Kahraman Stephen
James JoyceYazar:
James Joyce
Çevirmen:
Merve Tokmakçıoğlu
Tahmini Okuma Süresi:
7 sa. 5 dk.
Sayfa Sayısı:
250
Basım Tarihi:
2017
Yayınevi:
Aylak Adam Yayınları
Orijinal Adı:
Stephen Hero
ISBN:
9786059691925
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Kahraman James Joyce
Kahraman Stephen, Joyce’un ilk romanı yayıcılara bir türlü kabul ettirilemedi ve sonunda yazar onu ateşe attı. Ama hayat arkadaşı, eşi, ateşin içinden alıp kurtararak bizlere ulaşmasını sağladı. O güzel kadına teşekkür etmemiz lazım. Bu yüzden Joyce, fikirlerini geliştirip 
Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi'ni yazdı.
Aslında okuduğumuz şey bir romanın ham iskeleti; yazarın zihninin atölyesine bakıyoruz. Bazı yerler yarım (çok küçük yerler), bazı fikirler dağınık (gibi). Ama taslak bile insanı yakalayabiliyor (Eğer bu kitap bir taslaktan öteye geçmemiş ise, okuduğumuz çoğu kitap taslağın ötesine geçememiştir). —Joyce’un zihninin gücünü gösteriyor.
Editörlerin bunu reddetmesi acı, ama anlaşılır bir mekanizma. Yayıncılık çoğu zaman estetikten önce risk hesabı yapıyor: Bu kitap satılır mı? (Satıldı.) Okur anlar mı? (Ben çok güzel anladım.) Gazetelerde konuşulur mu? (Konuşuldu.) Yazar tanınmış mı? (Basarsanız tanınır, bakın tanındı.)
Joyce’un metni klasik değil; bu kitap düz bir hikaye anlatmıyor. Dil kırılır, düşünce parçalanır, bilinç akışı devreye girer. Klasik roman okuma alışkanlığıyla büyümüş okuyucular için bazen “bozuk bir makine” gibi görünür—çünkü editör bozuk bir makinedir.
Ben okurken sanki kitabı bana göndermişler gibi hissettim. “Burayı şöyle düzeltebiliriz, şuraya ekleyebiliriz, bak burası çok güzel güçlendirebiliriz” gibi küçük dokunuşlar önermek istedim. Bu kitap bana gelseydi hemen basılsın derdim.
Stephen kendini ciddi bir edebi sanatçı olarak görmeye başlıyor (ki çok haklı, çünkü o gerçekten bir sanatçı). Ayak takımını küçümsüyor (küçümsemeli zaten) ve otoriteye saygısızlık gösteriyor, ama içindeki gerilimi ve tutkuyu zeka ve ihtiyatla dizginliyor. Din, suçluluk ve toplum baskısıyla çatışıyor (hepimizin yaşadığı bir şey). Diğer öğrencilerle ilişkisi mekanik, çevresiyle kurduğu bağlar
Kahraman Stephen, Joyce’un ilk romanı yayıcılara bir türlü kabul ettirilemedi ve sonunda yazar onu ateşe attı. Ama hayat arkadaşı, eşi, ateşin içinden alıp kurtararak bizlere ulaşmasını sağladı. O güzel kadına teşekkür etmemiz lazım. Bu yüzden Joyce, fikirlerini geliştirip Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi'ni yazdı.
Aslında okuduğumuz şey bir romanın ham iskeleti; yazarın zihninin atölyesine bakıyoruz. Bazı yerler yarım (çok küçük yerler), bazı fikirler dağınık (gibi). Ama taslak bile insanı yakalayabiliyor (Eğer bu kitap bir taslaktan öteye geçmemiş ise, okuduğumuz çoğu kitap taslağın ötesine geçememiştir). —Joyce’un zihninin gücünü gösteriyor.
Editörlerin bunu reddetmesi acı, ama anlaşılır bir mekanizma. Yayıncılık çoğu zaman estetikten önce risk hesabı yapıyor: Bu kitap satılır mı? (Satıldı.) Okur anlar mı? (Ben çok güzel anladım.) Gazetelerde konuşulur mu? (Konuşuldu.) Yazar tanınmış mı? (Basarsanız tanınır, bakın tanındı.)
Joyce’un metni klasik değil; bu kitap düz bir hikaye anlatmıyor. Dil kırılır, düşünce parçalanır, bilinç akışı devreye girer. Klasik roman okuma alışkanlığıyla büyümüş okuyucular için bazen “bozuk bir makine” gibi görünür—çünkü editör bozuk bir makinedir.
Ben okurken sanki kitabı bana göndermişler gibi hissettim. “Burayı şöyle düzeltebiliriz, şuraya ekleyebiliriz, bak burası çok güzel güçlendirebiliriz” gibi küçük dokunuşlar önermek istedim. Bu kitap bana gelseydi hemen basılsın derdim.
