Emek dolu bir inceleme
Semerkant üzerine (spoiler içerir)
Baştan uyarayım, bu yazı spoiler içeriyor. Çünkü bu kitap öyle uzaktan konuşulacak gibi değil. Bir yerden sonra ister istemez içine giriyorsun.
Kitap boyunca önemli birçok kişinin adı geçiyor ve bu bile başlı başına merak uyandırıyor. Zaten daha ilk sayfalardan itibaren insan “ben ne okuyorum?” demekten çok “ben kimleri tanıyorum?” diye düşünmeye başlıyor.
Mesela 77. sayfada İsfahan’ı öyle bir tarif etmiş ki, okurken bir an gidip gelmiş gibi oluyorsun. Hatta merak edip açıp fotoğraflarına bakma isteği geliyor. Aynı şey Semerkant için de geçerli. Kitap bittiğinde insanın aklında hikâyeden çok “ben buralara gitmeliyim” düşüncesi kalıyor. Semerkant başta olmak üzere ileride gitmek istediğim birçok yer oldu kitap sayesinde.
Ama şunu baştan söylemek lazım: Eğer hızlı akan, net bir olay örgüsü arıyorsan bu kitap sana biraz uzak, hatta parçalı gelebilir. Ama satır aralarında dolaşmayı seviyorsan, bu kitap sana sessizce yaklaşır ve sonra birden içine yerleşir. Bu roman bağırmaz. Fısıldar. Ama söyledikleri uzun süre susmaz.
Kitapta dönemin en ünlü ve önemli şahısları anlatılıyor, bu da bence merak uyandırıyor. Diyebiliriz ki bu kitaptan keyif almak için biraz da tarihi sevmek gerek. Çünkü bu sadece bir roman değil, tarihle edebiyatın aynı masaya oturmuş hali.
İçinde 
Ömer Hayyam , Hasan Sabbah, Nizamülmülk gibi gerçekten yaşamış, dönemi şekillendirmiş insanlar var. Bu da hikâyeye “kurgu” hissinden çok “yaşanmışlık” ağırlığı veriyor. Melikşah ve Terken Hatun da bu dünyanın önemli parçaları.
İkinci zaman diliminde ise Benjamin O. Lesage ve Şirin devreye giriyor. Bu kadro zaten kitabın damarını oluşturuyor.
Özellikle ilk üçlü var ya… (Hayyam, Sabbah, Nizamülmülk) romanın en yoğun, en çarpıcı kısmını taşıyor.
Bir de Marco Polo, Nebukadnezar II (Nabukodonosor) gibi isimlerin geçmesi, Alamut Kalesi’nin hikâyeye dahil olması… Hasan Sabbah’ın burayı ele geçirmesi ve 166 yıl boyunca tarihin en korkunç tarikatlarından birine ev sahipliği yapması gibi detaylar da kitabın etkisini iyice artırıyor.
Ama burada şunu da söylemeden geçemem: Hasan Sabbah benim daha çok dikkatimi çekti. Keskin zekâsıyla neredeyse kan dökmeden kaleyi ele geçirmesi bence tarihin en muazzam olaylarından biri. Evet, “kötü” bir figür olarak anlatılıyor ve bu onu biraz geri plana itiyor olabilir ama açık konuşmak gerekirse onun yaptığını herkes yapamaz. Kısa zamanda 
Alamut okuyup sizlere Hasan Sabbah'ın çn planda olduğu bi inceleme sunacam. Bunu düşündükçe aklıma Ömer Hayyam’ın rubailerinden biri geliyor:
“Akıl gerektirir bir iş yapmayı,
Ama insanın planı rüzgârla savrulur,
Bazısı güçle başa geçer sessizce,
Kim bilir, kim bilir kimin yolu doğruluktur.”
Şunu da söylemek lazım: Kitap tamamen tarih bilgisiyle yürümüyor. Aslında tarih burada bir fon gibi. Asıl mesele yine insan.
Yani şöyle diyebiliriz: Tarihi seviyorsan bu kitap sana derinlik verir. Sevmiyorsan bile sana duygu verir.
Şunu da düşündüm okurken: Ömer Hayyam fazla mı abartılıyor diye.
Gerçekten büyük bir zihin, bunu inkâr etmek zor. Matematikte ciddi katkıları var, astronomide takvim düzenlemiş, şiirde de kendine has bir sesi var. Yani “önemsiz biri” kesinlikle değil. Ama… abartılıyor mu?
Biraz evet.
Kısacası Hayyam kimdir diye sorarsanız, size onun dörtlüğüyle yanıt verebilirim. Zira onu ondan daha iyi tanıyan yoktur:
“Bir elde kadeh, bir elde Kur’an
Bir helâldir işimiz, bir haram
Şu yarım yamalak dünyada
Ne tam kâfiriz, ne tam Müslüman.”
