Birisinin size şöyle dediğini düşünün: “Önce bu raporu hazırlamanız gerekiyordu.” “Bu gündemi bana fakslamış olmanız gerekiyordu.” “Arabanızı daha önce getirmiş olmalıydınız.”
Kendinizi azarlanıyormuş gibi hissetmez misiniz? Bu tür olay sonrası tavsiyeler kızgınlık yaratır, çünkü iş işten geçmiştir. Söylenenler doğru bile olsa incelikten yoksundur. Şöyle yapmalıydın sözü, baba ya da annenin ortalığı altüst etmiş olan çocuğunu işaret parmağını kaldırıp kınamasının sözel bakımdan aynısıdır.
Sizi geçmiş için cezalandırmak yerine, o kişi gelecek eylemlere yönelse kendinizi çok daha iyi hissetmez misiniz? Önce sizi yanlış yaptığınız için cezalandırmak yerine, gelecekte aynı yanlıştan kaçınmak için neler yapabileceğinizi size anlatsa? “Bir dahaki sefere raporu önceden hazırlarsanız işleminizi çok daha çabuk sonuçlandırabiliriz.” “Gelecekte lütfen gündemi bana önceden fakslayın.” “İleride yağ göstergeniz yandığında arabanızı getirirseniz motorun bir ziyan görmemesi için elden geçiririz.”
Geçmişi geçmemiş yapabilecek birisini tanıyor musun? Birisi bir yanlış yaptığında bunu yüzüne vurduğumuzda haklı bile olsak kızgınlık duyacaktır, çünkü yapacak bir şeyi yoktur, olan olmuştur.
“Şöyle yapmalıydın" sözünü lütfen lügatından çıkar, çünkü hiçbir yapıcı değeri yoktur. Onuru zedelenmenin ne demek olduğunu bilirsin. Birisine şöyle yapmalıydın dediğinde, yanlışı ortadan kaldıramayacağı için kendisini çaresiz hissedecek ve onuru zedelenecektir.
Daha sonra kendilerinden "ama’ nın" yerine "ve’yi" geçirerek tartışmaya devam etmelerini isterim. Özel bir çaba göstermeksizin konuşmalarının giderek daha nazikleştiğini, gerilimin kalktığını görürler.
...
Aradaki fark katılımcıları hayran bırakmaktadır. Karşı tarafa “kendi yolunun yanlış olduğunu” göstermeye çalışmak yerine, birbirlerinin inançlarını kabul etmeye ve saygıyla yaklaşmaya başlamaktadırlar.
Birisiyle bir anlaşmazlığınız varsa, muhtemelen her ikiniz de "ama" sözcüğünü kullanıyorsunuzdur. "Ama" çatışmayı kışkırtır, "ve" önler. "Ama" öfkelendirir, "ve" yatıştırır. Bundan böyle söylenenleri birleştirmek için "ve’yi" kullanın. O zaman, karşıt fikirlerinizi konuşmayı münazaraya çevirmeden tartışabilirsiniz.