2oı6' da Suriye, Ukrayna ve başka sorunlu bölgelerde süren
savaşlara rağmen insan kaynaklı şiddetten ölenlerin sayısı obezite, trafik kazası ve intihar sebebiyle ölenlerden az.3 Dönemimizin en büyük siyasi ve
ahlaki başarısı budur bile denilebilir.
116
"Önce vatan!" diye haykıran ateşli milliyetçilerin kendilerine, sağlam bir uluslararası
dayanışma olmadan ülkelerinin bir başına dünyayı hatta kendisini nükleer
yıkımdan koruyup koruyamayacağını sorması gerek.
117
Makine Mühendisleri Kurumu'nun 2013 tarihli bir raporuna göre bir kilo sı
ğır eti üretmek için 15 bin litre temiz su tüketmek gerekiyor. Bir kilo patates
üretmek için gereken su miktarıysa 287 litre.
120
Teknoloji hiçbir milletin tek başına çözemeyeceği çapta varoluşsal tehditler yaratarak her şeyi değiştirdi
124
Bir insan aynı anda ailesine, komşusuna, işine ve vatanına
sadık olabilir ve olmalıdır; neden bu listeye insanlık ve Dünya gezegeni de
eklenmesin ki?
125
Hacı hocaların esas meselesi, en
başından beri, ne yağmur yağdırmak ne şifa vermek ne kehanet ne de büyüydü. Ezelden beri yaptıkları tek şey yorumlamak. İmam dediğimiz, yağmurduası etmeyi ve kuraklığı sona erdirmeyi bilen kişi değildir. İmam yağmur
duasının niye işe yaramadığını ve dualarımızı duymuyor gibi görünse de neden Allah'a inanmayı sürdürmemiz gerektiğini açıklayabilen kişidir.
128
Pek çok insan kendini dünyanın merkezi, ait olduğu kültürü de insanlık tarihinin kilit unsuru sanmaya meyillidir
173
İsrailliler "üç büyük din" terimini genellikle Hıristiyanlık (2,3 milyar), İslam (ı,8 milyar) ve Yahudilik (15 milyon) için kullanır. ı milyar üyesi bulunan Hinduizm, 500 milyon takipçisi olan Budizm'in yanı sıra Şintoizm (50
milyon) ve Sihizm (25 milyon) hesaba katılmaz.
177
Avrupalı göçmenler, Avustralya'ya
18. yüzyıl sonlarında ilk vardıklarında karşılarında Hz. Musa, Hz. İsa ya
da Hz. Muhammed' den haberleri olmadığı halde tam teşekküllü bir etik
dünya görüşüne sahip Aborjinleri bulmuşlardı. Yerlilerin malına mülküne
vahşice el koyan Hıristiyan sömürgecilerin üstün bir ahlak standardı sergilediklerini iddia etmek pek mümkün görünmüyor.
177
İmparator Asoka
pek çok din, tarikat ve gurunun olduğu bir imparatorluğun başındaydı. Kendisine "Tanrıların Sevgili Oğlu" ve "Herkese içtenlikle saygı duyan" unvanlarını yakıştırmıştı. MÖ 250 dolaylarında duyurduğu hoşgörü fermanında
şöyle diyordu:
Tanrıların Sevgili Oğlu, herkese içtenlikle saygı duyan kral tüm çilekeş
lere ve din erbaplarına saygı duyar ( ... ) ve tüm dinlerin temelinde olması
gereken gelişime değer verir. Temeldeki gelişim farklı şekillerde sağlanabilse de söylemlerinde hepsinin sınırı vardır yani gerekçesiz yere kendi
dinini övüp diğerlerini karalayamazlar ( ... ) Her kim ki aşırı dindarlıktan
kendi dinini över ve "Kendi dinimi yücelteyim" diye düşünüp başka dinleri karalar, o kişi sadece kendi dinine zarar verir. Bu yüzden dinlerarası
iletişim iyidir. İnsan başkalarının benimsediği öğretileri dinleyip bunlara saygı duymalıdır. Tanrıların Sevgili Oğlu, herkese içtenlikle saygı duyan kral diler ki herkes başka dinlerin güzel öğretilerini iyice bellesin.
181
Einstein Yahudi'ydi ama izafiyet teorisi "Yahudi fizi
ği" değildi. Tevrat'a inanmanın enerji eşittir kütle çarpı ışık hızının karesi
bilgisine vakıf olmakla ne ilgisi var? Karşılaştırma maksadıyla, Darwin de
Hıristiyan' dı ve hatta Cambridge'e Anglikan rahibi olmak amacıyla başlamıştı. Buradan evrim teorisinin Hıristiyan teorisi olduğunu mu çıkaracağız?
İzafiyet teorisini Yahudiliğin insanlığa katkısı şeklinde değerlendirmek, evrim teorisini Hıristiyanlığa atfetmek kadar saçma olur.
