SPOILER IÇEREBILIR
Dönüşüm ,birçok klasik gibi çok akıllıca düşünülmüş bir metaforun çevresinde yazılmış bir uzun öyküdür. Böcek gibi birçok kişi tarafından iğrenç kabul edilen bir hayvanı , toplumda topluma göre "normal olmayan" veya toplumca dışlanan insanlara benzetilmiş olması muazzam bir düşün getirisi.
Ahmet Cemal'in "Gregor sürüye dönebilmek için böceklikten çıkmalıdır ve sürüyle yeniden uyum sağlayabilmesi için böcek olduğu dönemi unutmalıdır" sözleri aslında bütün kitabı açıklar nitelikte.
Dönüşüm,topluma göre normal olmayan insanların aslında ne yaşadığını böceğin igrençliğiyle anlatıyor. Daha doğrusu toplumun bu insanları bu igrençlikte gördüğünü söylüyor. Fakat böceğin doğası bu. Yani aslında toplumun kendilerince farklı olarak düşündükleri insanlar normal kalıbının dışındakiler. Ama onlarda "insanlar" . Yani toplumun insanları dışlaması pek de insanlık değil gibi. Kendilerince normal kalıbının dışında olanlar niçin dışlanır? Neden insan çok yönlü bir varlıkken bir kalıba sokulmaya çalışılır? Sizce bu insanlık mıdır?
Ahmet Cemal'in dediği gibi "...burada sözü edilen "hayvan" asıl ya da olması gereken insandır"