Yusuf Meral
@hurdaci
Vatani Ahlak
Bilhassa bizim gibi siyasi düşmanları çok bulunan milletler için, en büyük istinadgah (dayanak) vatanî ahlâk olabilir. Vatani ahlakımız kuvvetli bulunmazsa ne istiklalimiz ne hürriyetimiz ne de vatanımızı tamamıyla muhafaza edemeyiz.
Vatani Ahlak
Türkün vatanperverliğine misal olarak Hun devletinin müessisi olan Mete'yi zikredebiliriz. Tatarlar hükümdarı harp ilanına bir vesile olmak üzere, iptida (başlangıçta), onun çok sevdiği bir atı istedi. Bu at, saatte bin fersah uzunluğunda yol alıyordu.
Mete, vatandaşlarını harbin musibetlerine maruz bırakmamak için, bu atı Tatar Hakanına gönderdi. Tatar Hakanı harbe bahane arıyordu. Bu sefer de Mete'nin en sevdiği zevcesini istedi. Bütün beyler, kurultayda harp ilanını istedikleri halde, Mete: "Ben vatanımı kendi aşkım uğruna çiğnetemem" diyerek, sevgilisini düşmana vermek gibi büyük bir fedakarlığı kabul etti. Bunun üzerine Tatar Hakanı, Hun ülkesinden hiçbir mahsulü olmayan, ziraatsız, ormansız, madensiz, ahalisiz bir arazi parçasını istedi. Kurultay bu faydasız toprağın verilmesinde hiçbir beis olmadığını söylemişken, Mete "Vatan bizim mülkümüz değildir; mezarda yatan atalarımızın ve kıyamete kadar doğacak torunlarımızın bu mübarek toprak üzerinde hakları vardır. Vatandan -velev ki bir karış kadar olsun- yer vermeye hiç kimsenin salahiyeti yoktur. Binaenaleyh (bundan dolayı), harp edeceğiz. İşte ben atımı düşmana doğru sürüyorum. Arkamdan gelmeyen idam olacaktır." diyerek Tatarların üzerine yürüdü.
Milli VezinEdebiyat
Saraylar bu vezne kıymet veriyorlardı. Fakat halk, aruz veznini bir türlü anlayamadı. Bu sebeple halk şairleri eski hece vezniyle şiirler söylemekte devam ettiler. Ahmet Yesevi, Yunus Emre, Kaygusuz gibi tekke şairleri ve Aşık Ömer, Dertli, Karacaoğlan gibi saz şairleri hece veznine sadık kaldılar.
Hars ve MedeniyetTarih
Türklerin bu eski sulh ananesi sayesindedir ki, Türk hükümdarları İslam devrinde de daima mağluplara şefkatle muamele etmiş, daima kendilerini beynelmilel bir sulh amiri tanımışlardır. Türk tarihi baştan başa bu davaya şahittir. Avrupalıların o kadar itham ettikleri Attila bile, yine onların rivayetlerince mağlup milletler ne zaman sulh istemişlerse derhal kabul etmiştir. Çünkü, Attila da bir İlhan, cihan sulhünü temine çalışan bir müceddiddi. Avrupalılar Attila'nın Tanrı Kutu unvanını, Allah'ın belası suretinde tercüme etmekle tarihi bir günah işlemişlerdir.