183
Tüm alçakgönüllülük çeşitleri içinde belki de en önemlisi Tanrı karşısında alçakgönüllü olabilmektir. İnsanlar Tanrı' dan bahsederken çoğunlukla
kendilerini küçük görüp tevazu sergiliyor ama sonra da Tanrı'nın adını anarak kendi kardeşlerine üstünlük taslıyorlar.
184
Ahlak "ilahi buyruklara uymak" değil "çekilen acıları azaltmak" anlamına
geliyor. Yani ahlaklı davranmak için bir mite ya da anlatıya inanmanız gerekmez, acıyı derinlemesine idrak etmeniz yeterlidir.
188
Bilimsel çalışmaların rehberliği olmadan merhametimiz kör kalabiliyor.
Hakikati ve merhameti savunmak
194
Önyargılarla ve baskıcı rejimlerle savaşmak büyük cesaret ister ama
bilgi eksikliğini kabul edip bilinmeze doğru yol almak daha fazla cesaret istiyor.
194
Oysa modern tarih, bilmediğini kabul edip zor sorular
soran cesur insanlardan oluşan toplumların, herkesin sorgulamadan tek
bir gerçeği kabul etmek zorunda olduğu toplumlardan hem daha zengin
hem de daha huzurlu olduğunu gözler önüne serdi.
194
Cevaplayamadığınız soruların faydası, sorgulayamadı
ğınız cevapların faydasından fazladır genellikle.
195
Mucize olsun diye dua edeceğimize yardım etmek için ne
yapabiliriz diye sormalıyız.
195
meteoroloji ya da
biyoloji hakkında neredeyse hiçbir şey bilmeyen biri, kalkıp iklim değişikliği
ve genetiğiyle oynanmış ekinler hakkında siyasi önerilerde bulunabiliyor;
204
haritada Irak ya da Ukrayna'nın yerini gösteremeyecek insanlar, bu ülkelerde ne
yapılması gerektiği konusunda son derece kesin görüşlere sahip olabiliyorlar
204
Harcayacak zamanınız yoksa hakikate asla ulaşamazsınız.
206
Çağdaş dünyanın karmaşıklığı sadece
ahlak algımızı değil, yönetimsel yeteneğimizi de aşıyor. Multimilyarderler,
CIA, Masonlar ve Siyon Liderler dahil hiç kimse dünyada ne olup bittiğine
gerçekten hakim değil. Demek ki kimse ipleri elinde hakkıyla tutabilecek durumda değil.
214
Hayatın anlamını çözmek kendinize özgü işlevi anlamak, iyi bir hayat yaşamak da bu işlevi gerçekleştirmek demektir.
247
Yaşlı bir bilgeye hayatın anlamı hakkında ne öğrendiği sorulmuş. "Yalla," demiş adam, "bu dünyaya başka insanlara yardım etmek için geldiğimi öğrendim. Henüz çözemedi
ğim şey diğer insanların neden burada olduğu."
256
Kadınlar neden sevgililerinin elmas yüzükle gelmesini ister sanıyorsunuz? Aşık böyle büyük bir
maddi fedakarlıkta bulunduktan sonra, kendini yaptığına değdiğine ikna
etmesi gerekir.
262
13 Kasım 2oı5'te IŞİD Paris'te bir dizi intihar saldırısı düzenleyerek 139 kişiyi
öldürdü. Aşırı İslamcı grup, saldırıları Fransız Hava Kuvvetlerinin Suriye ve
Irak'taki IŞİD savaşçılarını bombalamasının intikamını almak ve Fransa'yı
gelecekte bu tür bombardımanlarda bulunmaktan caydırmak adına düzenlendiğini açıkladı. 18 IŞİD aynı açıklamada Fransız Hava Kuvvetleri tarafından öldürülen Müslümanların şehit olduğunu ve Allah'ın rahmetine kavu
şup cennete gittiklerini dile getirdi.
Burada akla yatmayan bir şey var. Fransız kuvvetlerinin öldürdüğü şehitler cennete gittiyse, bunda intikam alınacak ne var? Ne için intikam? İnsanların cennete gönderilmesinin intikamı mı?
268
evren hakkındaki gerçeği, hayatın anlamını ve kendi kimliğinizi öğrenmek istiyorsanız, acıyı gözlemleyerek ve acının neye tekabül ettiğini
inceleyerek başlamak en iyisi.
278
Acı dış dünyadaki nesnel bir
koşul değil, kendi zihnimin ürettiği zihinsel bir tepki
282
. Niçin milyarlarca nöron belli bir biçimde elektrik sinyali gönderince acı hissediyorum da sinyal başka biçimde gönderilince aşık oluyorum?
Elimizde bir ipucu yok
283