Kamil bey, o zamana kadar bazı şeylerin sebebini şimdi bulmuştu. Sözgelimi, İstanbul'u dolduran büyük camilerin yanına neden böyle sürü sürü cemaatsiz mescit yapılmış? Devrin, bir fermanla baş kesip aynı fermanla bütün bir serveti yağma etmek düzenine çare bulmak için. Her vakıf din perdesi altında garanti edilmiş bir servetten, güvene alınmış bir mirastan başka bir şey değil.
Eski adamlar, bütün davranışlarını dine uydurmaya çalışmışlardı. Yürüyen ve değişen hayatı kalıplara uydurmaya çalışmaktan daha zavallı bir iş olur mu?