Stephen kendini ciddi bir edebi sanatçı olarak görmeye başlıyor (ki çok haklı, çünkü o gerçekten bir sanatçı). Ayak takımını küçümsüyor (küçümsemeli zaten) ve otoriteye saygısızlık gösteriyor, ama içindeki gerilimi ve tutkuyu zeka ve ihtiyatla dizginliyor. Din, suçluluk ve toplum baskısıyla çatışıyor (hepimizin yaşadığı bir şey). Diğer öğrencilerle ilişkisi mekanik, çevresiyle kurduğu bağlar
Kahraman Stephen, Joyce’un daha sonra yazdığı ''Sanatçının Genç Bir Adam Olarak Portresi''nin ilk versiyonu. Yani aynı Stephen, aynı dertler, aynı İrlanda, aynı din baskısı, aynı ''ben kimim ve ne olacağım?'' sorusu. Ama anlatma biçimi bambaşka. Joyce bu kitabı yazarken henüz ne yapmak istediğini tam bilmiyor gibi. Stephen’ın ağzından sanat, estetik, din, felsefe üzerine uzun uzun konuşuyor; ama her şeyi fazla açık ediyor. Okura güvenmiyor ve alan bırakmıyor. Sanki ''bak, ben çok düşünüyorum'' demek ister gibi. Metin fazla geveze, fazla açıklayıcı, Stephen karakteri de biraz itici aslında; sürekli konuşan, kendini çok ciddiye alan, haklı olduğundan emin bir tip. Bir yazarın henüz kendi sesini bulamadığı dönem.
Bugün bu kitap neden okunuyor peki, bence cevap şu: Joyce’un nasıl Joyce olduğunu görmek için. Yani büyük bir yazarın, kendi estetik ölçütlerine göre yetersiz olması ve onu yakmaya teşebbüs edip, ondan çok daha güçlü bir şey yaratabilmesini görmek inanılmaz öğretici. Kahraman Stephen, bir yazarın çalışma defteri gibi okunmalı. O yüzden ben bu kitabı okurken şunu düşündüm: Asıl kahraman Stephen değil, Joyce’un kendisi. Yanlış yapan, vazgeçen, yeniden deneyen Joyce.
Kahraman Stephen’ı okurken insanın aklına şu geliyor: Bu bir roman değil de, bir yazarın kendi sesini aradığı uzun bir iç konuşma gibi. Joyce burada Stephen’ı anlatıyor ama aslında kendini deniyor. Ne söyleyeceğini biliyor; nasıl söyleyeceğini henüz bilmiyor.
Kahraman Stephen bugün, bitmiş bir eser gibi değil, bir yazarın nasıl yazar olduğunu görmek için okunmalı. Büyük bir roman arayanlar için değil; büyük bir dönüşümün izini sürmek isteyenler için.
Keyifli okumalar.
Sana James Joyce Diyecekler Sakın İnanma Stephen :))James Joyce Hayatının on sekiz yıllık sürecini Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi eserini yayınlatmaya ayırmıştır. Yazar ilk bu kitabın ön taslağını ise Stephen Hero adında yazmıştır ancak yayınevlerinden olumsuz cevap alınca bir kaç bölüm sonra bu kitabı yazmaya ara vermiştir…Stephen Hero'nun ilk 518 sayfası kaybolmuş, geriye kalan 383 sayfa olarak yayınlamıştır. Joyce’un ilk romanı olarak kabul edilen ve kendisinin “okullu oğlan işi” diyerek küçümsediği Kahraman Stephen ilk kez Joyce’un ölümünden üç yıl sonra 1944 yılında basılmıştır.
Gelelim eserimize;
Otobiyografik tarzında yazılmış bir eserdir. Otobiyografi ile otobiyografik eser arasında ince bir fark bulunmaktadır.
Otobiyografik eserlerde kurmaca vardır. Otobiyografi eserlerde ise kurmacalık yoktur. Bu eserde ise hayatının sorunlarına dönemin milli, siyasi,dini ve şahsi sorunlarına değinmiştir. Yazarın okul travmaları, akran zorbalığı hepsi bu eserde yer edinmiştir. Yazar eğitimi okulu eleştirdiği kadar yöneticilerinde hatalarına değinmiştir.
Eserin en sevdiğim yanı ise 
Ulysses eserinin baş karakteri olan Stephen Dedalus anlatılmaktadır. Yazarın eserleri seçerken bilinçli isimler seçtiği çok aşikardır. Dedalus ne demek ilk merak burada başlatılıyor. Dedalus Yunan mitolojisinde zanaatkar bir figürü temsil etmektedir. Ad ve soyadlar mitolojiye göndermeler olarak seçilmiştir. Joyce üniversite yıllarında üç dil üzerine eğitim alan birisidir. Etimoloji ve mitoloji olarak güçlü kaleme sahiptir. Bunu da eserlerinde görmekteyiz.
