Gönderi

red john

@red1453·
Bütun alıntılar
Beyin Protezi Arayüzüyle Kullanılan Yapay Zekâ Sistemi Düşünceleri Kelimelere Döküyor İki yüz elli kelimeyle sınırlı bir kelime dağarcığı için olsa da düşünceleri doğru bir şekilde cümlelere dönüştürebilen bir yapay zekâ algoritması geliştirildi. Felç yüzünden konuşma yetisini yitiren insanların kendini ifade etmesine yardımcı olacak bir sisteme yönelik önemli bir adım olarak görülen araştırmada University of California, San Francisco’dan Joseph Makin ve ekibi, dört kadının konuşma sırasındaki beyin sinyallerini bir derin öğrenme algoritmasıyla inceledi. Epilepsi hastası olan bu dört kadının beyninde epilepsi nöbetleri sırasında gözlem yapmak amacıyla yerleştirilmiş elektrotlar bulunuyordu. Yapılan deneyde her bir kadının bir dizi cümleyi sesli olarak okuması istendi ve kadınlar okurken beyin etkinliklerine ilişkin ölçümler alındı. En kalabalık cümle grubunda 250 farklı kelime vardı. Araştırmacılar bir sinir ağı algoritmasını elde ettikleri beyin etkinliği verileriyle besledi ve algoritmayı, konuşmanın sesli ve sessiz harfler gibi tekrarlanan unsurlarıyla bağlantılandırılabilecek düzenli örüntüleri tanıyabilecek biçimde eğitti. Daha sonra bu örüntüler, onları cümleler oluşturacak biçimde kelimelere dökmeye yarayan ikinci bir sinir ağına aktarıldı. Kişi aynı cümleyi yinelediğinde ilgili beyin etkinliği ilkine yakın oluyor fakat tam aynısı olmuyor. Makin bu yüzden her bir cümleye karşılık gelen beyin etkinliğini ezberlemenin işe yaramadığını, bunun yerine algoritmanın bunların benzer yönlerini öğrenip genelleme yapması gerektiğini belirtiyor. Yapay zekâ algoritmasının dört kadındaki en yüksek ortalama performansı %3’lük bir hata oranıyla gerçekleşti. Makin ayrıca az sayıda cümle kullanmanın yapay zekâ algoritmasının hangi kelimelerin birbiri ardınca gelme eğiliminde olduğunu öğrenmesini kolaylaştırdığını söylüyor. Araştırmacılar beyin sinyallerini kelimeler bazında böldüğünde algoritmanın hata payı %38’e çıktı. Çünkü algoritma beyin sinyalleriyle kelimeleri eşleştirmekten ziyade hangi kelimelerin bir arada kullanıldığına ilişkin çıkarımlar yapıyor. Bu durum sistemin daha geniş kelime haznesine uygulanmasını zorlaştıracak çünkü eklenen her bir kelime olası cümle sayısını artırarak hata oranını yükseltecek. Makin yine de 250 kelimelik bir dağarcığın bile konuşamayan bir insana hayli yardımcı olabileceğini düşünüyor. Öte yandan University College London’dan Sophie Scott, beyin sinyali verilerinin anlamlı bir biçimde konuşmaya dönüştürülmesinin henüz çok uzak bir hedef olduğu, günlük hayatta yüz binleri bulabilen sayılarda kelimeler kullandığımız için araştırmadaki kelime sayısının aşırı kısıtlı olduğu görüşünde. Tükenmeyen Tek Şey Tüketimin Kendisi! Günümüz teknolojisi alışverişi yani tüketimi bu kadar desteklerken satın alınan milyonlarca ürünün yüzde kaçı insanların ihtiyacını ve yüzde kaçı sadece isteklerini karşılıyor? Bu iki seçeneğe bir yenisini daha ekleyelim: İstifçilik! 31 Yapılan çalışmalara göre, paranın fiziki olarak kullanıldığı alışverişlerde ödeme yapmanın acısı, kartlı alışveriş- lerde olduğundan daha fazla. Bir başka deyişle, ödemeyi kartla yapınca cebimizden çıkan parayı hissetmiyoruz -dolayısıyla acısını da! 32 İhtiyacınız olmayan ve aslında herhangi bir isteğinizi de karşılamayan bir şeyi satın aldığınız oldu mu hiç 32 Psiko￾lojik bir sorun olarak kabul edilen istifçilik hastalığı- nın davranışçı terapiler ile tedavi edilmesi mümkün. 33 Piyasalarda her zaman bir miktar belirsizlik ve risk bulunur ancak bugünlerde bildiğimiz tek bir şey var, o da hiçbir şey bilmediğimiz! 34 Büyük Buhran’da dünyada aşırı üretim vardı ancak bu üretime denk bir satın alma gücü yani ücret seviyesi yoktu. Bu nedenle fiyatlar düşmeye başlamıştı. Fiyatlar, şirketleri zarar ettirip kapattıracak ve insanların işsiz kalıp gelirlerini kaybetmelerine neden olacak kadar düştü. 34 Ünlü iktisatçı John Maynard Keynes’e atfedilen bir söz: “Eğer bankaya 100 dolar borcunuz varsa ve bunu ödeyecek gücünüz yoksa ciddi bir sorunla yüz yüzesiniz demektir. Öte yandan, eğer bankaya 1.000.000 dolar borcunuz var ve bunu ödeyecek gücünüz yoksa banka ciddi bir sorunla yüz yüzedir” der. 34 İçinde bulunduğumuz durumda, tıpkı Büyük Buhran’da olduğu gibi, işsizlik oranlarındaki artış, gelir kaybı, tüketimin yani talebin daralması ve ekonomilerin büyümek yerine giderek küçülmesi yakın gelecekte yaşanması muhtemel bir senaryo olarak görülüyor. Şu an yaşanan salgın kaynaklı krizde farklı olan bir şey varsa o da tü- ketimin yalnızca gıda ve temizlik sektörlerinde istifleme güdüsüyle artması. 