Kaşgarlı MahmutTarih
KAŞGARLI MAHMUT
Ferhat CİYLAN
İstanbul: Kaknüs Yayınları, 2015, 512 sayfa
Kaşgarlı Mahmut bir derya, biz ise o deryanın yanında bir yağmur damlası olabiliriz belki... Bir yağmur damlası deryaya düşse ve bir vakit onda kalıp tekrar ondan ayrılarak eski dünyasına döndüğünde ne hissederse bizim de bu eseri bitirdiğimizde hissediğimiz odur...
Türk tarihinin ve edebiyatının mihenk taşlarından biridir Kaşgarlı Mahmut. Ve onun ölümsüz eseridir Düvanü Lügati't Türk. Türk Eğitim Sisteminden geçen her öğrenci eğitim hayatı boyunca birkaç kez kez Kaşgarlı Mahmut ve onun ölümsüz eseri Divanü Lügati't Türk'ü duymuş ve "Araplara Türkçeyi öğretmek için yazılmış bu eser Türkçe'nin ilk sözlüğüdür." kalıp bilgisini öğrenmiştir. Merak edenler ya da edebiyat okuyanlar çok daha fazlasını...
Tarihi roman olarak elimize aldığımız "Kaşgarlı Mahmut" adlı eser; büyük Türk Alimi Kaşgarlı Mahmut'un hayatını incelerken, başta Karahanlı Devleti ve Büyük Selçuklu Devleti olmak üzere; 11. yüzyılda Doğu ve Batı Türkistan, İran, Irak ve kısmen de olsa Anadolu coğrafyasının ilmi, coğrafi, siyasi, kültürel, etnik, sosyolojik vb... yapısını da okuyucuya ustalıkla yansıtır. Eserde, Kaşgarlı Mahmut'un doğduğu, büyüdüğü, dolaştığı yerler olan; Kaşgar, Opal, Deşt-i Kıpçak, Semerkant, Buhara, Nişabur ve Bağdat ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
Yazarın birikimini ve kitabın konusuna hakimiyetini eserdeki derinlikten ve usta işi anlatımdan anlamak mümkündür. Bunda, yazarın Karahanlıların hüküm sürdüğü coğrafyanın evladı ve Kaşgarlı Mahmut'un yaşadığı coğrafyada yoğun olarak meskun olan Uygur Türklüğünün içinden çıkmış olmasının çok önemli bir yeri olduğu kanaatindeyim.
Kitap, oldukça hacimli, dil bakımdan ise oldukça akıcıdır. Öte yandan eser bir roman olmanın ötesinde bir misyona sahip olduğunu ilk sayfalarından itibaren okuyucuya hissettirir. Zira yazar, verdiği engin bilgiler ve yaptığı ayrıntılı tasvirlerle okuyucunun hem okuyup hem de zamanda yoğun bir yolculuğa çıkmasını sağlar.
Kitabın ilk sayfasında verilen yazar biyografisine göre; Yazar Ferhat Ciylan 2015 yılı itibariyle Çin Halk Cumhuriyeti'nde edebiyat alanında çeşitli kurum ve kuruluşlarda görev yapan önemli bir Türk aydınıdır. Bugün Çin devleti tarafından Doğu Türkistan'da başta Uygur Türkleri olmak üzere diğer Müslüman Türk topluluklarına karşı uygulanan sistemli asimilasyon ve baskı politikaları her geçen gün dayanılmaz hale gelmekte, Doğu Türkistan coğrafyası tabiri caizse elli milyonluk bir hapishaneye çevrilmiş bulunmaktadır. Çin devletinin resmi bakış açısına göre Doğu Türkistan'da yaşayan Uygur Türklerinin zamanla İslamlaşmış Çinliler olduğunu düşündüğümüzde; yazarın böyle bir eseri yazarak ne denli büyük bir bahadırlık ruhuna sahip olduğunu göstermesi takdire şayandır.
Eser, Türk dünyasının altın çağını yaşadığı Orta Çağ'da Türk dünyasının büyük muallimlerinden Kaşgarlı Mahmut'la birlikte Türklüğün güzel şehirlerini okuyucuya gezdiriyor. Bu kitap; Kaşgarlı Mahmut'un şahsında varlığın zirvelerinden yokluğun bilinmezliklerine ve yoklukta kaybolmak üzereyken imanlı bir kalp ve Türklük şuuru sayesinde erdemin ve ilmin zirvelerine nasıl çıkıldığını göstermesi açısından paha biçilmez bir eserdir...
Kaşgarlı Mahmut adlı eseriyle Türk'ün altın çağının iklimini bize yaşatan Doğu Türkistanlı yazar ve bilim insanı Ferhat CİYLAN'ı tebrik ediyorum. Hala yaşıyorsa sağlıklı ve hayırlı bir ömür diliyorum.
·
75 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.