Zaman:
Olayların birbirini izlediği sonsuz bir ortam olarak düşünülen soyut,
temel kavram. Şimdinin geçmiş olmasını sağlayan ve çoğunlukla dünyayı,
varlıkları etkileyen bir güç olarak düşünülen kesintisiz hareket. Ölçülebilir
bir nicelik olarak düşünülen süre. Bu sürenin belli bir olayın, bir eylemin
gerçekleştiği sınırlı bölümü. Önceden saptanmış ya da uygun olan an. İçinde
yaşanılan dönem. Dünyada yayımlanan saat işaretlerini düzenleyen kabul
edilmiş uluslararası kurallara göre saat işaretleriyle yayınlanan zaman ölçe
ğine eşgüdümlü evrensel zaman denir. Gökmekaniğiyle, özellikle de ayın
hareketlerinin incelenmesiyle elde edilen sonuçlardan çıkarılan zaman ölçe
ği gökgünlüğü zamanıdır. Hileyle satılan maldan zarar gören müşterinin
zararını sabcının karşılayacağına kefil olmasına zaman-ı gurur denir. Sahibinin izni olmadan kullanılan malın kullanma bedelinin ödenmesi ise zaman-ı
menfaattir. Bir makine üzerinde bir parçayı işlerken aynı parçayı ya da bir
başka parçayı bir başka işleme hazırlama zamanına gizli zaman denir. Bir
kumanda zincirinin ya da bir ayarlama döngüsünün bir öğesi için, bir giriş
işaretinin uygulanmasıyla buna denk düşen çıkış işaretinin başlangıcı arasında geçen zamana ölü zaman denir. Ölü zamanlar döngülü sistemlerin kararsızlık nedenlerinden birini oluşturur. Kant'ta zaman bütün sezgiler için
temel işlevi gören zorunlu bir tasarımdır. Hegel'de zaman fiilen var olan
kavramın kendisidir. Bu bakımdan zaman her türlü hakikatin evetlenme yeridir.
Zaman belki de tanrının ta kendisidir.