Bir nehirdeki suyun sürekli akması fakat nehrin kendisinin aynı kalması gibi; kalıcı olduğunu düşündüğümüz, değişmeyen gerçeklik nesnelerden değil, süreçlerden oluşur.
Theogonia - İşler ve Günler, antik yunan mitolojisi ve felsefesiyle uzun yıllardır iç içe olmama rağmen çok geç okuduğumu hissettiğim bir eser oldu. Çünkü Hesiodos, bize yunan mitolojisi ve kültürü hakkında en temel bilgileri veren, Homeros'tan sonraki en önemli ozan olarak anılıyor.
Bu kitabı okumak yunan mitolojisine dair temeli olmayanları çok zorlayacaktır. Kimin kim olduğuna hakim olmak ve mitolojik karakterlerin hikayelerini bilmek okuduğumuz satırları daha keyifli hale getiriyor.
Elimize 285 sayfalık bir kitap alıyoruz. İçinde Hesiodos'un iki eseri var. İlki Theogonia yani Tanrıların Doğuşu. İsmiyle de anlaşılacağı üzere, bu eserde ilk tanrıların öyküsünü okuyoruz. Yunan mitolojisinin başlangıcını oluşturan bu kısım 45 sayfa sürüyor.
Daha sonrasında İşler ve Günler bölümüne geliyoruz. Bu kısım yalnızca 30 sayfa ama içeriği o kadar dolu dolu ki... Adalet, hak, hukuk, cömertlik, düzen, çalışma, denizcilik, tarım vb pek çok kavrama değiniyor. Altı çizilecek o kadar fazla cümle vardı ki, okumaktan en çok keyif aldığım bölüm kesinlikle burası oldu. Birkaç ay sonra tekrar açıp okumak isteyeceğimden eminim.
Daha sonrasında Azra Erhat'ın 115 sayfalık incelemesi yer alıyor. İki eserin toplamının neredeyse iki katı olan bu incelemede, Hesiodos'un karakterine, hayatına ve eserlerin detaylı özelliklerine değinmiş.
Kitap, İsmet Zeki Eyüboğlu'nun "Hesiodos ile Anadolu İnsanı" isimli yazısıyla devam ediyor. Bu bölümde, antik yunan dönemindeki cümle kalıplarıyla Anadolu insanının hala kullanmakta olduğu cümle kalıplarının ortak olduğunu fark ediyoruz. Ayrıca bu kalıpların kökenlerinin neye dayandığı konusunda da bilgilenmiş oluyoruz.
Ayrıca son 60 sayfada da bir mitoloji sözlüğü yer alıyor.
Aşırılığa kaptırma kendini.
Biz zavallılara iyi gelmez aşırılık,
Büyükleri bile yıpratır azgınlık,
Başlarına bela geldi mi, ezilirler altında.