Belki de bütün kitap bu dörtlüğün etrafında dönüyor. Net olmayan, kesin çizgileri olmayan, arada kalan bir dünya…Duygu ve Düşünce
Semerkant üzerine (spoiler içerir)
Baştan uyarayım, bu yazı spoiler içeriyor. Çünkü bu kitap öyle uzaktan konuşulacak gibi değil. Bir yerden sonra ister istemez içine giriyorsun.
Kitap boyunca önemli birçok kişinin adı geçiyor ve bu bile başlı başına merak uyandırıyor. Zaten daha ilk sayfalardan itibaren insan “ben ne okuyorum?” demekten çok “ben kimleri tanıyorum?” diye düşünmeye başlıyor.
Mesela 77. sayfada İsfahan’ı öyle bir tarif etmiş ki, okurken bir an gidip gelmiş gibi oluyorsun. Hatta merak edip açıp fotoğraflarına bakma isteği geliyor. Aynı şey Semerkant için de geçerli. Kitap bittiğinde insanın aklında hikâyeden çok “ben buralara gitmeliyim” düşüncesi kalıyor. Semerkant başta olmak üzere ileride gitmek istediğim birçok yer oldu kitap sayesinde.
Ama şunu baştan söylemek lazım: Eğer hızlı akan, net bir olay örgüsü arıyorsan bu kitap sana biraz uzak, hatta parçalı gelebilir. Ama satır aralarında dolaşmayı seviyorsan, bu kitap sana sessizce yaklaşır ve sonra birden içine yerleşir. Bu roman bağırmaz. Fısıldar. Ama söyledikleri uzun süre susmaz.
Kitapta dönemin en ünlü ve önemli şahısları anlatılıyor, bu da bence merak uyandırıyor. Diyebiliriz ki bu kitaptan keyif almak için biraz da tarihi sevmek gerek. Çünkü bu sadece bir roman değil, tarihle edebiyatın aynı masaya oturmuş hali.
İçinde Ömer Hayyam , Hasan Sabbah, Nizamülmülk gibi gerçekten yaşamış, dönemi şekillendirmiş insanlar var. Bu da hikâyeye “kurgu” hissinden çok “yaşanmışlık” ağırlığı veriyor. Melikşah ve Terken Hatun da bu dünyanın önemli parçaları.
İkinci zaman diliminde ise Benjamin O. Lesage ve Şirin devreye giriyor. Bu kadro zaten kitabın damarını oluşturuyor.
Özellikle ilk üçlü var ya… (Hayyam, Sabbah, Nizamülmülk) romanın en yoğun, en çarpıcı kısmını taşıyor.
Bir de Marco Polo, Nebukadnezar II (Nabukodonosor) gibi isimlerin geçmesi, Alamut Kalesi’nin hikâyeye dahil olması… Hasan Sabbah’ın burayı ele geçirmesi ve 166 yıl boyunca tarihin en korkunç tarikatlarından birine ev sahipliği yapması gibi detaylar da kitabın etkisini iyice artırıyor.
Ama burada şunu da söylemeden geçemem: Hasan Sabbah benim daha çok dikkatimi çekti. Keskin zekâsıyla neredeyse kan dökmeden kaleyi ele geçirmesi bence tarihin en muazzam olaylarından biri. Evet, “kötü” bir figür olarak anlatılıyor ve bu onu biraz geri plana itiyor olabilir ama açık konuşmak gerekirse onun yaptığını herkes yapamaz. Kısa zamanda Alamut okuyup sizlere Hasan Sabbah'ın çn planda olduğu bi inceleme sunacam. Bunu düşündükçe aklıma Ömer Hayyam’ın rubailerinden biri geliyor:
“Akıl gerektirir bir iş yapmayı,
Ama insanın planı rüzgârla savrulur,
Bazısı güçle başa geçer sessizce,
Kim bilir, kim bilir kimin yolu doğruluktur.”
Şunu da söylemek lazım: Kitap tamamen tarih bilgisiyle yürümüyor. Aslında tarih burada bir fon gibi. Asıl mesele yine insan.
Yani şöyle diyebiliriz: Tarihi seviyorsan bu kitap sana derinlik verir. Sevmiyorsan bile sana duygu verir.
Şunu da düşündüm okurken: Ömer Hayyam fazla mı abartılıyor diye.
Gerçekten büyük bir zihin, bunu inkâr etmek zor. Matematikte ciddi katkıları var, astronomide takvim düzenlemiş, şiirde de kendine has bir sesi var. Yani “önemsiz biri” kesinlikle değil. Ama… abartılıyor mu?
Biraz evet.
Kısacası Hayyam kimdir diye sorarsanız, size onun dörtlüğüyle yanıt verebilirim. Zira onu ondan daha iyi tanıyan yoktur:
“Bir elde kadeh, bir elde Kur’an
Bir helâldir işimiz, bir haram
Şu yarım yamalak dünyada
Ne tam kâfiriz, ne tam Müslüman.”
Belki de bütün kitap bu dörtlüğün etrafında dönüyor. Net olmayan, kesin çizgileri olmayan, arada kalan bir dünya…·
185 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.