Vahidî hakkında elde yeterli bilgi olmasa da “Gül ü Bülbül” ü Yavuz Sultan Selim’e sunmasından anlaşılıyor ki eser 16.yy.ın ilk çeyreğinde yazılmış.
Eserde şair,güzel bir gül bahçesine bahçıvandan izin alarak girer be buradaki güzellikleri seyre dalar. Bir süre sonra bülbülün güle olan aşkını söylemesi ve gülün de ona verdiği cevapları içeren bir muhavereye şahit olur. Gül,çiçeklerin şahıdır. Peygamberimizin terinden yaratıldığından seçkin bir soyu vardır. Bu sebeple bülbülü küçümser. Bülbül ise gülden gayrıyı görmez. O da Hz.Süleyman ile yaşadıklarını anlatarak aslında kendisinin de kuşların şahı olduğunu bildirir.
Öyküye göre bütün kuşlar Hz.Süleyman’ın sarayına gelip O’na hizmet ederler. Bir tek bülbül,Gülden ayrı kalamayacağından saraya gitmez. Diğer kuşlar-özellikle karga- bülbülün durumundan şikayet eder. Onu Hz. Süleyman’a kötüler. Hz.Süleyman,emrindeki kuşlardan doğanı derhal bülbülü alıp getirmesi için yollar. Doğan bülbülün yanına varınca durumu idrak etse de emir gereği bülbülü Hz.Süleyman’ın makamına getirir. Bülbül,Hz.Süleyman’ı överek durumunu arz eder. Hz.Süleyman ise bülbülün haline vakıf olunca karga ve diğer kuşlara öfkelenir. Bülbülü yine gülün yanına gönderir.
Bu öykü üzerine gül,bülbülün gerçek aşık olduğuna inanır ve kavuşmayı diler. Bülbül bu haberle sarhoş gibi dolanır. Nihayet gülün yanına konarken gagası gülün dikenine takılır,bülbül oracıkta can verir.
Hemen ardından bir rüzgar eser ve bütün güllerin yaprakları rüzgarla yok olup gider. Geriye ne gül ne de bülbül kalır.
Alegorik bir anlatı olması dışında yazıldığı dönemde ilk “Gül ile Bülbül” öykülerinden olması bakımından önemli bir eser. Elbette bu tür eserlerin-özellikle bülbülnameler- Mantıkü’t-Tayr’dan ilhamla yazılmış olduğu anlaşılmaktadır.
Vâhidî'nin Gül ü Bülbül Risâlesi Ahmed Remzi Akyürek'in Gülzâr-ı Aşk ÇevirisiVahîdî · Ötüken Neşriyat · 20217 okunma
Bir sencileyin ruhlârı gül yâr ele girmez
Bir bencileyin bülbül-i gülzâr ele girmez
Bir bencileyin yolına terk eyliye cânı
Bir sencileyin dilber-i ayyâr ele girmez
Bir sencileyin var mı tabib-i dil ü cânı
Bir bencileyin derd ile bîmâr ele girmez
Bir bencileyin var mı içer câm-ı muhabbet
Bir sencileyin gözleri hûmâr ele girmez
Bir sencileyin var mı satar vasl metâ’ın
Bir bencileyin ana hırîdâr ele girmez
Bir bencileyin derd-i dile bîçâre Muhibbî
Bir sencileyin yâr-ı cefâkâr ele girmez
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
İbadetlerin Ruhu
İslâm’ın ilk asrından itibaren âlimlerimiz ibadetlerin şekilden ibaret anlaşılmasına, ibadetlere dair bilgilerin de zâhirin ilmiyle sınırlanmasına itiraz edegelmiştir. Zâhirin bilgisinin asla göz ardı edilemeyeceğini, fakat ilmi bununla sınırlamanın yanlış olduğunu ısrarla söylemişler, bu hususta kitaplar, risaleler telif etmişlerdir.
Bu hususta en meşhur ve asırlar boyunca okuna gelen kitaplardan biri İmam Gazâlî hazretleri’nin İhyâu Ulûmi’d-Dîn adlı hacimli eseridir. Bu kitapta mesela namaz bahsinde bu ibadetin hepimizin bildiği şartlarının ve rükünlerinin yanı sıra bir de manevi rüknü olduğunu vurgular. Bu rükün huşûdur ve namazın makbuliyeti bakımından zâhir şartları kadar önemlidir. Çünkü namazın özü veya ruhudur. Diğer ibadetler için de bu öz veya ruh göz ardı edilemeyecek, hafife alınamayacak kadar önemlidir. Hatta asıldır.
Bu âlimler, bir ibadetin ilmi/bilgisi kapsamında bu özü elde etme yolunun da bilinmesi gerektiğini, yani kalp ve ibadet ilişkisinin öğrenilmesi gerektiğini ısrarla belirtirler. Hatta tasavvufun maksadının bu öze ulaşmak olduğunu söylerler. Bu yüzden pek çok sûfî âlim kitaplarında, mektuplarında, sohbetlerinde meseleyi ele almış ya da meseleye dair müstakil kitap yazmıştır.
Elbette bu bahisten hac gibi bütün ibadetleri bünyesinde toplayan bir ibadet istisna değildir. Haccın her bir rüknünde, sünnet veya edebinde hacının kalp âleminde bir karşılık vardır, olmalıdır. Mesela hepimiz haccın, yetmiş iki millet bir arada, bütün dünyevî statülerden soyunduran dümdüz ve basit bir kıyafetle bir mahşer provası olduğunu biliriz. Fakat murakabe ehli için haccın diğer uygulamalarında da son derece güçlü semboller vardır. Bu da ancak kalp hassasiyetine sahip kişilerce bilinir ve uygulanır.
