Kahraman James Joyce
Kahraman Stephen, Joyce’un ilk romanı yayıcılara bir türlü kabul ettirilemedi ve sonunda yazar onu ateşe attı. Ama hayat arkadaşı, eşi, ateşin içinden alıp kurtararak bizlere ulaşmasını sağladı. O güzel kadına teşekkür etmemiz lazım. Bu yüzden Joyce, fikirlerini geliştirip 
Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi'ni yazdı.
Aslında okuduğumuz şey bir romanın ham iskeleti; yazarın zihninin atölyesine bakıyoruz. Bazı yerler yarım (çok küçük yerler), bazı fikirler dağınık (gibi). Ama taslak bile insanı yakalayabiliyor (Eğer bu kitap bir taslaktan öteye geçmemiş ise, okuduğumuz çoğu kitap taslağın ötesine geçememiştir). —Joyce’un zihninin gücünü gösteriyor.
Editörlerin bunu reddetmesi acı, ama anlaşılır bir mekanizma. Yayıncılık çoğu zaman estetikten önce risk hesabı yapıyor: Bu kitap satılır mı? (Satıldı.) Okur anlar mı? (Ben çok güzel anladım.) Gazetelerde konuşulur mu? (Konuşuldu.) Yazar tanınmış mı? (Basarsanız tanınır, bakın tanındı.)
Joyce’un metni klasik değil; bu kitap düz bir hikaye anlatmıyor. Dil kırılır, düşünce parçalanır, bilinç akışı devreye girer. Klasik roman okuma alışkanlığıyla büyümüş okuyucular için bazen “bozuk bir makine” gibi görünür—çünkü editör bozuk bir makinedir.
Ben okurken sanki kitabı bana göndermişler gibi hissettim. “Burayı şöyle düzeltebiliriz, şuraya ekleyebiliriz, bak burası çok güzel güçlendirebiliriz” gibi küçük dokunuşlar önermek istedim. Bu kitap bana gelseydi hemen basılsın derdim.
Stephen kendini ciddi bir edebi sanatçı olarak görmeye başlıyor (ki çok haklı, çünkü o gerçekten bir sanatçı). Ayak takımını küçümsüyor (küçümsemeli zaten) ve otoriteye saygısızlık gösteriyor, ama içindeki gerilimi ve tutkuyu zeka ve ihtiyatla dizginliyor. Din, suçluluk ve toplum baskısıyla çatışıyor (hepimizin yaşadığı bir şey). Diğer öğrencilerle ilişkisi mekanik, çevresiyle kurduğu bağlar ise çoğu zaman acı veriyor (oldukça tanıdık hisler). Sanatı derinlemesine düşünüyor; edebiyatı, sanatçı ile eser arasındaki en net bağı ortaya koyan form olarak görüyor. Stephen’ın zihnindeki en belirgin dönüşüm, hayatı korkusuz, utanmadan ve tüm yönleriyle deneyimleme arzusu (Stephen’ı kahraman yapan tam da bu: sıradan bir hayatın içinde cesurca kendini ve dünyayı deneyimlemesi). İnsanlığın sesini duyabilmek için yaşamın kendisine gömülmek gerekiyor; düşünmek tek başına yetmiyor.
Bu kitabı okumak yalnızca bir hikâyeyi takip etmek değildir; aynı zamanda yoğun bir entelektüel yolculuktur. Metnin içinde olayların yanı sıra felsefe, edebiyat, sanat teorisi ve dönemin kültürel tartışmaları dolaşır. Okur yalnızca bir karakterin gelişimini değil, bir zihnin nasıl düşünmeye başladığını da izler. Roman, yer yer makale gibi ilerleyen düşünsel bölümlerle sanat, estetik, din ve edebiyat üzerine tartışmalar sunar. Böylece kitap, hem bir roman hem de inceleme ve araştırma niteliği taşıyan bir fikir yolculuğuna dönüşür; Stephen’ın hayatını takip ederken okur da düşünce ve sanatın derinliklerine çekilir.
Şimdi sırada Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi var; 
James Joyce’un zihinsel atölyesinde gezinmek, onun düşüncelerini deneyimlemek ve kitabın yeniden yazılmasını, değişikliklerini görmek gerçekten muhteşem olacak.
Ve en önemlisi, bu bir otobiyografik roman; hem yazarın zihninde hem de yazarlık gelişiminde iz sürmek, bu karakterin düşünce ve duygu dünyasına adım atmak inanılmaz değerli. Herkesi bu büyüleyici dünyayı keşfetmeye davet ediyorum.
Kahraman Stephen, Joyce’un ilk romanı yayıcılara bir türlü kabul ettirilemedi ve sonunda yazar onu ateşe attı. Ama hayat arkadaşı, eşi, ateşin içinden alıp kurtararak bizlere ulaşmasını sağladı. O güzel kadına teşekkür etmemiz lazım. Bu yüzden Joyce, fikirlerini geliştirip Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi'ni yazdı.
