Sevmek, Var Olmak ve Anlam
İnsanlar//Matt Haig
283 sayfa
En sevdiğim roman oldu, 24 saat içinde bitirmişim. Kitap, bir uzaylının insan olmayı deneyimlemesini anlatıyor ve bir bakıma "Bebekler acaba ne düşünüyor"u cevaplıyor. Normal karşıladığımız hiçbir şeyin tutarlı olmadığını, yaşadığımız dünyanın ve insan olmanın ne kadar garip olduğunu sıfırdan anlatıyor. Bu anlatımda beklenmedik bir şekilde gerçekleşen şey şu: Her şeyin bilindiği, zamandan ve mekandan bağımsız yaşamalarına olanak sağlayan bir teknolojiye sahip olunan, acı çekilmeyen ve sevgiye ihtiyaç duyulmayan bir yerden gelen karakter, yerine geçtiği insanın hayatını yaşadıkça başta iğrenç ve tiksindirici bulduğu insanları sevmeye ve hatta aşık olmaya başlıyor. Çünkü saf bilgi, hiçbir zaman deneyimin ve hislerin yerini tutamaz. Mistik bir perspektifi olduğunu hissettiriyor kitap zira Tanrı'nın var olmasının imkansız olduğu iddiasında bulunsa da -heme peşinden yaptığı "aslında varlığın var olmasının imkansız olduğu" açıklamasıyla birlikte- bilgi ve deneyim farkı Sağ El Yolu ile Sol El Yolunun farkını hissettiriyor. Karakter ben ve bizin bir olduğu daimi telepatik ve kolektif yaşam alanından sen ve ben'in olduğu dünyaya geldiğinde hem her şeyin kökeninin ve şimdisinin bir olduğunu unutmuyor, hem de sonsuz bir bilme durumundansa hisleri, acıyı ve hatta istemediği acıyı hissetmeyi tercih ediyor. Kitap, ruhun dünyaya inişini mantıkçıl bir perspektiften anlattığı hissini uyandırıyor. Ve karakterin Dünya'da kalmayı tercih etmesinin açıklaması gibi olan bu 81. tavsiye, belki de tüm mesajı özetliyor: "Hayatın anlamını arayarak mutlu olamazsın. Anlam önem sırasında üçüncüdür yalnızca. Sevmekten ve var olmaktan son gelir." Karakterin geldiği yerde var olmak da anlam da var fakat ne yok biliyor musunuz? Onun ilk sıraya koyduğu "sevmek".
”Şüphesiz ilim, dünya hazinelerinden daha kıymetlidir. Çünkü dünya hazinesi harcamakla azalır, ilim ise paylaşmakla çoğalır.”
İnsan, kalbini ve zihnini diri tutmak için de öğrenmeye ihtiyaç duyuyor. Kitabın her sayfasında ilmi bir yük değil, emanet ve sorumluluk olarak anlatıyor Gazali. Öğrenmenin bir hedef değil, ömür boyu süren bir yol olduğunu, bilginin ise ancak yaşandığında anlam kazandığını hatırlatıyor.
Bu yüzden ki ilim öğrenmek tek başına yeterli değil hayatımıza ne kadar aktardığımız önemli. İlmin önemi ve mükafatı, ilmi öğretene saygı, bu konuda anne ve babanın görevi, öğrenenin ve öğretenin dikkat etmesi gerekenler ayetlerle ve hadislerle desteklenerek anlatılmış.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Canan Tan - Yüreğim Seni Çok Sevdi
Piraye'de olduğu gibi yine eğitimli, aşka mesafeli ve uçarı bir kız; zengin ve bunu göğüslemeye çalışan bir erkek, yazlık ve çalıştığı için buraya gelemeyen baba, erkeğin ailesinin kızı istememesi, sevgilisi olan en yakın arkadaş (tam Türk dizisi) senaryosudur. O eserde de karakter davranışlarında bir şımarık çocuk tutarsızlığı, sinamekilik tadında olaylar cereyan ederken bunda da benzerleri yaşanır. Canan Tan'ın çok derinlikli bir yazar olmadığını düşündüm. Bence Elif Şafak çok çok daha derin bir isim.