Bu sayımızda haccın bu manevi yönüne “Haccın Tasavvufî Boyutu”
Gülten Akın’ın Maraş’ın ve Ökkeş’in Destanı adlı eseri, kısa ama güçlü bir şiirsel destan toplamda yaklaşık 54 sayfa. Konu olarak Kurtuluş Savaşı’nın özellikle Maraş cephesindeki direnişini ele alıyor ve şehrin insanlarının cesaretini, fedakârlığını coşkulu bir dille yansıtıyor.
Akın’ın dili hem epik hem halkçı; duygular yoğun, imgeler canlı. Şiirlerinde folklorik motiflerden yararlanarak hem tarihi bir anlatı sunuyor hem de Maraş halkının karakterini sahici bir şekilde çiziyor. “Maraş bize mezar olmadan / Düşmana gülzar olamaz” gibi dizeler, eserin hem hüzün hem azim tonunu iyi kuruyor.
Kitap çok uzun olmasa da, etkisi büyük: Akın’ın sadeliği, coşkusu ve tarihi hafızaya olan bağlılığı öne çıkıyor. Bazı okurlar için şiirsel yoğunluk ve destan uslubu ilk etapta zorlayıcı olabilir, ama anlatılan hikâye, özveri ve kolektif belleği düşündürtüp gururlandırıyor.
Eksileri de var: Dili zaman zaman daha “şiirsi/soyut” olduğu için, tarihsel detayları çok net bilmeyen biri için bazı imgeler tam kavranamayabilir. Ayrıca yapısal olarak dramatik bir kurgu beklentisi olanlar için “destan-formu” biraz durağan gelebilir.
Cəfər Cabbarlı - Dilarə
İlk dəfədir bir kitab haqqında fikirləeimi burda bölüşəcəm.
Cəfər Cabbarlının "Dilarə" adlı əsəri. Bu kitabda 5 qısa hekayələr toplanıb.
1. Dilarə
2. Aslan və Fərhad
3. Mənsur və Sitarə
4. Əhməd və Qumru
5. Gülzar
Açığı mənə ən çox təsir edən "Aslan və Fərhad" və "Gülzar" hekayələri oldu.
Qardaş qardaşa düşmən olur, başlarına gəlməyən fəlakət qalmır. Sonda haqq ədalət yerini tapır. Amma "Gülzar" hekayəsində... İlahii, bir kişi öz qüruruna görə təcavüzə uğramış bir qadını necə el içində rüsvay edə bilər axı?! Kişilikdəndirmi bu ? Gülzarın Quranı sıx sıx tutması, tanrıya yalvarsada heç bir çarə tapmaması... Düşünün 1900 lərdə yazılmış əsərdəki bu cür problemləri biz 2025 də yaşayırıq, görürük, şahidi oluruq. Mentalitet gözəl şeydir, amma o mentalitetdəki bir şəxsiyyəti alçaltmaq var, ölüm var.. Mən o mentaliteti cahillik sayıram. Mentalitet adıyla yüz oyun çıxardırsız, özünüzdən qaydalar tətbiq edirsiz işinizə gəlməyəndə də istədiyiniz kimi hoqqabazlıq edirsiz..
Gülzarın həyatını məhv edən sadəcə bir "kişi" deyildi, bir cəmiyyət idi, olmaz olsun elə cəmiyyət!
Əsəri oxumağı hər kəsə tövsiyyə edirəm, oxuyun cahil təbəqəni bari bizlər məhv edək, çürüsünlər..
Qaç, ay Gülzar·141 syf.·1000Kitap
9/10
2025 23. kitabı
Bu kitabı endirimdə olduğu üçün aldığımı xatırlayıram; ilk diqqətimi çəkən elə adı oldu: "Run Gülüzar Run" - Forrest Gump filminə referans olunduğunu düşündüm və oxuduqca gördüm ki, həqiqətən də elədir.
Əsər 7 yaşında gündəlik tutmağa başlayan Gülüzarın gündəlik qayğılarından və ətrafında baş verənlərə yaranan fikirlərindən ibarətdir. Hər yaş dövrünə aid düşüncələri o qədər originaldır ki, insanı gülümsədir. Həmçinin, uşaqlara xas maraqlı və yumoristik perspektiv də pozitiv çalarlar qatır. Lakin Gülüzarın yaşı artıb yeniyetməliyə qədəm qoyduqca, "uşaq"lıqdan çıxdığını, artıq "qadın" olduğu üçün bir çox hüququndan məhrum olunduğunu görməyə başlayırıq. Gülüzar sevgisiz ailə quran, övladları üzərində təzyiq yaradan ailələrə üsyan edir. Nə oxumağa qoyurlar, nə də öz istədiyi insanla ailə qurmaq üçün seçim haqqı tanıyırlar. Hətta gündəlik yazmaq, kitab oxumaq belə cinayətə bərabər hesab olunur.
İyirmi birinci əsrdə yaşamağımıza baxmayaraq, haradasa qız uşaqlarının qanadları və arzuları qırılmağa davam edir. Qız övladı, bəzi cahil insanlar üçün bir fərd yox, alınıb-satılan bir maldan ibarətdir. Bu cür kitablar qəlbimi qırır, çünki qapalı qapıların arxasında nələr baş verdiyini heç birimiz bilmirik. Neçə-neçə Gülüzarın ümidli sətirlərlə dolu, yandırılmış, tapdalanmış gündəlikləri var, kim bilir. Qadınların əzildiyi, sıxışdırıldığı bir cəmiyyət, heç vaxt hüzurlu ola bilməz. Ümumiyyətlə, ailədə qadın xoşbəxtdirsə, bütün ailə üzvləri xoşbəxtdir - çünki o, öz xoşbəxtliyindən xəsislik etmir, hamıyla bölüşür.