Bütün Ortadoğu’nun adeti budur oğlum, tarih boyunca birbirini öldürür ama aslında kendini öldürdüğünü anlamaz. Kendi kanından sarhoş olur.
Zülfü Livaneli
Bu kardeşlik gruplarına ve onların derviş rehberlerine halk yardım ve rehberlik almak için yüzünü dönüyordu. Bu konuda yerleşik İslam yetersiz ve eksik kalıyordu. Gösterişsiz cami ibadetlerine eklenmek üzere, tekkelerde müzik, şarkı ve dansın da yardımıyla insanı vecde sürükleyen zikirler yapılıyordu. Ulemanın ilmî soğukluğunu telafi etmek için dost, mürşid ve rehber dervişin sıcak ve kişisel etkisi vardı. İnsan ile tanrı arasındaki soğukluğu gidermek için evliyalar, aracılar, mübarek kişiler vardı. Tanrı?yla mistik bir biçimde bir olma umudu vardı