Aslı Bursa'da yapılacak akademik bir etkinlik için rektörden davet alır. Hem tez yazmaktadır ve az bir zamanı kalmıştır hem de maziden kalan bir yara olan ve konuşma yapacağı yere Bursa Ticaret Odası Yönetim Kurulu Üyesi olarak katılacak olan Murat Alkanlı'yı davetliler listesi içinde görmüştür. Yine de ismi görünce daveti kabul eder.
Aslı özgürlüğüne düşkün ve uçarı bir kızdır. Murat onun üniversite aşkıdır. Kızlar ona hayrandır ancak onun ilgisi Aslı'nın üzerindedir. Aslı da ondan hoşlanmaktadır ancak onun aşık olmak konusunda bir yetersizliği vardır.
Aslı'nın babası İTÜ inşaat fakültesi mezunu bir mühendistir. Aydın ve solcu, bababacan bir adamdır. Aslı da İTÜ İşletme Fakültesi'ni kazanır. En yakın arkadaşı Ferda da aynı fakülteyi kazanmıştır ve birlikte okurlar. Ferda'nın dersaneden Bursalı Emre isminde bir erkek arkadaşı vardır. Çocuk sürekli Murat isimli çok yakın bir arkadaşından bahseder. Alkanlı Holding'in veliahtı, hazırlık okumamak için İngiltere'ye dil okuluna gitmiş, sırf dershane okumak için İstanbul'a gelip arkadaşını da yanında götürmüş bir gençtir. Sosyalist temayülle büyütülen Aslı daha hiç tanımadan çocuk hakkında adeta bir sınıf kini duyar. Sonunda Murat'la tanışırlar ve Aslı'nın çocuğu oldukça beğenir. Murat'ın arabası olmasına rağmen okula
Çocuk kitaplarının, dostluğun yalnızca eğlenceli anları paylaşmak değil, zor zamanlarda da birbirinin yanında durabilmek olduğunu çocuklara etkili bir şekilde öğretmesini çok değerli buluyorum. Hikayelerdeki karakterlerin sevinçleri kadar üzüntülerini de paylaşmaları, çocukların gerçek dostluğun dayanışma, güven ve fedakârlık üzerine kurulduğunu kavramalarına yardımcı oluyor. Bu eserler sayesinde çocuklar, bir arkadaşın sıkıntısını anlamanın, ona destek olmanın ve iyi günde olduğu kadar kötü günde de yanında kalmanın değerini öğreniyorlar. Böylece hem güçlü sosyal ilişkiler kurmayı hem de yaşamın farklı dönemlerinde dostluğun önemini fark etmeyi sağlayan önemli kazanımlar elde etmiş oluyorlar.
Kitap bu değerleri bir fare ile köstebek aracılığı ile küçük okurlara veriyor. Kitabın içerisinde o kadar tatlı bir fare ve köstebek var ki, onların günlük yaşamlarına eşlik etmek istiyorsunuz okurken.
İçindeki üç güzel öykü ile çocuklara sıcacık duygular yaratan kitap bir fulyayı izleyeceğimiz öykü ile başlıyor. Fareyle köstebeğin arasında geçen sohbetler ise çok eğlenceli. Çocuklara hem eğitici hem de eğlendirici vakit geçirmeleri için çok güzel bir tercih olacaktır. Devamındaki öyküde ise köstebeğin bıyığı ile olan mücadelesine tanıklık edeceksiniz. Son öyküde ise yaşamdaki heyecan verici olaylar acaba biz beklediğimizde mi yoksa en beklemediğimiz anda mı olurlar sorusuyla karşı karşıya kalacaksınız.
Gemiden Düşen Adam adından da anlaşılacağı gibi bir yolcu gemisinden denize düşen bir adamın hikâyesini anlatıyor. Başkarakter Henry Preston Standish, gecenin bir yarısı gemiden denize düştüğünde hayatta kalma mücadelesi verirken bir yandan da geçmişini, hayatını ve insan ilişkilerini sorgulamaya başlıyor. İlk bakışta oldukça basit görünen bu olay, yazarın anlatımı sayesinde insan doğasına, yalnızlığa ve varoluşa dair düşündüren bir hikâyeye dönüşüyor.
Kitaba başlarken açıkçası çok büyük bir beklentim yoktu. 