Aslında okuduğumuz şey bir romanın ham iskeleti; yazarın zihninin atölyesine bakıyoruz. Bazı yerler yarım (çok küçük yerler), bazı fikirler dağınık (gibi). Ama taslak bile insanı yakalayabiliyor (Eğer bu kitap bir taslaktan öteye geçmemiş ise, okuduğumuz çoğu kitap taslağın ötesine geçememiştir). —Joyce’un zihninin gücünü gösteriyor.
Editörlerin bunu reddetmesi acı, ama anlaşılır bir mekanizma. Yayıncılık çoğu zaman estetikten önce risk hesabı yapıyor: Bu kitap satılır mı? (Satıldı.) Okur anlar mı? (Ben çok güzel anladım.) Gazetelerde konuşulur mu? (Konuşuldu.) Yazar tanınmış mı? (Basarsanız tanınır, bakın tanındı.)
Joyce’un metni klasik değil; bu kitap düz bir hikaye anlatmıyor. Dil kırılır, düşünce parçalanır, bilinç akışı devreye girer. Klasik roman okuma alışkanlığıyla büyümüş okuyucular için bazen “bozuk bir makine” gibi görünür—çünkü editör bozuk bir makinedir.
Ben okurken sanki kitabı bana göndermişler gibi hissettim. “Burayı şöyle düzeltebiliriz, şuraya ekleyebiliriz, bak burası çok güzel güçlendirebiliriz” gibi küçük dokunuşlar önermek istedim. Bu kitap bana gelseydi hemen basılsın derdim.
Stephen kendini ciddi bir edebi sanatçı olarak görmeye başlıyor (ki çok haklı, çünkü o gerçekten bir sanatçı). Ayak takımını küçümsüyor (küçümsemeli zaten) ve otoriteye saygısızlık gösteriyor, ama içindeki gerilimi ve tutkuyu zeka ve ihtiyatla dizginliyor. Din, suçluluk ve toplum baskısıyla çatışıyor (hepimizin yaşadığı bir şey). Diğer öğrencilerle ilişkisi mekanik, çevresiyle kurduğu bağlar ise çoğu zaman acı veriyor (oldukça tanıdık hisler). Sanatı derinlemesine düşünüyor; edebiyatı, sanatçı ile eser arasındaki en net bağı ortaya koyan form olarak görüyor. Stephen’ın zihnindeki en belirgin dönüşüm, hayatı korkusuz, utanmadan ve tüm yönleriyle deneyimleme arzusu (Stephen’ı kahraman yapan tam da bu: sıradan bir hayatın içinde cesurca kendini ve dünyayı deneyimlemesi). İnsanlığın sesini duyabilmek için yaşamın kendisine gömülmek gerekiyor; düşünmek tek başına yetmiyor.
Bu kitabı okumak yalnızca bir hikâyeyi takip etmek değildir; aynı zamanda yoğun bir entelektüel yolculuktur. Metnin içinde olayların yanı sıra felsefe, edebiyat, sanat teorisi ve dönemin kültürel tartışmaları dolaşır. Okur yalnızca bir karakterin gelişimini değil, bir zihnin nasıl düşünmeye başladığını da izler. Roman, yer yer makale gibi ilerleyen düşünsel bölümlerle sanat, estetik, din ve edebiyat üzerine tartışmalar sunar. Böylece kitap, hem bir roman hem de inceleme ve araştırma niteliği taşıyan bir fikir yolculuğuna dönüşür; Stephen’ın hayatını takip ederken okur da düşünce ve sanatın derinliklerine çekilir.
Şimdi sırada Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi var; James Joyce’un zihinsel atölyesinde gezinmek, onun düşüncelerini deneyimlemek ve kitabın yeniden yazılmasını, değişikliklerini görmek gerçekten muhteşem olacak.
Ve en önemlisi, bu bir otobiyografik roman; hem yazarın zihninde hem de yazarlık gelişiminde iz sürmek, bu karakterin düşünce ve duygu dünyasına adım atmak inanılmaz değerli. Herkesi bu büyüleyici dünyayı keşfetmeye davet ediyorum.·
9 +1'leme
·2.676 Gösterim
6 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Emeğinize yüreğinize sağlık Alper bey yine merak uyandıracak bu kitabı mutlaka bende okumalıyım dedirten bir inceleme. Sizin incelemelerinizi okumak kitap okuma isteğini körüklüyor. Her defasında artık kitap almayacağım elimdekileri bitireceğim deyip incelemelerinizi görüp sipariş verirken buluyorum kendimi. Kaleminiz daim olsun
Güzel sözleriniz için çok teşekkür ederim😊🙏. Bu güzel motivasyonunuz daim olsun, gerçekten çok kıymetli. İnanın ben de çoğu zaman aynı durumdayım; ‘artık kitap almayacağım’ deyip kendimi yine yeni kitapları almış buluyorum😄.
Kitabın kapağına bakınca hiçte beni oku demiyor ama siz yine kitabı öyle güzel parlattınız ki yine şaşırdım Alper Bey... Kitap sanki bana gönderilmiş gibiydi duygusu da çok güzel olsa gerek.Yine nokta atış o zaman. Ne güzel ☺
İnanın kitabı parlatmadım; gerçekten kitap zaten kendi ışığını saçıyor. Açıkçası ben de James Joyce okumayı düşünüyordum ama zorluğundan dolayı biraz çekiniyordum. Sonra burada bir okur arkadaşın incelemesini gördüm. Aslında diğer kitabını okuyacaktım; bu kitaptan haberim bile yoktu. O inceleme sayesinde öğrendim ve okumaya başladım. İyi ki de okumuşum diyorum. Size de gönül rahatlığıyla tavsiye ederim.