Stephen Dedalus ise bize kendi düşüncelerini yansıtmaktadır.
Babası yeteneklidir ama tek sorunu alkole düşkünlüğüdür. Aslında Dedalus ( zanaatkar ) olarak seçmesi babasına atıftır. Babası hakkında yazmış olduğu travmalar eserde bellidir.
“Bay Deadalus kendini küçük bir dünyanın merkezi, herkesin sevgilisi olarak görmeye
James Joyce Hayatının on sekiz yıllık sürecini Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi eserini yayınlatmaya ayırmıştır. Yazar ilk bu kitabın ön taslağını ise Stephen Hero adında yazmıştır ancak yayınevlerinden olumsuz cevap alınca bir kaç bölüm sonra bu kitabı yazmaya ara vermiştir…Stephen Hero'nun ilk 518 sayfası kaybolmuş, geriye kalan 383 sayfa olarak yayınlamıştır. Joyce’un ilk romanı olarak kabul edilen ve kendisinin “okullu oğlan işi” diyerek küçümsediği Kahraman Stephen ilk kez Joyce’un ölümünden üç yıl sonra 1944 yılında basılmıştır.
Gelelim eserimize;
Otobiyografik tarzında yazılmış bir eserdir. Otobiyografi ile otobiyografik eser arasında ince bir fark bulunmaktadır.
Otobiyografik eserlerde kurmaca vardır. Otobiyografi eserlerde ise kurmacalık yoktur. Bu eserde ise hayatının sorunlarına dönemin milli, siyasi,dini ve şahsi sorunlarına değinmiştir. Yazarın okul travmaları, akran zorbalığı hepsi bu eserde yer edinmiştir. Yazar eğitimi okulu eleştirdiği kadar yöneticilerinde hatalarına değinmiştir.
Eserin en sevdiğim yanı ise Ulysses eserinin baş karakteri olan Stephen Dedalus anlatılmaktadır. Yazarın eserleri seçerken bilinçli isimler seçtiği çok aşikardır. Dedalus ne demek ilk merak burada başlatılıyor. Dedalus Yunan mitolojisinde zanaatkar bir figürü temsil etmektedir. Ad ve soyadlar mitolojiye göndermeler olarak seçilmiştir. Joyce üniversite yıllarında üç dil üzerine eğitim alan birisidir. Etimoloji ve mitoloji olarak güçlü kaleme sahiptir. Bunu da eserlerinde görmekteyiz.
Stephen Dedalus ise bize kendi düşüncelerini yansıtmaktadır.
Babası yeteneklidir ama tek sorunu alkole düşkünlüğüdür. Aslında Dedalus ( zanaatkar ) olarak seçmesi babasına atıftır. Babası hakkında yazmış olduğu travmalar eserde bellidir.
“Bay Deadalus kendini küçük bir dünyanın merkezi, herkesin sevgilisi olarak görmeyeKahraman Stephen
'Bir rivayete göre Kahraman Stephen adlı eseri için yayınevlerini gezen ama hep geri çevrilen James Joyce sonunda bu eserini yakmaya karar verir. 383 tane sayfası yanar. Geri kalanlar ise roman haline getirilir.
Ancak yayınevleri tarafından yine defalarca red alan bu eser rafa kaldırılır. '
Çevirmenin yazdığı bu önsöz bile kitabı okumamız için yeterli. Birden fazla başarısızlıkla karşılaşan bu kitap sonradan nasıl basıldı? Bir öykü bu kadar mı etkili? Bunların hepsinin cevabı kitapta saklı olabilir. O bakımdan herkesın okuması dileğiyle..
Portreden Önce...·250 syf.·
9/10
2018 203. kitabı
Maraton koşusu adını veriyorum artık James Joyce ile olan okuma serüvenime. Bu koşuda ilerlediğim anda durarak geriye baktım ve Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi öncesi basılması reddedilen Kahraman Stephen ı tanıyayım istedim. Portre ile aynı karakterler aynı konu olabilir. Sadece başka bir Joyce anlatımı var. Kitabı yanmaktan son anda kurtaran, Joyce'nin kıymetli eşi Nora ; bazı bölümleri kurtaramadığı için eksik olan, bu sebeple yer yer kopukluklar ile karşılaştığım bu eserdeki farkı şöyle anlatayım:
Hazır tatil dönemi ya nasıl olsa şöyle düşünelim: Deniz kenarında tatildesiniz. İki araç var denizde. Birisi sandal, sadece küreği olan. Diğeri ise tekne, elektronik mekanik türlü türlü aksesuarı olan. İşte Kahraman Stephen o sandal, Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi da tekne...
