G
@harrybosch
polisiye sevmek ve hayattan bıkmak üzerine çeşitlemeler
97 okur puanı
Ocak 2016 tarihinde katıldı
Reklam
Bir davranışa alışmak, ancak beyinde alıştırılmak istenen davranışı yapmaya muktedir sistem ya da sistemler varsa mümkün olabilir. Yoksa bireyin alıştırılabilmesi mümkün değildir.
Puan vermedi·40 syf.·
2026 13. kitabı
Yazar yıllar önce okuduğu Karamazov Kardeşler'in bir bölümünde;
__"Bir an için düşün ki, insanlığın kaderi denilen yapıyı sen meydana getiriyorsun. Amacın da,
sonunda insanları mutluluğa kavuşturmak,onlara en sonunda barışı ve rahatı kazandırmaktır.
Yalnız, bunu sağlamak için kaçınılmaz bir şekilde bir tek küçük varlığı, diyelim intikamı alınmamış, gözyaşları içinde
minimini yumruğu ile göğsünü döven o küçük çocuğu işkence ile öldürmek gerekiyor, sen bu şartlar altında böyle bir yapının
mimarı olmaya razı olur muydun? Söyle! Ama yalan olmasın söylediğin! Bu sarsıcı soruyu İvan Karamazov, kardeşine sorar.
Alyoşa da "Hayır,razı olmazdım." yanıtını verir.__
Le Guin, yıllar sonra bu kısmı okuduğunu unutur ve yine ahlak üzerine okumalar yaparken sarsılır ve Omelas'ı yazma fikri buradan doğar. Le Guin'e böyle fikirleri nereden buluyorsunuz diye sorduklarında ise Dostoyevski'yi unutarak ve yoldaki levhaları tersten okuyarak tabi ki der.
1973 yılında kaleme almış ama günümüzdeki gerçek dünyaya öyle bir sızıyor ki hakikat suratınıza çarpıyor.
Nicelik olarak sayfası az ama nitelik bakımından hacmi hayli geniş olan bu öyküde; Omelas halkı doğrudan işkence yapmasa bile sistemi sürdürmeye devam ediyor. Omelas'ı bırakıp gidenler ise
sistemi değiştiremese de ona katılmayı reddedenler. Modern toplumumuzda da şuan böyle işlemiyor mu bunu sorgulatıyor. Marifet Omelas'ı bırakıp gitmek mi, orada kalıp başkaldırmak mı? Marifet giderek başkaldırmak mı ya da kendini daha iyi hissedecek kararı almak zorunda kalmak mı?
"Omelas yalnızca bir ütopya eleştirisi değil modern dünyanın görünmeyen bodrum katlarını gösteren bir vicdan metaforu olarak okunmalı."
Mutluluk, neyin zorunlu, neyin ne zorunlu ne de zararlı ve neyin zararlı olduğunun doğru biçimde ayrıştırılmasına dayanır.
Sayfa 18
Oysa acıyı yüceltmek, sevinci mahkum etmektir; şiddeti benimsemek geri kalan her şeyi yitirmektir. Gerçi neredeyse her şeyi yitirdik zaten; artık mutlu bir insanı tasvir edemiyoruz, hiçbir şeyi sevinçle kutlayamıyoruz.
Sayfa 16
Reklam