Antikçağ Yunan düşüncesinin ilk gerçek ve büyük bilgini Aristoteles, kendisinden önceki bütün felsefeyi toplayıp sistemselleştirdikten sonra onlara alet anlamına gelen, doğru düşünme yöntemiyle eleştiren ve kendi sistemini bu eleştirisiyle geliştiren ilk bilimsel yapılı düşünürdür. Mantık biliminin kurucusu olduğu gibi, politikadan meteorolojiye kadar günümüzde kullanılan çeşitli terimlerin yaratıcısıdır. Ansiklopedik dehasıyla insanlığı iki bin yıl etkilemiştir.
Haçlı hareketini tetikleyen bir çok faktörün var olduğu aşikardır. Ancak Batı dünyası söz konusu büyük girişimin doğuşunu açıklarken daha ziyade dini sebeplere vurgu yapmaktadır. Halbuki dini hedeflerden ziyade, Orta Çağ Avrupası’nın siyasi, sosyal ve ekonomik bakımdan içinde bulunduğu zorlayıcı koşullar, dışa doğru bir taşma hareketini zorunlu kılıyordur.