Izutsu bu kitabında bize Kur'an'ın kelimelerle yaptığı bir "zihin ameliyatını" gösterir. Kur'an, vahşet, intikam, kabile asabiyesi ve kibir üzerine kurulu olan bir çöl toplumunu; adalet, merhamet, ahiret bilinci, şükür ve hilm üzerine kurulu evrensel bir medeniyete dönüştürürken, bunu kelimelerin anlamlarını dönüştürerek başarmıştır.
İNCE MÜSLÜMANLIK!Din
"Kitap ufkumu açtı desem yalan olmaz. Defalarca okuduğum Hz. Yusuf kıssasına hiç bu cihetle bakmamıştım; gerçekler bir bir yüzüme çarptı. Kitabın tamamında kendimi buldum.
Zaman zaman kendime ihanet ettiğimi, kendimi israf ettiğimi ve kendi hakkımı yediğimi; tüm bunları yaparken de ne kadar acımasız olduğumu okudum. Sabretmenin, hilm sahibi olmanın, affetmenin ve Allah'a sığınmanın aslında sandığımızdan daha kolay olduğunu, ancak 'ince' bir Müslümanlık gerektirdiğini anladım.
Bu kitap artık başucu kitaplarımdan biri... Kendime her haksızlık ettiğimde dönüp bakacağım bir liman."
Ebu’l-Hasan Harakani’de Fakr Kavramı
Kur’an ve hadislerde geçen “Fakr” kavramının iki ayrı anlamda kullanıldığı gö-
rülmektedir. Bunlardan biri “suret fakirliği” de denilen “maddî fakirlik”, diğeri ise
“manevî fakirlik”tir.
1. Maddî Fakirlik veya Suret Fakirliği:
İhtiyaç duyulan mala ve eşyaya malik ve sahip olmamak demektir. Kur’an’daki:
“Ganimet malları, yurtlarından ve mallarından uzaklaştırılan fakir muhacirlerin-
dir” 5
, ayeti ve benzer ayetlerde anlatılan fakrdır. Bu anlamdaki fakirlik hadislerde
de: “Fakr, insanı nerede ise küfre düşürecekti.”6
“Fakirlik, iki cihanda yüzkarasıdır.”7
İfadeleriyle anlatılmakta ve bu manada gönle sıkıntı veren fakirliğin makbul olmadığı ifade buyrulmaktadır. Tasavvufa konu olan fakr ise bu tür fakirlik değil, manevi fakirliktir.
2- Manevî Fakirlik:
Kulun kendinde varlık görmemesi, herşeyi Hakk’a irca etmesi, şahsının, amelinin,
hal ve makamının Allah’ın lütfu olduğunu kabul etmesidir. Kur’an’daki: “Ey insanlar,
siz Allah’a karşı fakir; yani muhtaçsınız. Allah ise ganîdir; yani herşeyden müstağni-
dir.”8
ve “Allah ganîdir; siz fakirlersiniz; yani O’na muhtaçsınız.”9
ayetleri bu anlamda-
ki fakrı anlatmaktadır. Peygamber Efendimiz, “Fakr, benim medar-ı iftiharımdır.” 10
buyurmaktadır. Yine başka bir hadis-i şerifinde “Allah’ım beni fakir yaşat, fakir öldür
ve fakirlerle haşret!”11; Allah’ım beni sana karşı muhtaç (fakir) kılarak müstağni eyle,
kendinden başkasına muhtaç (fakîr) etme!12 buyurmuştur. Bu hadisler manevi fakr
anlamında kullanılmıştır.
Kulun Allah’a muhtaç olması demek olan fakirlik, elbette fakiri de zengini de
kapsar. Bu anlamıyla fakir ve fukara, malı olmayan anlamına değil, “sufî ve derviş”
manasına gelir. Bu yüzden eskiden şeyhler kendilerine “Hadimu’l-fukara” (Fakirlerin
hizmetkârı) derlerdi.
İlk sufîler “yoksulluk” anlamına gelen fakr ile
9/10
2026 20. kitabı
Ramazan ayı boyunca okuduğum ve bitirişi bayramın ikinci gününe denk gelen huzurla okunan okudukça ferahlatan en güzel kıssayı anlatan bir kitaptı. Yazarla da tanıştığım ve daha başka kitaplarını da okumak istediğim bir kitap oldu. Hatta yayınevini bile bu vesileyle takip etmeye başladım. Kitap tamamen bir inceleme zaten ki kitapta kıssayı da iz takip etme izinden gitme olarak anlatmış yazar. Ve yazar şöyle diyor:
"Kıssadan insanın ailesiyle, kaderle, haksızlık ve zulümle, karşı cinsle, iftara ve baskıyla, makam ve zevk sahipleriyle, malla denendiğini ve kimlerin kaybedip kimlerin kazandığını öğreniyoruz. Aynı zamanda sevgi, kıskançlık, korku, bağlılık, hasret, vefa, yalan, şehvet, dürüstlük, düzenbazlık, hikmet, liyakat, unutma, inanç, güven, tevekkül, sabır, tevazu, affedicilik ve hilm gibi çeşitki ahlaki özellikleri tek bir hikaye içinde sonuçlarıyla birlikte müşahede ediyoruz."
"Böyle zengin, böyle benzersiz, böyle katman katman bir kıssadır Yusuf Kıssası."
Kitap disiplinli ve katı bir öğretmen olan Zehra’nın babasının ölüm haberini almasıyla başlar. Babasını ahlaksız, sorumsuz ve resmen bir canavar olarak tanıyan Zehra hiçbir üzüntü hissetmez ama babası Mürşit Efendi’nin bıraktığı günlüğü okumaya başlayınca her şey değişecektir.
“İnsanlar için şöyle böyle deriz ama aralarında iyiler de vardır… Fakat yazık ki onlar bu dünyada bir türlü bahtiyar olmanın yolunu bulamıyorlar. Ya bir çakır pençe arkadaşa düşüyorlar. Ya akraba, ahbap şerrine uğruyorlar. Sessizliklerine, safvetlerine hilm ve tahammüllerine kurban olup gidiyorlar.”
Bu alıntı aslında kitabı ve onunla ilgili fikrimi anlatıyor. İyi kalpli, temiz insanların kötü ve bencil insanlar yüzünden hayatlarının nasıl yokuş aşağı gittiğini okumak beni çok sarstı. Vicdan, merhamet ve önyargı üzerine derin derin düşündüren, kalbe dokunan bir kitaptı.
“ Dünya hassas kalpler için cehennemdir”
:
strana Batmanê
di nav stêrkan de qulingek hebû. di nav gavën
bajêr de xwi ü hilm. zarok dikuştin ji bo
betaliyê, ez hatim, hêsan bu veger. min dit
hebûn û tinebûnë. lew re evîn bû keser
wa Batman, bine bira xwe kî bû hêvîdar
hingê tazî bûn pelên daran. li sûk û çarçiya
şikeke tari. li kuçe û kolanan gorra delaliyê
ji nava serê xwe gazî dikir şerab û petrol! min
dit hebûn û tinebûnê, na, ne hêsan bû veger
hingê di nava malan de digeriya zilma tazi
bi awirê mirinê şaş dibû ax. hingê şev yek
roj hewar bû. li taxên bajêr agirekî kor. devē
kesi tinebû ji hatineke dawî re. hingê dimir
Mirze Mihemed, difiriya boraqê Pêxember
ellahumesellialaseyîdînamuhemmed 
Sê Deng 
Selîm Temo
Sê Deng Selîm Temo