Soru şudur: Milletlerin tarihini kim belirliyor? Devletlerin ve tüm insanlığın hayatında yaşanan büyük olayları kimler harekete geçiriyor? Peki onları kim yönetiyor? İngiliz filozofu Thomas Carlyle'ın dediği gibi, tek tek büyük insanlar olan şahsiyetler, kahramanlar mı? Yoksa bütün bir halkın ortak gayreti, coşkusu veya pasifliği mi?
Carlyle Kahramanlar isimli ilginç kitabında kahraman kültünü ve kültürünü övüyor. Carlyle'a göre, halk dediğin ölü kil yığınlarıdır, eğer bir heykeltıraşın eline geçmezse sonsuza dek şekilsiz kalacaktır. Ve bir gün bir sanatkâr, bir büyük insan, bir kahraman çıkar gelir, o kili eline alır ve ona şekil verir. İnsanları, toplumu, istediği kalıba sokar.
Lev Tolstoy'sa bunun aksini iddia ediyor. Ona göre düzeni kuran, olaylara yön verip gidişatı belirleyen, karakter ve rengi seçen Napolyon ve benzerleri değil, bizzat halkın kendisidir.
Siz ne düşünüyorsunuz?
ikra
Lev Tolstoy farklı bir tablo çiziyor ve şöyle söylüyor: "Denizde yüzen büyük ama çok büyük bir gemi düşünün. Bu gemi hareket ettikçe önünde güçlü bir akım yaratıyor. Bu akımın gemiyi hareket ettirdiğini söyleyecek biri bulunur mu ki? Akımı zaten geminin yarattığı ve önünde kovaladığı herkese malumdur. Çünkü burada hareket gücü gemidedir, akımsa yüzen bir geminin gücünü ifade eden bir sonuçtur."