Bu eser dil bakımından daha sade ve düz. Portre ise betimleme açısından daha yoğun. Kurguda da biraz değişiklik var. Ama fikir aynı, karakterler aynı...
Gelelim içeriğe:
Tutucu bir aile Dedaluslar. Stephan; bu aileden sıyrılmış bambaşka bir bakış açısıyla, kendini sanata adamış, baskıcı- otoriter aileye karşı çıkmış, özgür düşünceye yönelerek aykırı davranışlara sahip( topluma nazaran) birisi.
Joyce bize gözlemci bir yazıyla yazıyorum diyip, sanki karakterleri bir lazer ışını ile tarayarak, iç dünyalarını bize aktarmış. Bu konuda zaten üstat kendisi.
Basılmasına karşı olunma sebebi ise yine müstehcen olarak görülmesi. Ulysses gibi kiliseye baya giydirmiş bu kitapta da. Katı kuralları olan toplum o zamanlarda kendine göre haklı kabul etmemekte eseri. Tabiki ben ise Nora'ya minnettarım. Bu eseri bize kazandırdığı için...
Düzenleme:
Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi öncesi basılması reddedilen Kahraman Stephen ı tanıyayım istedim. Portre ile aynı karakterler aynı konu olabilir. Sadece başka bir Joyce anlatımı var. Kitabı yanmaktan son anda kurtaran, Joyce'nin kıymetli eşi Nora ; bazı bölümleri kurtaramadığı için eksik olan, bu sebeple yer yer kopukluklar ile karşılaştığım bu eserdeki farkı şöyle anlatayım:
Hazır tatil dönemi ya nasıl olsa şöyle düşünelim: Deniz kenarında tatildesiniz. İki araç var denizde. Birisi sandal, sadece küreği olan. Diğeri ise tekne, elektronik mekanik türlü türlü aksesuarı olan. İşte Kahraman Stephen o sandal, Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi da tekne...
Bu eser dil bakımından daha sade ve düz. Portre ise betimleme açısından daha yoğun. Kurguda da biraz değişiklik var. Ama fikir aynı, karakterler aynı...
Gelelim içeriğe:
Tutucu bir aile Dedaluslar. Stephan; bu aileden sıyrılmış bambaşka bir bakış açısıyla, kendini sanata adamış, baskıcı- otoriter aileye karşı çıkmış, özgür düşünceye yönelerek aykırı davranışlara sahip( topluma nazaran) birisi.
Joyce bize gözlemci bir yazıyla yazıyorum diyip, sanki karakterleri bir lazer ışını ile tarayarak, iç dünyalarını bize aktarmış. Bu konuda zaten üstat kendisi.
Basılmasına karşı olunma sebebi ise yine müstehcen olarak görülmesi. Ulysses gibi kiliseye baya giydirmiş bu kitapta da. Katı kuralları olan toplum o zamanlarda kendine göre haklı kabul etmemekte eseri. Tabiki ben ise Nora'ya minnettarım. Bu eseri bize kazandırdığı için...
Düzenleme:Yazar Hakkında
James JoyceYazar · 25 kitap
James Augustine Aloysius Joyce (1882 - 1941) İrlandalı yazar.
Katolik bir ailedendi. Dublin Üniversitesinde çağdaş dilleri öğrendi (1902). Özellikle karşılaştırmalı dil bilgisiyle ilgilenerek sağlam bir kültüre sahip oldu. Tıp öğrenimi için Paris'e gitti, bir yıl sonra Dublin'e döndü. Bir müddet ders verdi. 1904'te tekrar Avrupa'ya geçti. Bir süre Paris'te kaldıktan sonra İtalya'nın Trieste şehrine yerleşti (1906). Trieste'de İngilizce dersleri vererek geçimini sağladı. 1907'de şiirleri yayınlandı: Chamber Music (Oda müziği). 1914'da hikayelerini topladığı Dublinliler'i Londra'da çıkardı. Asıl ününü romanlarıyla sağladı. Şair Ezra Paund'un yardımıyla ilk romanı Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi, The Egoist dergisinde tefrika edildi, 1916'da da kitaplaştırıldı. Ulysses'i de tefrika edilmeye başladıktan sonra 1922'de tamamladı. Joyce'un bu eseri dizgi yanlışlarıyla doluydu. Aslına uygun yeni baskısı ancak 1984'te yapıldı.
Hemen bütün eserlerinde doğup büyüdüğü Dublin'i merkez alır. Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi'inde kendi hayatını konu edinen yazar, altmış kadar dilden aldığı unsurları birleştirerek yazdığı son romanı Finnegan Akşamları'nda (1939) aile fertlerinin bir gecede gördükleri rüyaları anlatır. Joyce, zor anlaşılan bir yazar olarak bilinir.
