Haya, iyi işleri yapmaktan kaçmamak, kötü işleri yapmaktan çekinmektir. Hz Peygamber sav. hayâyı, bir insanın hayatta oluşunun göstergesi olarak vasıflandırmıştır.
“Sonra başları kayalar ile ufalanan kimselerin yanına vardılar. Başları ufalandığında tekrar eski haline geri dönüyordu. Bu yaşadıkları hiç dinmiyordu.
Resulullah sav.: Ey Cibril Bunlar da kimdir?
Cibril as.:Onlar namazları kendilerine zor gelen başlardır.”
Ey yığınlarca günahla gelenleri
Affedip de bağışlayan Allahım!
Ben de yapıp ettiklerimi silersin,
Evet, silersin diye sana geldim!
Bak işte şimdi senin misafirinim,
Bilirim misafirine ikram edersin!
Birisi Ebu Hanife’ye sahabenin bile ihtilafa düştüğü bir konuyu nasıl çözdüğünü sorduğunda O şöyle cevap verdi: “Zannediyor musun ki ben bu görüşe gelişi güzel ulaştım? Bu önemli konu hakkında yirmi yıl düşündüm, bununla ilgili bütün bilgi ve hükümleri topladım ve sahabenin her birinin fikirlerini teker teker inceledim. Neticede bu hükme ulaştım.”