Herbert Clyde Lewis daha önce okumadığım, hatta adını ilk kez duyduğum bir yazardı. Bu yüzden kitap hakkında neredeyse hiçbir fikrim olmadan okumaya başladım. Hatta ilk sayfalarda kendi kendime "Bir insanın gemiden düşmesini ne kadar anlatabilir ki?" diye düşündüğümü hatırlıyorum.
Fakat kitap ilerledikçe bu düşüncem tamamen değişti.
Yazar, aslında oldukça basit görünen bir olayı son derece etkileyici bir şekilde ele almış. Büyük olaylara, karmaşık kurgulara ya da şaşırtıcı sürprizlere ihtiyaç duymadan okuyucunun ilgisini canlı tutmayı başarıyor. Üstelik bunu çok sade, akıcı ve gösterişsiz bir dille yapıyor. Kitabın en sevdiğim yönlerinden biri de buydu. Anlatımındaki yalınlık hikâyenin etkisini azaltmak yerine daha da güçlendirmiş.
Roman boyunca yalnızlık hissi, insanın kendi hayatıyla yüzleşmesi ve çaresizlik duygusu çok başarılı aktarılıyor. Bir adamın denizin ortasında yaşadığı fiziksel mücadelenin yanında zihinsel yolculuğunu da okuyoruz. Bu nedenle kitap sadece bir hayatta kalma hikâyesi olmaktan çıkıp insanın kendisiyle hesaplaşmasına dönüşüyor.
Bence Gemiden Düşen Adam, edebiyat dünyasında hak ettiği kadar konuşulmayan, köşede kalmış değerli kitaplardan biri. Okuduğum için gerçekten mutlu olduğum eserlerden biri oldu. Bazen çok büyük beklentilerle başladığımız kitaplar
Güneş ve Onun Çiçekleri, Rupi Kaur’un her yıl Şubat ayında yeniden okuduğum üç kitabından biri.
Süt ve Bal benim için daha çok yara, kırılma ve iyileşmenin ilk sesi gibiyse; Güneş ve Onun Çiçekleri biraz daha büyüme, kendine dönme, kök salma ve yeniden açma hali gibi geliyor bana. Bu yüzden bu kitabı her okuyuşumda başka bir yerinden yakalanıyorum.
Rupi Kaur’un şiirlerinde sevdiğim şey, duyguyu uzatmadan söyleyebilmesi. Bazen sadece birkaç satır okuyorsunuz ama o birkaç satır, insanın içinde uzun zamandır sessiz duran bir yere dokunuyor. Güneş ve Onun Çiçekleri’nde de bunu çok hissettim. Aşk, kayıp, göç, aile, kadın olmak, beden, aidiyet, iyileşme ve insanın kendini yeniden kurma hali kitabın içinde çok sade ama güçlü bir şekilde yer alıyor.
Bu kitabı benim için özel yapan şeylerden biri de her yıl aynı sayfalara farklı notlar almam. Daha önce altını çizdiğim bir satır bu sene bana eskisi kadar dokunmayabiliyor; hiç fark etmeden geçtiğim bir sayfa ise bu kez beni uzun uzun düşündürebiliyor. Kitap aynı kitap ama ben her yıl başka bir yerden okuyorum. Sanırım Rupi Kaur’un kitaplarına dönmeyi sevmemin sebebi biraz da bu.
Güneş ve Onun Çiçekleri bana en çok insanın sadece kırılmadığını, aynı zamanda yeniden büyüyebildiğini hatırlatıyor. Bazı şiirler çok kısa ama insanın içinde uzun bir yol açıyor. Özellikle kendine değer verme, geçmişten kopabilme, ait olduğu yeri arama ve kendi sesini yeniden bulma tarafı bende güçlü bir etki bırakıyor.
Rupi Kaur’un dili herkes için aynı etkiyi yaratmayabilir. Bazı okurlara fazla sade gelebilir, bunu anlayabiliyorum. Ama benim için bu sadelik kitabın en güçlü tarafı. Çünkü bazen karmaşık cümlelere değil, doğrudan içinden geçen şeyi söyleyen birkaç satıra ihtiyaç duyuyorsun. Bu kitap da bana bunu veriyor.
Güneş ve Onun Çiçekleri
