Erva İbiş
@ibiserva
8 okur puanı
Mart 2019 tarihinde katıldı
Ahmet Hamdi Tanpınar; 1901-1962 yılları arasında yaşamış Türk şair, romancı, deneme yazarı, edebiyat tarihçisi ve siyasetçidir. Beş Şehir ise Tanpınar'ın Ankara, Erzurum, Konya, Bursa ve İstanbul'u anlattığı deneme türündeki eseridir. Eser ilk kez 1946 yılında yayımlanmıştır. Tanpınar bu eserinde eskiyi ve yeniyi, bizi anlatır. Yukarıda saydığım kişisel özellikleri dolayısıyla olacak ki anlatımında siyasi, dini, musiki, edebî ve gündelik hayat vs ile ilgili ögelere yer verir. Bu bakımdan da eserin tarih ve seyahatname niteliğinde olduğu söylenebilir. Tarihimize dair değerli bilgiler içeren adı ile müsemma kitaplardan.
Elimdeki kitabın baskı yılının 1988 olması hasebiyle kitabın eski, sayfalarının sarı olması anlatılanlarla uyumlu oldu benim için.
Haberdar olduğumuz şehirleri bir başkasından dinlemek güzel bir deneyim.
Tanpınar'ın anlatımı hem yeni hem eski kelimeleri bir arada bulunduruyor. Bu mazide yaşayanların konuştuğu kelimeleri okuduğum için beni mutlu eden, aynı zamanda da beni bilmediğim kelimeleri öğrenmeye sevk eden bir durum. Okurken kimi zaman bilmediğim kelimeleri not almak için yanımda kağıt kalem bulundurduğum bir kitaptı.
Kitapta en merak ettiğim kısımlar İstanbul ve Ankara kısımlarıydı. Zaten yazar da kitabında en çok sayfayı İstanbul için ayırmıştı.
Ve ayrıca kitabın dini, siyasi vd önemli şahsiyetler hakkında bilgilere yer vermesi şehirlerin tasviri için güzel ayrıntılardan.
Son olarak kitaptan birkaç alıntı yapmak gerekirse; Tanpınar 1960 yılında yazdığı önsözde şöyle der: "Mazi daima mevcuttur. Kendimiz olarak yaşayabilmek için, onunla her ân hesaplaşmaya ve anlaşmaya mecburuz. "Beş Şehir" işte bu hesaplaşma ihtiyacının doğurduğu bir konuşmadır." ve yazar ilerleyen sayfalarda şöyle yazar: "Gerçek yapıcılığın, mevcudu muhafaza ile başladığını
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Rasim Özdenören bu kitabında iki hikayeyi birden anlatıyor.
Bir tarafta öyle algılandığı için anormal davranışlar sergileyebilecek hale getirilen bir kadın ve arkadaşlarını diğer tarafta ise değişime fazlasıyla alışan insanların aksini söyleyen biri olmadıkça değişimi duymaz hale gelmelerini işliyor.
Her şey değişmeye başlıyordu. Bu durumu kabul edenler olduğu gibi ret edenler de vardı. Değişime itiraz edenlerin görünürlüğü daha azdı, kabul edenlere nispetle. Ve belki de doğruyu söyledikleri, göz yummadıkları, herkesin işine gelenden farklı davrandıkları için suçlu sayıldılar.
Değişimden rahatsız olanlardan birinin gülleri meşhurdu, kendini gül yetiştirmeye adamıştı, çünkü o değişimi öfke, kahır ve iğrenme ile karşılıyordu. Yıllar sonra evinden çıktığında da (yaşadığı yeri tanıyamıyordu) öyle baktı, aynı duygularla. Tuhaf ki ona "tuhaf" deniyordu. Olması gereken hangisiydi?
Kitap biraz garip biraz karmaşık biraz da başlamadan biten bi aşkı da içinde barındırıyor.
Ayrıca kitapta zamanında bazı davalar için verilen canların şimdi kıymetinin bilinmediği de anlatılır.
Yazar, kitabını iki hikayeyi birleştirerek noktalar.
Kitabı bitirdiğimde anladım ki adı ile müsemma imiş.
Son olarak bu uygulama için yazdığım ilk incelemenin bu kitapla olması da güzel bir tevafuk oldu benim için.
"Değişmeyen tek şey değişimin kendisidir." Heraklitos
