“Düş görüyorum, öyleyse ben varım. Varım ama ben kimim?”Edebiyat
Okuma listemde uzun süredir olmasına rağmen Türk Edebiyatında Tarihsel Roman dersim aracılığıyla okumak durumunda kaldım ve iyi ki de öyle oldu. Bu kadar değerli bir kitabı yakın okuma yaparak, araştırmalar ışığında değerlendirerek okumak romanı çok daha iyi anlamamı sağladı. Burada da biraz teknik, biraz kurgusal inceleme yapmaya çalıştım naçizane. Buyrunuz efenim…
Puslu Kıtalar Atlası, tarihsel bir roman olmasına rağmen klasik tarihsel roman anlayışından uzaklaşarak postmodern roman özellikleri taşımaktadır. Dolayısıyla geçtiği dönemin tarihsel gerçekliğini sunmak gibi bir amacı yoktur. Tarihi bir zemin olarak kullanır.
Çok katmanlı bir yapıya sahip olan roman çerçevede Bünyamin’in maceralarını anlatırken birçok iç öykü de beraberinde aktarılır. Bu iç öyküler neredeyse her figürün sağlam bir temellerdirilmeyle romana dahil edilmesiyle sunulur ve okurun zihninde "bu kim?" sorusuna yer kalmaz. Kurgunun yanısıra bir de felsefi örüntü yer alır ki bu aslında romanın temel tezini vermektedir. 
René Descartes ‘in “düşünüyorum, öyleyse varım" cümlesinden, "düş görüyorum, öyleyse varım”a ve buradan da düşlerin gerçek, gerçeğin ise düşün ta kendisi olduğu fikrine varılır. Tüm bunlar Uzun İhsan Efendi’nin disüncelerdir ve romanın sonunda, yaşanan her şeyin onun düşleri olduğunu görürüz. Böylelikle okurun zihnindeki gerçeklik algısı tamamiyle sarsılmış olur. Bu anlatımdan anlaşılacağı üzere romanda bir "puslu" imgesi hakimdir.
Anlatıcı belirsizliği düşler aracılığıyla yansıtır. Roman, uyku-uykusızluk ve hayal-gerçek çatışmasını leitmotif olarak tekrarlayarak sunar. Bununla birlikte bilgi, güç, kimlik arayışı gibi temalar da romanı şekillendirir. Romanda teknik olarak öne çıkan özelliklerden biri de pastiş kullanımıdır. "Rivayet edilir ki" ifadesiyle başlayan bölümler Doğu tipi tarihçiliğın taklididir. Bu ifade aynı zamanda rivayet edenlerin dumlu, olumsuz çesitliliği bakımından yine bir belirsizlik ve gerçeği sorgulatma aracı olmuştur. Bir diğer öne çıkan teknik, yazma ediminin kurguya dahil edilmesiyle karşımıza çıkan, üstkurmacadır. 
İhsan Oktay Anar, metinlerarası disiplinden de yararlanmış olup, İncil, 
Metot Üzerine Konuşma gibi bir takım eserlerden alıntı ve örnekler sunmuştur.
Sonuç olarak Puslu Kıtalar Atlası düş ve gerçekliğin birbirine girdiği kaotik bir evren sunar ve okurun zihnine şüphe tohumları ekmeyi başarır.
Hem kurgusal hem de felsefi anlamda ustalıkla yazılmış başarılı bir eser, mutlaka ama mutlaka okumanızı tavsiye ederim.
René Descartes ‘in “düşünüyorum, öyleyse varım" cümlesinden, "düş görüyorum, öyleyse varım”a ve buradan da düşlerin gerçek, gerçeğin ise düşün ta kendisi olduğu fikrine varılır. Tüm bunlar Uzun İhsan Efendi’nin disüncelerdir ve romanın sonunda, yaşanan her şeyin onun düşleri olduğunu görürüz. Böylelikle okurun zihnindeki gerçeklik algısı tamamiyle sarsılmış olur. Bu anlatımdan anlaşılacağı üzere romanda bir "puslu" imgesi hakimdir.
Anlatıcı belirsizliği düşler aracılığıyla yansıtır. Roman, uyku-uykusızluk ve hayal-gerçek çatışmasını leitmotif olarak tekrarlayarak sunar. Bununla birlikte bilgi, güç, kimlik arayışı gibi temalar da romanı şekillendirir. Romanda teknik olarak öne çıkan özelliklerden biri de pastiş kullanımıdır. "Rivayet edilir ki" ifadesiyle başlayan bölümler Doğu tipi tarihçiliğın taklididir. Bu ifade aynı zamanda rivayet edenlerin dumlu, olumsuz çesitliliği bakımından yine bir belirsizlik ve gerçeği sorgulatma aracı olmuştur. Bir diğer öne çıkan teknik, yazma ediminin kurguya dahil edilmesiyle karşımıza çıkan, üstkurmacadır. İhsan Oktay Anar, metinlerarası disiplinden de yararlanmış olup, İncil, Metot Üzerine Konuşma gibi bir takım eserlerden alıntı ve örnekler sunmuştur.
Sonuç olarak Puslu Kıtalar Atlası düş ve gerçekliğin birbirine girdiği kaotik bir evren sunar ve okurun zihnine şüphe tohumları ekmeyi başarır.
Hem kurgusal hem de felsefi anlamda ustalıkla yazılmış başarılı bir eser, mutlaka ama mutlaka okumanızı tavsiye ederim.·
51 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.