Çekiçle Felsefe Yapan Bir Yaşamın AnatomisiFelsefe ve Düşünce
Nietzsche'yi tanımak, felsefesine hâkim olmak için yazdığı onlarca kitabını okumaktansa tek bir kitabı okumak yeterli. Tabi bunun avantajları olduğu kadar dezavantajları da var.
Öyleyse iyi ve kötü yönlerini anlatmaya başlayalım bakalım.
Julian Young’ın Friedrich Nietzsche: Felsefi Bir Biyografi adlı eseri, sıradan bir yaşamöyküsü sınırlarını aşarak, putları çekiçle kıran bir düşünürün zihinsel evrimine tutulan devasa bir büyüteç işlevi görüyor adeta. Felsefe tarihinin en çok yanlış anlaşılan figürlerinden birinin çocukluk yıllarından çöküşüne kadar giden süreci kurgulamak, yalnızca kronolojik bir döküm yapmak değil; aynı zamanda fikirlerin kanlı canlı bir bedende nasıl filizlendiğini göstermeyi gerektirir. Young, tam olarak bizlere bu felsefi ve biyografik sentezi kusursuzca başarıyor.
Öncelikle iyi yönlerinden bahsetmek istiyorum; biyografinin en güçlü yanlarından biri, filozofun zihinsel haritasını şekillendiren etkenleri yüzeysel geçmemesidir. Özellikle gençlik dönemindeki 
Arthur Schopenhauer hayranlığı ve sonrasında kendi yolunu çizerek irade kavramını "güç istenci"ne dönüştürme süreci, metinde ilmek ilmek işlenmiş. Düşünürün, ustasının karamsar felsefesinden kopup yaşamı olumlayan trajik bir neşeye ulaşması, salt kavramsal bir manevra değil, derin bir varoluşsal krizin aşılmasını ele alıyor (bu bölümler benim gibi birçok okuru zorlayacaktır, kavramlar biraz ağır basıyor, anlatımı baltalıyor).
Popüler kültür, filozofu dağ başlarında tek başına çıldıran, asosyal bir dahi şeklinde resmetmeyi sever. Julian Young, detaylı araştırmalarıyla bu efsaneyi yerle bir eder. Karşımızdaki portre; dönemin siyasi olaylarını yakından takip eden, arkadaşlarına mektuplar yazan, müzikle tutkulu bir ilişki kuran, acı çeken, hastalanan ama asla dünyadan tamamen kopmayan bir insandır. Kendi felsefi-biyografik metnini inşa etmek isteyen her yazar için bu kitap, karakterin çok boyutluluğunu kurma açısından muazzam bir yapısal rehberdir bana göre.
Eserde, düşünürün fikirlerinin boşlukta doğmadığı açıkça sergilenmiş. Alman kültürü, Wagner ile kurulan fırtınalı dostluk ekseni, Avrupa'nın yükselen nihilizmi... Bütün bu arka plan, dönemin katı gerçekliği içinde sunulmuş. Metin, abartılı söylencelere yer vermeden, tamamen tarihsel gerçekçi ve sağlam bir psikolojik zemin üzerinden ilerleyerek anlatıya hakiki bir sarsıcılık katmış.
Burada birkaç eksi yönüne değinmeden geçemeyeceğim. Young, Nietzsche'yi yüzlerce arşivden almış olduğu not ve belgelerle anlattığı için özellikle Nietzsche'nin kişisel mektuplarına bir açıklama getirmemiş, birçok felsefi göndermeler havada kalmış, benim gibi detaycı ve araştırmacı okurlar için bu durumu bir kusur sayabilirim.
Son olarak toparlamak gerekirse; Julian Young’ın çalışması, okuru sadece Nietzsche'nin ne düşündüğüyle değil, neden ve nasıl böyle düşündüğüyle yüzleştiriyor. Fikirlerin, yaşanan hayatın doğrudan bir tezahürü olduğunu kanıtlayan böyle bir başyapıt, felsefi kurgular yaratan yazarlar için adeta bir ustalık sınıfı olduğu için Nietzsche seven ya da hakkında hiçbir şey bilmeyen herkese bu kitaba bir göz atmasını tavsiye ederim. Kitap biraz pahalı olduğu için İnternette pdf olarakta bulup okuyabilirsiniz.