Stephen’ı anlatırken yazdığın şeyler çok tanıdık geldi. Özellikle din, suçluluk ve toplum baskısı kısmı… Parantez içinde yazdıkların sanki benim düşüncelerim gibiydi. Bir karakteri bu kadar iyi hissettirebilmek gerçekten güzel bir şey. Kitabı daha da merak ettim, okuyacağım. Çok güzel bir inceleme olmuş, zihnine sağlık.
Güzel sözlerin için çok teşekkür ederim 😊 Stephen karakteri gerçekten insanın içinde bir yere dokunuyor. Din, suçluluk ve toplum baskısı gibi şeylerle hesaplaşması bana da çok tanıdık gelmişti. Sanırım o yüzden yazarken parantez içlerinde hep “hepimizin yaşadığı şeyler” duygusu vardı. Bir karakterin düşüncelerinde kendimizden bir parça yakalayınca hikâye bambaşka bir yere taşınıyor. Umarım okurken sen de o bağı güçlü bir şekilde hissedersin. Şimdiden keyifli okumalar dilerim 📚
Emeğinize sağlık 👌 🙏 Sayenizde yazarı tanımış oldum. 
Finnegan Uyanması diye bir kitabı varmış, bana ilginç geldi. Biraz zor anlaşılıyormuş, fırsat bulunca okumayı deneyeceğim.
Finnegan Uyanması diye bir kitabı varmış, bana ilginç geldi. Biraz zor anlaşılıyormuş, fırsat bulunca okumayı deneyeceğim.Rica ederim, benim için de büyük bir keyif 😊 O kitap benim de listemde, ben de okumayı düşünüyorum. Evet, biraz zor anlaşılan bir kitap olduğu söyleniyor; umarım hakkını verebilirim. Ama ondan önce Kahraman Stephen’ı okumanızı öneririm. Orada hem yazarı hem de zihninin nasıl çalıştığını görmek bence çok güzel bir başlangıç oluyor.
Keşke uygulama yılın en iyi inceleme yazanlarını seçse siz kesin ilk üçte yer alırdınız ✨🫧🦢 Klasik bir inceleme yazısı değil özet değil, kitabın bize geliş serüveninden tutun, diline kadar bize tek tek anlatmanız harika… Siz hangi kitabı beğeniyorsanız biz oradan devam ✨
N. Canan Çoğunu listene almış olmana gerçekten sevindim😊. Kitaplıkta sürekli “beni oku” diye göz kırpan kitapların olması bence çok güzel bir şey; insanın içindeki okuma isteğini hep diri tutuyor. Güzel sözlerin için de ayrıca çok teşekkür ederim🌸. Bu arada söylediklerine biraz mizahi yaklaştım sadece, onu da söylemiş olayım. 😄📚Reklam
Gerçekten çok iyi bir inceleme olmuş👍, kalemine sağlık. Özellikle editörlerle ilgili yazdığın kısım çok hoşuma gitti. ‘Bu kitap satılır mı? (Satıldı.) Okur anlar mı? (Ben çok güzel anladım.)’ kısmında hem güldüm hem düşündüm. Edebiyat tarihinde böyle kaç kitap heba olmuştur kim bilir. Bu kitabı hiç düşünmemiştim ama yazından sonra merak ettim açıkçası.
Güzel sözlerin için çok teşekkür ederim😊🙏. Açıkçası editörlerin çoğunun metne bir okur gibi yaklaştığını pek düşünmüyorum. Daha çok okulda öğrendikleri teknik şeyler, bütünlük, üslup, anlatım gibi taraflara bakıyorlar. O taraf elbette önemli ama bir metnin okurun duygu dünyasına ne katacağını sezebilmek bambaşka bir şey. O biraz da sentez ve okurluk meselesi; herkeste olan bir şey değil.
Bir de işin içinde ciddi bir şans faktörü var. Bir kitap hangi editöre denk geliyor, o gün nasıl bir ruh haliyle okuyor… Bunlar bile etkileyebiliyor. Bu kitap da sanırım böyle bir şanssızlık yaşamış. Neyse ki bugün biz okuyabiliyoruz ve Joyce sonunda hak ettiği yere ulaşmış.
Ama yine de insan düşünmeden edemiyor: O reddedildiği zamanlarda yazarın yaşadığı o başarısızlık duygusu kim bilir nasıldı.
Bence kitabı okurken siz de şu düşünceyle okursanız daha da keyifli olabilir: Madem bu noktaya takıldınız, kendinize sorun; siz bir editör olsaydınız bu metne nasıl dokunurdunuz? Ne hisseder ve ne düşünürdünüz? O zaman metnin içine bambaşka bir yerden girebiliyorsunuz. Şimdiden keyifli okumalar dilerim.