Kocaman bir seriyi geride bırakmış olmanın hem mutluluğunu hem de hüznünü yaşıyorum. Bu yaşıma kadar okumadığım içinse çok buruğum. İnce Memed gerçekten Türk edebiyatında bir kült. Peki ama neden? Kalemim yettiğince yazacağım.
Memed, İnce Memed 3’de yine köylüye zulmeden ağalardan birini öldürmüş dağa çekilmişti. Tek isteği eşkıyalığı bırakmak ve düzde Seyran ile beraber portakal kokulu bir hayat yaşamaktı. Ki hayali gerçek de oldu. Düze indi kendine bir konak aldı baştan aşağı hazırladı; sevdiği kadını, Hürü anasını yanına aldı güzelce geçinip gidiyorlardı. Oysa unuttuğu bir şey vardı; zulüm her yerdeydi. Haksızlık, emek sömürüsü, ağalık, beylik, paşalık her yerde vardı… Nitekim burada da çeltik ağası Şakir ağanın köylüye ettiği eziyet ve yakın arkadaşı muallim Zeki Nejat’ın öldürülüşü onu derinden sarstı. Şakir ağayı öldürüp yeniden dağa çıktı. Arkasında doğacak oğlu İbrahim’i bırakarak…
Memed dağdan indikten sonra İnce Memed çetesi Ferhat Hoca önderliğinde eşkıyalığa devam ediyordu. Zengin insanları soyup onlardan aldıklarını ihtiyacı olan fakir, yetim ve öksüz köylülere dağıtıyorlardı. Başta Murtaza ağa olmak üzere hiçbir ağa ise rahat değildi. İnce Memed bulunmalı ve derhal öldürülmeliydi. Hatta Memed’in canının o deli atta olduğu, at öldürülürse Memed’in de öldürülebileceği söylentileri yayıldı. İnce Memed’i öldürmek o kadar önemli bir hal aldı ki köylüye zulüm, işkence, dayak had safhaya yükseldi. Buna rağmen köylü ser verdi sır vermedi. Dayaktan ölenler bile İnce Memed’in yerini söylemedi.
Bu kitap özellikle daha önceki kitaplarda bahsedilen bir Memed gider bin Memed gelir sözünün somut haliydi. Köyde genç erkek kadın yaşlı herkes adını Memed olarak değiştirdi. İnce Memed olmak bir misyon, bir ruh haline geldi. İnce Memed’in kendisinin bile kendisi olmanın ağırlığı altında ezildiğini görüyoruz.
Peki neden bu seri bu kadar sevildi? Bence cevabı basit. Çünkü zulüm geçmişte de vardı ve bugün de hala devam ediyor. Bir İnce Memed’in çıkıp bugün de bu zulme dur diyebilmesini temenni ediyoruz.
İnce Memed 4, olay akışı ve aksiyon olarak diğer kitaplara göre daha heyecanlı geldi bana ancak kişisel zamansızlığım nedeniyle en uzun sürede okuduğum kitabı da bu oldu. Buradaki karakterlerin işlenişi özellikle Bayramoğlu ve Anacık Sultan gibi çok daha dolu dolu ve heyecanlıydı. Keşke serinin devam kitapları da olsaydı dedim son sayfada. Çünkü roman kocaman bir belirsizlik üzerine bitti. İnce Memed’e ne oldu? Çocuklarına ne oldu? Iraz’ın alıp gittiği oğlu nerede? Babasını bilecek mi? Seyran ne yapıyor? Ferhat hoca öldü mü? Ölmediyse Memed ile buluştular mı? Memed nereye gitti? Şimdi ne yapacak? Gerçekten tamamen muamma… Yine de Türk edebiyatının en güzel ve en önemli romanı.
İyi ki Yaşar Kemal iyi ki! Rahmetle!
İnce Memed 4Yaşar Kemal · Yapı Kredi Yayınları · 202121,5bin okunma