__Bu derinlemesine biyografik yaklaşımın, "Bengi Dönüş" veya "Üstinsan" (Übermensch) kavramlarının yaratım sürecine nasıl etki ettiğini ve daha sonra da 
Martin Heidegger 'in Nietzsche okumalarıyla karşılaştırarak ve almış olduğum notlarla Zerdüştlüğün detayına inmek isterdim ancak malesef ülkemizde pek fazla Nietzsche okuyan olmadığı için yazdıklarım boşa zaman kaybı olacak gibi hissediyorum, bu yüzden incelememi burada bitiriyorum...
Kitapla kalın.__
Arthur Schopenhauer hayranlığı ve sonrasında kendi yolunu çizerek irade kavramını "güç istenci"ne dönüştürme süreci, metinde ilmek ilmek işlenmiş. Düşünürün, ustasının karamsar felsefesinden kopup yaşamı olumlayan trajik bir neşeye ulaşması, salt kavramsal bir manevra değil, derin bir varoluşsal krizin aşılmasını ele alıyor (bu bölümler benim gibi birçok okuru zorlayacaktır, kavramlar biraz ağır basıyor, anlatımı baltalıyor).
Popüler kültür, filozofu dağ başlarında tek başına çıldıran, asosyal bir dahi şeklinde resmetmeyi sever. Julian Young, detaylı araştırmalarıyla bu efsaneyi yerle bir eder. Karşımızdaki portre; dönemin siyasi olaylarını yakından takip eden, arkadaşlarına mektuplar yazan, müzikle tutkulu bir ilişki kuran, acı çeken, hastalanan ama asla dünyadan tamamen kopmayan bir insandır. Kendi felsefi-biyografik metnini inşa etmek isteyen her yazar için bu kitap, karakterin çok boyutluluğunu kurma açısından muazzam bir yapısal rehberdir bana göre.
Eserde, düşünürün fikirlerinin boşlukta doğmadığı açıkça sergilenmiş. Alman kültürü, Wagner ile kurulan fırtınalı dostluk ekseni, Avrupa'nın yükselen nihilizmi... Bütün bu arka plan, dönemin katı gerçekliği içinde sunulmuş. Metin, abartılı söylencelere yer vermeden, tamamen tarihsel gerçekçi ve sağlam bir psikolojik zemin üzerinden ilerleyerek anlatıya hakiki bir sarsıcılık katmış.
Burada birkaç eksi yönüne değinmeden geçemeyeceğim. Young, Nietzsche'yi yüzlerce arşivden almış olduğu not ve belgelerle anlattığı için özellikle Nietzsche'nin kişisel mektuplarına bir açıklama getirmemiş, birçok felsefi göndermeler havada kalmış, benim gibi detaycı ve araştırmacı okurlar için bu durumu bir kusur sayabilirim.
Son olarak toparlamak gerekirse; Julian Young’ın çalışması, okuru sadece Nietzsche'nin ne düşündüğüyle değil, neden ve nasıl böyle düşündüğüyle yüzleştiriyor. Fikirlerin, yaşanan hayatın doğrudan bir tezahürü olduğunu kanıtlayan böyle bir başyapıt, felsefi kurgular yaratan yazarlar için adeta bir ustalık sınıfı olduğu için Nietzsche seven ya da hakkında hiçbir şey bilmeyen herkese bu kitaba bir göz atmasını tavsiye ederim. Kitap biraz pahalı olduğu için İnternette pdf olarakta bulup okuyabilirsiniz.
__Bu derinlemesine biyografik yaklaşımın, "Bengi Dönüş" veya "Üstinsan" (Übermensch) kavramlarının yaratım sürecine nasıl etki ettiğini ve daha sonra da Martin Heidegger 'in Nietzsche okumalarıyla karşılaştırarak ve almış olduğum notlarla Zerdüştlüğün detayına inmek isterdim ancak malesef ülkemizde pek fazla Nietzsche okuyan olmadığı için yazdıklarım boşa zaman kaybı olacak gibi hissediyorum, bu yüzden incelememi burada bitiriyorum...
Kitapla kalın.__·
104 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.