34 Bugün yaşanan tecrübeden sonra kimin istifleme hastalığına sahip olduğuna, kimin ihtiyatlı davrandığı için is￾tif yaptığına karar vermek biraz zorlaşacak gibi duruyor 35 Google’ın derin öğrenme ve yapay zekâ araştırma grubu olan Google Brain’in araştırmacılarından Anna Goldie ve Azalia Mirhoseini, “yapay zekâ kendine ayak uyduracak yongasını kendi tasarlasın” yaklaşı- mıyla bir model geliştirdiler. 38 Yapay ışık kaynaklarının gökyüzünü aydınlatması sadece bilimsel gözlemleri etkilemiyor. Bölgede yaşayan canlıların biyolojik saatleri, hareket örüntüleri ve hatta üreme döngüleri de ışık kirliliğinden olumsuz etkilenebiliyor. 39 Neden Kar Yağdığında Gece Gökyüzü Kırmızı Renge Bürünür? Şehirlerde yaşayan insan sayısıyla paralel olarak artan yapay ışık kaynaklarının yol açtığı ışık kirliliği, zamanla daha fazla sayıda gökcismini görmemizi engelliyor. Açık havada gündüz gökyüzünün mavi görünmesi ile benzer şekilde, gece saatlerinde şehir ışıklarının kısa dalga boylu (mavi) bölümleri kolaylıkla saçılarak belli belirsiz gökyüzü parlamalarına sebep olur. Bulutlu gecelerde ise normalde uzaya ulaşan uzun dalga boylu kırmızı ve tonlarındaki ışınlar bulutlardan sekerek yeryüzüne geri döner. Bunun sonucunda bulutlu şehirlerde kırmızımsı gökyüzü parlamaları ortaya çıkar. 39 Geç Saatte Peynir Yemek Kâbus Görmeye Neden Olur mu? süt, tavuk eti, hindi eti, yer fıstığı ve peynir gibi besinlerde bulunan triptofan isimli amino asit vücuda alındığında işlenerek serotonin hormonuna dönüştü- rülür. Bu kimyasal haberci molekül vücudu dinginleştirerek uykuya hazırlar. Serotonin ayrıca, uyku hormonu olarak da bilinen melatoninin sentezlenmesinde rol oynar. Bu zincirleme etki göz önünde bulundurulduğunda, yakın gelecekteki araştırmaların peynir ile iyi bir uyku arasında daha net bağ kuracağı tahmin ediliyor. Peynirden bağımsız olarak, dolu bir mide ile uykuya dalındığında, rüyaların görüldüğü uyku evresi olan REM’in daha uzun sürmesi olasıdır. Hazımsızlığın da etkisiyle uyanma sıklığının artması “garip” rüyaların hatırlanma oranını artı- rır. Yani peyniri rüyalarla ilişkilendirmeye geçmeden, öncesinde hangi gıdaların ne miktarda tüketildiğini de dikkate almak faydalı olacaktır. 40 bir şarj aletinin işlemci gücü (evet bir USB şarj aletinde bile işlemci var) insanları Ay’a götüren Apollo 11 uzay aracında bulunan bilgisayarın işlemci gücünden fazla. Apollo11’de kullanılan bilgisayar, entegre devre teknolojisiyle üretilen ilk bilgisayarlardandı ve 1 MHz gücündeydi. Modern bir şarj aletinin işlemci gücüyse 48 MHz. 51 Egzoyunlar 35 milyar dolarlık video oyun pazarının sadece %1’ini oluşturuyor ancak bu oran gelecekte daha da artabilir. Bu gibi oyunların artması özellikle evden çıkamadığı- mız bugünlerde sağlığımız için çok faydalı olacaktır. 53 İnsan vücudunda bulunan 60 trilyon hücrenin her gün 50-70 milyarı bölünüyor. 60 Işığın aynı anda hem bir parçacık hem de bir dalga olarak davrandığı biliniyor. Einstein’ın devrinden bu yana bilim insanları ışığın bu iki özelliğini aynı anda doğrudan gözlemlemek için uğraştı. İşte şimdi İsviçre’de bulunan École Polytechnique Fédérale de Lausanne’dan (EPFL) araştırmacılar bu ikili davranışın ilk görüntüsünü elde etmeyi başardı. 64 Güneş Sistemi dışında keşfedilen ötegezegen sayısı, Mart 2020 itibariyle 4100’leri aştı 72 Suyunuzdan daha önce bir dinozor içmiş olabilir mi? Evet, yanlış duymadınız! Çok susadığınız bir anda içmek istediğiniz bir bardak su, daha önce bir dinozorun midesinden geçmiş olabilir. 75 Tüm suların %96,5’i denizlerde ve okyanuslarda %1,7’si buzullarda; %1,7’si yer altı kaynaklarında, göl, akarsu ve toprakta; kalan %1’i ise atmosferde ve bulutlarda yer alır. 76 Su çok özel bir moleküldür. Su buharına dönüşmesi ve temizlenmesi için her zaman kaynaması gerekmez. Hemen her sıcaklıkta buharlaşabilir. Böylece her daim temizlenebilir. 78 Ağaçların yok edilmesi suyun temizlenmesini yavaşlatır. 79
Kitabı okudu
Sağlık
Bilim ve Teknik - Sayı 630 (Mayıs 2020)Bilim ve Teknik Dergisi
·
87 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.