(2012)İnceleme
Dünya kurma işi böyle yapılır—hem de en uç noktada. Takıntılı, en ince ayrıntısına kadar düşünülmüş ve hiçbir yerinden taviz verilmemiş. 
J. R. R. Tolkien burada sadece bir hikâye anlatmıyor; bir sistem kuruyor ve onu mitolojiyle, dillerle ve sağlam bir yapıyla dolduruyor.
Yüzüklerin Efendisi (Tek Cilt) ya da 
Hobbit gibi bir şey bekleme. Bu kitap daha çok mitolojik bir derleme gibi ilerliyor—zaman çizelgeleri, soy ağaçları, kozmoloji ve katman katman tarih anlatılarıyla dolu. Kolay bir okuma değil, zaten öyle olmaya da çalışmıyor.
Özünde bu, düpedüz bir takıntının ürünü. J. R. R. Tolkien’ın yaptığı şey, bir ömürlük dil ve mitoloji inşasının sonucu. Kendi yarattığı diller, kurduğu tarihler ve çoğu yazarın girmeye bile cesaret edemeyeceği bir detay seviyesi… Bu yüzden ağır hissettiriyor; çünkü içinde sadece hayal gücü değil, ciddi bir emek var.
İyi fantastik ve bilim kurgu yazarları genelde böyle çalışır: kendi mantığı olan dünyalar kurarlar—kültürleriyle, coğrafyasıyla, mitleriyle. Ama Tolkien işi bir tık daha ileri taşıyor. Filoloji geçmişi burada sadece bir etki değil, doğrudan işin motoru. Dil bu dünyada süs değil, temel yapı.
Bu kitap “rahat rahat okuyayım” kitabı değil. Sabır istiyor. Ama Tolkien evreninin arka planını—yani ideolojik, mitolojik ve dilsel temelini—gerçekten anlamak istiyorsan, karşılığını fazlasıyla veriyor.
Mitoloji seviyorsan, karmaşık isimler seni rahatsız etmiyorsa ve Orta Dünya’nın arka planına girmek istiyorsan, bunu yavaş yavaş okumak en mantıklısı. Hatta başka kaynaklarla birlikte ya da tekrar Yüzüklerin Efendisi (Tek Cilt) okurken gitmek deneyimi bayağı güçlendirir.
Bunu klasik bir öykü kitabı ya da modern “ek içerik” gibi görme. O bambaşka bir şey—romandan çok kurulmuş bir mitoloji.
Ve açık söyleyeyim: bu seviyede bir takıntı ve adanmışlık olmadan böyle dünyalar ortaya çıkmaz.
J. R. R. Tolkien burada sadece bir hikâye anlatmıyor; bir sistem kuruyor ve onu mitolojiyle, dillerle ve sağlam bir yapıyla dolduruyor.
Yüzüklerin Efendisi (Tek Cilt) ya da Hobbit gibi bir şey bekleme. Bu kitap daha çok mitolojik bir derleme gibi ilerliyor—zaman çizelgeleri, soy ağaçları, kozmoloji ve katman katman tarih anlatılarıyla dolu. Kolay bir okuma değil, zaten öyle olmaya da çalışmıyor.
Özünde bu, düpedüz bir takıntının ürünü. J. R. R. Tolkien’ın yaptığı şey, bir ömürlük dil ve mitoloji inşasının sonucu. Kendi yarattığı diller, kurduğu tarihler ve çoğu yazarın girmeye bile cesaret edemeyeceği bir detay seviyesi… Bu yüzden ağır hissettiriyor; çünkü içinde sadece hayal gücü değil, ciddi bir emek var.
İyi fantastik ve bilim kurgu yazarları genelde böyle çalışır: kendi mantığı olan dünyalar kurarlar—kültürleriyle, coğrafyasıyla, mitleriyle. Ama Tolkien işi bir tık daha ileri taşıyor. Filoloji geçmişi burada sadece bir etki değil, doğrudan işin motoru. Dil bu dünyada süs değil, temel yapı.
Bu kitap “rahat rahat okuyayım” kitabı değil. Sabır istiyor. Ama Tolkien evreninin arka planını—yani ideolojik, mitolojik ve dilsel temelini—gerçekten anlamak istiyorsan, karşılığını fazlasıyla veriyor.
Mitoloji seviyorsan, karmaşık isimler seni rahatsız etmiyorsa ve Orta Dünya’nın arka planına girmek istiyorsan, bunu yavaş yavaş okumak en mantıklısı. Hatta başka kaynaklarla birlikte ya da tekrar Yüzüklerin Efendisi (Tek Cilt) okurken gitmek deneyimi bayağı güçlendirir.
Bunu klasik bir öykü kitabı ya da modern “ek içerik” gibi görme. O bambaşka bir şey—romandan çok kurulmuş bir mitoloji.
Ve açık söyleyeyim: bu seviyede bir takıntı ve adanmışlık olmadan böyle dünyalar ortaya çıkmaz.·
1 +1'leme
·20 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.