneğin?
-Örneğin Karl Marx
-Gerçekten de.
-Örneğin Atatürk gibi. Geleneksel Osmanlı alt yapısı içinde Atatürk'ün yetişmesi ender bir olay; yetiştikten sonra eyleme geçebilmesi daha da ender bir olay.
-Eyleme geçtikten sonra etkili olabilmesi sanırım daha da olasılığı düşük bir olay.
-Evet, öyle. Ama, bugün laik Türkiye Cumhuriyet'i diye bir gerçek var. Türkiye Cumhuriyet'i olgusunu Atatürk'ün bilincini hesaba katmadan açıklayamazsınız.
-Ve bilinç, tamamiyle üst yapı'nın bir olgusu, öyle değil mi?
-Karl Marx'ın da bilinci bir üst yapı olgusu. Ve yirminci yüzyılda olup bitenleri onun bilincini hesaba almadan açıklayamazsınız.
-Yani bir tek insanın bilincinde meydana gelen bir değişiklik, tüm toplumda, tüm dünyada değişiklik meydana getirebiliyor.
-Kaos kuramı ne diyordu?
-Ne diyordu?
-'Pekin'de uçan bir kelebek, altı hafta sonra New York'taki fırtınaya neden olabilir,' diyordu.
-Siz de, 'Almanya'da yazan bir filozof, Çin'de milyonlarca insanın kaderini etkileyebilir,' diyorsunuz.
-Evet, öyle diyorum. 'Etkileşim ağı gerçeği' içinde olaya baktığımızda, bu ağın herhangi bir yerinde, herhangi bir değişim, ağın tümünü etkileme olanağını yaratır.
-'Etkileşim ağı gerçeği' içinde yaşadığımızın bilinci içinde, örneğin, 'para' kavramının keşfedilmesi, tüm yaşam olanaklarını etkileyen değişimler yaratır.
-Alfabenin, tekerin, matbaanın keşfi, ve bunlar gibi, ilk başlarda hiç önemli görünmeyen yenilikler, hiç öngörülmeyen, beklenmedik değişikliklere yol açabilirler.
Savaşçı 
Doğan Cüceloğlu 
Karl Marx 
Mustafa Kemal Atatürk
Savaşçı Doğan Cüceloğlu Karl Marx Mustafa Kemal Atatürk·
37 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.